Giảm nghèo bền vững giai đoạn mới: Đào tạo nghề phải tạo ra thu nhập

Hỗ trợ nguồn vốn kết hợp với đào tạo nghề

Giảm nghèo bền vững đang bước vào giai đoạn mới với khung chính sách được làm mới toàn diện. Ngày 11/12/2025, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 257/2025/QH15, tích hợp ba chương trình mục tiêu quốc gia về nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi thành một chương trình chung giai đoạn 2026–2035 (Quốc hội, 2025). Cuối tháng 12/2025, Nghị định số 351/2025/NĐ-CP nâng chuẩn nghèo đa chiều: từ năm 2027, chuẩn thu nhập ở nông thôn là 2,2 triệu đồng/người/tháng, ở thành thị là 2,8 triệu đồng; việc làm tiếp tục là một trong sáu chiều thiếu hụt (Chính phủ, 2025). Thông điệp chính sách vì thế rất rõ: thoát nghèo không chỉ là vượt một ngưỡng thu nhập, mà là có việc làm và nguồn thu đủ vững để không tái nghèo.

Giai đoạn 2021–2025, Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đã mở rộng đáng kể quy mô hỗ trợ trên cả nước, góp phần cải thiện đời sống của nhiều hộ nghèo. Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo vẫn chịu tác động của những khó khăn trong tổ chức sản xuất và tạo thu nhập. Nhiều lao động thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo còn phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp thời vụ, năng suất thấp; tại một số địa bàn miền núi, tình trạng thiếu đất sản xuất, thiếu lao động tại chỗ và khó thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết tiếp tục ảnh hưởng đến hiệu quả hỗ trợ (Tuấn Anh, 2025; An Yên, 2025). Thực tế này cho thấy bên cạnh mở rộng nguồn lực, cần quan tâm nhiều hơn đến khả năng người dân duy trì sản xuất, công việc và thu nhập sau khi chương trình kết thúc.

Nguồn vốn giúp hộ gia đình mua sắm tư liệu, bắt đầu hoặc mở rộng sản xuất, nhưng hiệu quả sử dụng còn phụ thuộc vào kiến thức kỹ thuật, khả năng quản lý chi phí và khả năng tìm kiếm thị trường tiêu thụ. Chương trình giai đoạn 2021–2025 đã dành riêng Dự án 4 cho phát triển giáo dục nghề nghiệp, việc làm bền vững, thông qua tư vấn, định hướng nghề nghiệp, cung cấp thông tin thị trường lao động và hỗ trợ tìm việc cho người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo (Thủ tướng Chính phủ, 2022). Đây là cơ sở để các địa phương phối hợp vốn, hướng dẫn kỹ thuật và đào tạo nghề theo nhu cầu thực tế, thay vì triển khai từng hoạt động một cách rời rạc.

Điển hình nổi bật về hiệu quả của việc kết hợp vốn với đào tạo là kinh nghiệm của Bangladesh. Chương trình Targeting the Ultra-Poor của BRAC hỗ trợ phụ nữ thuộc nhóm hộ nghèo nhất ở nông thôn về tư liệu sản xuất, chủ yếu là vật nuôi, kết hợp với đào tạo và hướng dẫn trong quá trình triển khai. Qua theo dõi hơn 21.000 hộ tại 1.309 làng trong bảy năm, thu nhập từ lao động của phụ nữ tham gia chương trình sau bốn năm cao hơn 21% và chi tiêu bình quân đầu người cao hơn khoảng 11% so với nhóm đối chứng. Những cải thiện về lao động, tài sản và mức sống tiếp tục được ghi nhận trong những năm sau (Bandiera và cộng sự, 2017).

Cũng ở Bangladesh, khảo sát 6.000 hộ nghèo trong 11 năm phản ánh sự khác biệt đáng kể giữa các hộ có mức tài sản ban đầu khác nhau. Những hộ vượt một ngưỡng nhất định có xu hướng tiếp tục tích lũy và chuyển sang công việc có mức sinh lợi cao hơn, trong khi các hộ dưới ngưỡng dễ trở lại tình trạng nghèo (Balboni và cộng sự, 2022). Hai công trình cùng chỉ ra: vốn ban đầu phải đủ lớn để người dân vượt ngưỡng, thay đổi điều kiện sản xuất và chuyển sang những hoạt động có thu nhập cao hơn.

Hiệu quả của mô hình kết hợp đã được kiểm chứng ở nhiều quốc gia, nhưng không đồng đều. Tại sáu quốc gia gồm Ethiopia, Ghana, Honduras, Ấn Độ, Pakistan và Peru, 10.495 người tham gia chương trình kết hợp tư liệu sản xuất với đào tạo kỹ thuật, hướng dẫn, tiết kiệm, trợ cấp tiêu dùng ban đầu và chăm sóc sức khỏe. Một năm sau khi chương trình kết thúc, thu nhập và doanh thu tăng tại cả sáu quốc gia; tiêu dùng hộ gia đình tăng có ý nghĩa thống kê tại năm quốc gia. Riêng Honduras, lợi ích ước tính thấp hơn chi phí triển khai (Banerjee và cộng sự, 2015). Sự khác biệt này cho thấy hiệu quả của các hình thức hỗ trợ còn phụ thuộc vào điều kiện thực hiện và chi phí, thay vì chỉ dựa vào số lượng người tham gia.

Yếu tố tâm lý – xã hội cũng góp phần quyết định khả năng thoát nghèo. Tại Niger, 4.712 phụ nữ nghèo ở 322 làng tham gia nhóm tiết kiệm, đào tạo kinh doanh và được hỗ trợ thêm vốn hoặc tâm lý – xã hội tùy nhóm. Sau khoảng 18 tháng, tiêu dùng và an ninh lương thực cải thiện, cao nhất ở nhóm nhận đầy đủ hỗ trợ; hỗ trợ tâm lý – xã hội có hiệu quả chi phí đáng chú ý. Hợp phần này gồm các buổi rèn kỹ năng sống như đặt mục tiêu, ra quyết định và giao tiếp, giúp người tham gia chủ động hơn khi tổ chức hoạt động tạo thu nhập (Bossuroy và cộng sự, 2022).

Các kết quả trên cho thấy vốn tạo điều kiện bắt đầu, còn kiến thức, kỹ năng và hướng dẫn giúp người dân duy trì hoạt động. Với lao động làm thuê hoặc chuyển sang nghề mới, kỹ năng chỉ thành thu nhập khi gắn với cơ hội việc làm cụ thể.

Định hướng đào tạo nghề phù hợp với cơ hội việc làm

Khả năng sử dụng kỹ năng trong công việc là một “mắt xích” quan trọng của quá trình cải thiện thu nhập. Một nghiên cứu theo dõi chương trình giảm nghèo đa thành phần tại Ấn Độ chỉ ra sau mười năm, các hộ tham gia vẫn duy trì được những cải thiện về tiêu dùng, thu nhập, an ninh lương thực và sức khỏe; đồng thời tận dụng tốt hơn những cơ hội việc làm có thu nhập cao hơn, trong đó có việc làm ngoài địa phương (Banerjee và cộng sự, 2021). Chương trình được thiết kế như một gói hỗ trợ giảm nghèo đa thành phần, song kết quả sau mười năm cho thấy khả năng mở rộng lựa chọn việc làm có ý nghĩa rõ rệt đối với quá trình cải thiện thu nhập sau hỗ trợ.

Tư vấn nghề nghiệp phải đi trước khóa học, dựa trên nhu cầu tuyển dụng thực tế. Tại những địa bàn có ít doanh nghiệp và cơ hội việc làm tại chỗ, nếu đào tạo chỉ dựa vào những nghề quen thuộc mà thiếu thông tin về nhu cầu nhân lực, lựa chọn của người học dễ bị thu hẹp. Vì vậy, trước khi chọn nghề, người tìm việc cần biết thị trường cần nghề gì, nơi tuyển dụng, yêu cầu tay nghề, mức lương, điều kiện làm việc và cơ hội làm việc ngoài địa phương; người tiếp tục sản xuất, kinh doanh tại hộ cần kỹ thuật phù hợp với tiêu chuẩn sản phẩm và nhu cầu tiêu thụ. Với hộ nghèo, giá trị của đào tạo thể hiện ở khả năng sử dụng kỹ năng để tạo nguồn thu, thay vì chỉ hoàn thành khóa học. TS Hoàng Ngọc Vinh, nguyên Vụ trưởng Vụ Giáo dục chuyên nghiệp - Bộ GD&ĐT, đề xuất dạy nghề lưu động, học tập dựa vào cộng đồng và bố trí giáo viên đồng hành cùng người học tại địa bàn (Tào Nga, 2025). Những hình thức này giúp người khó tham gia lớp tập trung tiếp cận đào tạo và áp dụng kỹ năng sớm hơn.

Sự kết nối với doanh nghiệp và dịch vụ việc làm cần được duy trì từ tư vấn tuyển sinh đến sau đào tạo. Quyết định số 328/QĐ-TTg ngày 24/2/2026 phê duyệt Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030” đặt mục tiêu tỷ lệ lao động có việc làm sau đào tạo đạt trên 85%, đồng thời nhấn mạnh đào tạo theo nhu cầu thị trường và tăng phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, dịch vụ việc làm (Thủ tướng Chính phủ, 2026). Đối với người thuộc hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo, kết quả quan trọng là kỹ năng được sử dụng và tạo ra thu nhập ổn định.

Thực tiễn trong nước cũng cho thấy hướng đi này phù hợp. Phân tích dữ liệu Khảo sát mức sống dân cư Việt Nam giai đoạn 2014–2018 cho thấy lao động dân tộc thiểu số đã qua đào tạo nghề có tiền lương bình quân cao hơn khoảng 40% so với lao động chưa qua đào tạo (Do và cộng sự, 2020). Tuy nhiên, đến năm 2018, chỉ khoảng 8,1% lao động dân tộc thiểu số trong độ tuổi lao động có chứng chỉ nghề. Khoảng trống này cũng là dư địa lớn của giáo dục nghề nghiệp trong giảm nghèo, nếu đào tạo được thiết kế gắn với việc làm có thu nhập.

Mối liên hệ giữa các hình thức hỗ trợ thể hiện khá rõ trong báo cáo năm 2024 của Ngân hàng Thế giới về các chương trình hỗ trợ người nghèo tham gia hoạt động kinh tế. Báo cáo tổng hợp 405 chương trình tại 88 quốc gia; trong đó 95,6% có đào tạo kỹ năng, 89,1% có hoạt động hướng dẫn, 77% hỗ trợ vốn kinh doanh và 73,8% hỗ trợ kết nối thị trường (Arévalo-Sánchez và cộng sự, 2024). Tỷ lệ xuất hiện cao của các hình thức này cho thấy nhiều chương trình kết hợp vốn, kỹ năng, hướng dẫn và tiếp cận thị trường theo những cách khác nhau, tùy đối tượng và điều kiện triển khai.

Tại Zambia, một chương trình dành cho phụ nữ nông thôn ghi nhận tiêu dùng tăng 19%, lợi nhuận kinh doanh tăng 45%; chi phí được ước tính có thể thu hồi trong 12 tháng (Arévalo-Sánchez và cộng sự, 2024). Đây là kết quả của một trường hợp cụ thể, không đại diện cho toàn bộ chương trình được khảo sát. Trong báo cáo, các chương trình do chính phủ triển khai chiếm 43% số chương trình nhưng phục vụ khoảng 74% người tham gia. Quy mô lớn càng cần sự phối hợp giữa các hình thức hỗ trợ.

Các chương trình khác nhau về đối tượng và điều kiện triển khai, vì vậy không thể áp dụng nguyên vẹn kết quả của từng quốc gia. Tuy nhiên, sự kết hợp giữa vốn, kỹ năng, hướng dẫn và kết nối thị trường cho thấy khả năng duy trì thu nhập phụ thuộc vào nhiều điều kiện cùng lúc. Hỗ trợ hiệu quả cần đáp ứng đúng trở ngại của người dân trong từng giai đoạn

Từ kinh nghiệm quốc tế đến định hướng giảm nghèo bền vững cho Việt Nam

Kinh nghiệm tại một số quốc gia cho thấy hỗ trợ ban đầu chỉ phát huy hiệu quả lâu dài khi người dân có kỹ năng tổ chức công việc và cơ hội tiếp cận thị trường. Bài học đối với Việt Nam là lựa chọn hình thức hỗ trợ theo nhu cầu thực tế, thay vì áp dụng cùng một cách cho mọi nhóm thụ hưởng.

Kết quả giai đoạn 2021–2025 đặt ra yêu cầu chuyển trọng tâm từ quy mô hỗ trợ sang chất lượng và khả năng duy trì thu nhập. Hộ thiếu vốn cần giải pháp khác với hộ thiếu kỹ thuật hoặc đầu ra; người chưa có nghề cần đào tạo, trong khi người đã có tay nghề cần cơ hội tuyển dụng. Xác định đúng trở ngại là điều kiện để sử dụng nguồn lực hiệu quả.

Sự khác biệt về nhu cầu cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc phối hợp chính sách. Việt Nam đã có các chính sách về phát triển sản xuất, tín dụng, khuyến nông, giáo dục nghề nghiệp và việc làm, nhưng mỗi chính sách thường chỉ giải quyết một phần trong quá trình tạo thu nhập. PGS.TS Đào Thế Anh, Chủ tịch Hội Khoa học Phát triển nông thôn Việt Nam, cho rằng khi các chương trình triển khai tách rời, mỗi chương trình đều gặp khó khăn trong đào tạo, tập huấn và triển khai, khiến nông dân khó theo kịp (Hồng Thắm, 2025). Bên cạnh đó, Phó Chánh Văn phòng Điều phối Trung ương Chương trình mục tiêu quốc gia, Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phạm Hồng Đào đề xuất mỗi phương án tạo thu nhập cần tính đến ít nhất năm yếu tố: điều kiện và lợi thế của địa phương, năng lực của hộ, nhu cầu thị trường, khả năng liên kết sản xuất – tiêu thụ và khả năng duy trì sau khi kết thúc hỗ trợ (Dương Lê, 2026).

Nhu cầu hỗ trợ có thể thay đổi theo quá trình tạo thu nhập: từ vốn và kỹ thuật khi bắt đầu sản xuất đến đầu ra khi có sản phẩm; từ học nghề đến tìm và giữ việc làm. Phối hợp chính sách theo quá trình này giúp người thụ hưởng không bị thiếu những điều kiện thiết yếu. Giáo dục nghề nghiệp cần chuẩn bị kỹ năng sát với công việc và cơ hội tạo thu nhập.

Khung chính sách mới đang mở thêm dư địa cho giáo dục nghề nghiệp trong giảm nghèo. Ngày 24/8/2026, Quốc hội thông qua Nghị quyết số 46/2026/QH16, hợp nhất chương trình theo Nghị quyết số 257/2025/QH15 với ba chương trình mục tiêu quốc gia về phát triển văn hóa; hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo; chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển thành Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035. Nghị quyết yêu cầu việc hợp nhất không làm thay đổi, thu hẹp mục tiêu, phạm vi, đối tượng thụ hưởng và mức độ ưu tiên đã được quyết định; các mục tiêu đến năm 2030 giảm tỷ lệ nghèo đa chiều 1–1,5% mỗi năm và đưa tỷ lệ hộ nghèo đa chiều vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi xuống dưới 10% vì thế được giữ nguyên. Điểm đáng chú ý là trong cùng một chương trình, mục tiêu giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững được đặt cạnh mục tiêu giáo dục và đào tạo “mở rộng cơ hội học tập cho mọi người dân” và “đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu nhân lực”, cùng với yêu cầu phát triển kinh tế nông thôn để nâng cao thu nhập (Quốc hội, 2026). Đây là cơ sở để thiết kế đào tạo nghề, hỗ trợ sinh kế và việc làm trong một khung thống nhất, thay vì triển khai riêng rẽ theo từng chương trình như giai đoạn trước.

Đánh giá hiệu quả đào tạo nghề trong chương trình giảm nghèo vì vậy cần đi xa hơn số lớp, số học viên và chứng chỉ. Tình trạng việc làm, mức độ sử dụng kỹ năng và thay đổi thu nhập sau 12 hoặc 24 tháng có thể giúp xác định nghề phù hợp và điều chỉnh nội dung đào tạo. Với người tiếp tục sản xuất, cần quan tâm khả năng áp dụng kỹ thuật, duy trì hoạt động và tạo nguồn thu từ sản phẩm. Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Nông Thị Hà cho rằng công tác đào tạo nghề chỉ thực sự thành công khi kỹ năng tạo ra thu nhập (Sơn Hào, 2026). Đây cũng là thước đo thiết thực đối với mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Nhìn tổng thể, khung chính sách giảm nghèo giai đoạn mới có ba điểm tiến bộ rõ rệt. Thứ nhất, chuẩn nghèo đa chiều được nâng lên và tiếp tục coi việc làm là một chiều thiếu hụt, buộc chính sách nhìn vào sinh kế lâu dài chứ không chỉ thu nhập tại một thời điểm (Chính phủ, 2025). Thứ hai, việc hợp nhất các chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026–2035 tạo điều kiện thiết kế đồng bộ vốn, đào tạo nghề, việc làm và phát triển vùng, khắc phục tình trạng triển khai tách rời mà các chuyên gia đã chỉ ra (Hồng Thắm, 2025; Quốc hội, 2026). Thứ ba, mục tiêu trên 85% lao động có việc làm sau đào tạo của Quyết định số 328/QĐ-TTg chuyển thước đo đào tạo nghề từ số người học sang kết quả việc làm (Thủ tướng Chính phủ, 2026). Hướng đi này phù hợp với kinh nghiệm quốc tế: các chương trình kết hợp vốn, kỹ năng và đồng hành tạo ra cải thiện thu nhập kéo dài nhiều năm (Banerjee và cộng sự, 2015; Banerjee và cộng sự, 2021).

Dù vậy, để chính sách đi vào cuộc sống, ba thách thức cần được giải quyết sớm. Một là tỷ lệ lao động dân tộc thiểu số có chứng chỉ nghề còn thấp, trong khi nhiều địa bàn miền núi khó thu hút doanh nghiệp tham gia liên kết (An Yên, 2025; Do và cộng sự, 2020). Hai là cơ chế phối hợp giữa cơ sở giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp, dịch vụ việc làm và chính quyền cơ sở trong chương trình hợp nhất cần được hướng dẫn cụ thể, tránh hợp nhất về hình thức. Ba là chưa có hệ thống theo dõi đồng bộ việc làm và thu nhập của người học sau 12–24 tháng, nên khó biết nghề nào thực sự giúp thoát nghèo. Vì vậy, cần sớm xây dựng cơ sở dữ liệu theo dõi đầu ra, đặt hàng đào tạo theo nhu cầu doanh nghiệp và nhân rộng mô hình dạy nghề lưu động, gắn với cộng đồng. Đồng thời, Việt Nam cần thêm những đánh giá tác động có nhóm đối chứng, tương tự các nghiên cứu quốc tế đã dẫn, để lựa chọn gói hỗ trợ phù hợp với từng nhóm hộ và từng vùng.

Tài liệu tham khảo

An Yên (2025, ngày 30 tháng 5). Gỡ khó trong thực hiện liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị: Chưa thể hết khó trong một sớm một chiều. Báo Dân tộc và Phát triển. https://dantocphattrien.vietnamnet.vn/go-kho-trong-thuc-hien-lien-ket-san-xuat-theo-chuoi-gia-tri-chua-the-het-kho-trong-mot-som-mot-chieu-67201.html

Arévalo-Sánchez, I., Heisey, J., Chaudhary, S., Clay, T., Strokova, V., Vasudeva Dutta, P., & Andrews, C. (2024). The state of economic inclusion report 2024: Pathways to scale. World Bank. https://hdl.handle.net/10986/42408

Balboni, C., Bandiera, O., Burgess, R., Ghatak, M., & Heil, A. (2022). Why do people stay poor? The Quarterly Journal of Economics, 137(2), 785–844. https://doi.org/10.1093/qje/qjab045

Bandiera, O., Burgess, R., Das, N., Gulesci, S., Rasul, I., & Sulaiman, M. (2017). Labor markets and poverty in village economies. The Quarterly Journal of Economics, 132(2), 811–870. https://doi.org/10.1093/qje/qjx003

Banerjee, A., Duflo, E., Goldberg, N., Karlan, D., Osei, R., Parienté, W., Shapiro, J., Thuysbaert, B., & Udry, C. (2015). A multifaceted program causes lasting progress for the very poor: Evidence from six countries. Science, 348(6236), Article 1260799. https://doi.org/10.1126/science.1260799

Banerjee, A., Duflo, E., & Sharma, G. (2021). Long-term effects of the Targeting the Ultra Poor program. American Economic Review: Insights, 3(4), 471–486. https://doi.org/10.1257/aeri.20200667

Bossuroy, T., Goldstein, M., Karimou, B., Karlan, D., Kazianga, H., Parienté, W., Premand, P., Thomas, C. C., Udry, C., Vaillant, J., & Wright, K. A. (2022). Tackling psychosocial and capital constraints to alleviate poverty. Nature, 605(7909), 291–297. https://doi.org/10.1038/s41586-022-04647-8

Chính phủ (2025). Nghị định số 351/2025/NĐ-CP ngày 30/12/2025 quy định chuẩn nghèo đa chiều quốc gia giai đoạn 2026–2030. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=216360&pageid=27160

Do, H. T. H., Mai, C. N., Mai, A. N., Nguyen, N. D., Pham, T. N., Le, H. T. T., Tran, M. D., & Vu, T. T. (2020). Impact of vocational training on wages of ethnic minority labors in Vietnam. The Journal of Asian Finance, Economics and Business, 7(6), 551–560. https://doi.org/10.13106/jafeb.2020.vol7.no6.551

Dương Lê (2026, ngày 21 tháng 9). Phát triển sinh kế, tạo cơ hội việc làm để giảm nghèo bền vững. Báo Đại biểu Nhân dân. https://daibieunhandan.vn/phat-trien-sinh-ke-tao-co-hoi-viec-lam-de-giam-ngheo-ben-vung-10431248.html

Hồng Thắm (2025, ngày 27 tháng 8). PGS.TS Đào Thế Anh: “Giảm nghèo bền vững bằng cách cùng nhau làm giàu bền vững”. Báo Nông nghiệp và Môi trường. https://nongnghiepmoitruong.vn/pgsts-dao-the-anh-giam-ngheo-ben-vung-bang-cach-cung-nhau-lam-giau-ben-vung-d769979.html

Quốc hội (2025). Nghị quyết số 257/2025/QH15 ngày 11/12/2025 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới, giảm nghèo bền vững và phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2026–2035. https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Dau-tu/Nghi-quyet-257-2025-QH15-phe-duyet-chu-truong-dau-tu-Chuong-trinh-xay-dung-nong-thon-moi-685706.aspx

Quốc hội (2026). Nghị quyết số 46/2026/QH16 ngày 24/8/2026 phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển văn hóa – xã hội, nông thôn, dân tộc và miền núi giai đoạn 2026–2035. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=219332&pageid=27160

Sơn Hào (2026, ngày 4 tháng 10). Bài 1: Đào tạo nghề – Không để kỹ năng đứng ngoài sinh kế. Báo Điện tử Chính phủ. https://media.chinhphu.vn/dung-sinh-ke-ben-vung-cho-lao-dong-dan-toc-thieu-so-bai-1-102261004022550542.htm

Tào Nga (2025, tháng 9). Dạy nghề để thoát nghèo bền vững: Làm sao để đi xa và sâu hơn? (Bài 2). Dân Việt. https://danviet.vn/day-nghe-de-thoat-ngheo-ben-vung-lam-sao-de-di-xa-va-sau-hon-bai-2-d1359995.html

Thủ tướng Chính phủ (2022). Quyết định số 90/QĐ-TTg ngày 18/01/2022 phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025. https://vanban.chinhphu.vn/?pageid=27160&docid=205180

Thủ tướng Chính phủ (2026). Quyết định số 328/QĐ-TTg ngày 24/02/2026 phê duyệt Chương trình “Đổi mới, nâng cao chất lượng đào tạo nghề nông thôn đến năm 2030”. https://vanban.chinhphu.vn/?docid=217012&pageid=27160

Tuấn Anh (2025, ngày 25 tháng 11). Nhìn lại kết quả công tác giảm nghèo giai đoạn 2021–2025. Tạp chí Tổ chức nhà nước và Lao động. https://tcnnld.vn/news/detail/70451/Nhin-lai-ket-qua-cong-tac-giam-ngheo-giai-doan-2021-2025.html