“Mở chiếc hộp đen”: Tìm hiểu về quy trình và nguyên tắc làm việc giữa Biên tập viên và Người phản biện trong các tạp chí quốc tế

Trong thế giới học thuật, việc công bố nghiên cứu trên các tạp chí quốc tế uy tín (như được chỉ mục trong Scopus hoặc Web of Sciences - WOS) không chỉ là minh chứng cho giá trị khoa học mà còn mở ra nhiều cơ hội thăng tiến và phát triển danh tiếng cá nhân cho tác giả. Tuy nhiên, đối với nhiều nhà khoa học, nhất là nhà khoa học trẻ/mới vào nghề, toàn bộ quá trình từ lúc gửi bản thảo đến khi nhận quyết định cuối cùng vẫn thường bị coi là một "chiếc hộp đen" đầy mơ hồ. Việc vén màn những gì diễn ra trong “chiếc hộp đen” (black box) – nơi biên tập viên (editor) và người phản biện (reviewer) phối hợp đánh giá sẽ giúp tác giả chủ động hơn và chỉnh sửa, nâng cấp bản thảo để vượt qua các vòng sàng lọc khắt khe. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ giải mã quy trình biên tập và phản biện kể trên, làm rõ các tiêu chí sàng lọc của biên tập viên và phản biện; đồng thời cung cấp những chiến lược, khuyến nghị giúp các nhà nghiên cứu tăng khả năng vượt qua "chiếc hộp đen" để công bố thành công trên các tạp chí quốc tế.

Giáo dục hòa nhập cho học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt: Nhìn từ trải nghiệm người học

Trong nhiều thập kỷ, giáo dục hòa nhập được xem là định hướng tất yếu nhằm đảm bảo công bằng trong tiếp cận giáo dục. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới đây tại Na Uy cho thấy, từ chính góc nhìn của học sinh có nhu cầu giáo dục đặc biệt, việc học trong các lớp quy mô nhỏ lại mang đến những trải nghiệm tích cực hơn. Phát hiện này đặt ra những suy ngẫm mới về cách hiểu và triển khai giáo dục hòa nhập trong thực tiễn.

Học sinh dân tộc thiểu số bỏ học ở cấp THCS: Nhìn từ thực tiễn và gợi mở giải pháp

Tình trạng học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số bỏ học vẫn là một vấn đề cần được nhìn nhận một cách toàn diện trong bối cảnh giáo dục hướng tới phát triển bền vững và bao trùm. Nghiên cứu của TS. Trần Thị Yên (Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam) đã chỉ ra những đặc điểm, xu hướng và nguyên nhân của hiện tượng này trong những năm gần đây. Từ đó, các giải pháp được đề xuất nhằm góp phần giảm thiểu bỏ học và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực ở vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Thông báo về việc tổ chức Hội thảo quốc tế "Thành tựu trong lĩnh vực đo lường và đánh giá giáo dục: Kết quả nghiên cứu mới và xu hướng tương lai - VIETAME 2026”

Hội thảo được tổ chức với mục đích trao đổi, chia sẻ các kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm và chuyên môn học thuật với các chuyên gia, nhà nghiên cứu trong và ngoài nước về lĩnh vực lĩnh vực Đo lường và Đánh giá trong giáo dục; xu hướng, trường phái, các phương pháp sư phạm trên thế giới và thực tiễn vận dụng vào Việt Nam để xuất bản những công trình nghiên cứu có chất lượng tốt và mới nhất trong lĩnh vực này.

Vai trò của gia đình-nhà trường-xã hội đối với thành tích toán học của học sinh Việt Nam

Trong bối cảnh học sinh Việt Nam liên tục đạt kết quả cao trong các chương trình đánh giá quốc tế, các bằng chứng khoa học gần đây cho thấy những thành tích này không chỉ phản ánh năng lực nhận thức mà còn chịu ảnh hưởng đáng kể từ các yếu tố tâm lý và môi trường xã hội. Góc nhìn này góp phần làm rõ những phương diện ít được chú ý phía sau kết quả học tập, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp cận chất lượng giáo dục theo hướng toàn diện hơn.

Học tập thích ứng dựa trên AI và khả năng thu hẹp khoảng cách học tập của sinh viên yếu thế

Trong bối cảnh chuyển đổi số giáo dục đang diễn ra mạnh mẽ, các hệ thống học tập thích ứng dựa trên trí tuệ nhân tạo được xem là một hướng tiếp cận giàu tiềm năng nhằm nâng cao chất lượng và mở rộng cơ hội học tập. Một nghiên cứu thực nghiệm gần đây trong lĩnh vực dạy học lập trình cho thấy việc tích hợp AI không chỉ cải thiện kết quả học tập mà còn tác động tích cực đến mức độ tham gia của người học có hoàn cảnh khó khăn. Tuy nhiên, hiệu quả này không mang tính tự động mà phụ thuộc vào cách thiết kế và triển khai hệ thống trong thực tiễn.

Thư mời viết bài cho Số đặc biệt (JCEPP) trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế “International Conference on Internationalisation and Sustainability in Higher Education (ICIS2026)”

Năm 2026, Journal of Contemporary Educational Policies and Practices (Tạp chí Giáo dục, Bộ GD-ĐT), phối hợp với Trường Đại học Việt Nhật (Việt Nam), Đại học Deakin (Úc) và Đại học Waseda (Nhật Bản) sẽ xuất bản một số đặc biệt với chủ đề: “Rethinking Internationalisation for Sustainability in Higher Education: Policies, Practices and Partnerships”. Ấn phẩm này được thực hiện trong khuôn khổ Hội thảo quốc tế “International Conference on Internationalisation and Sustainability in Higher Education” (ICIS2026), dự kiến tổ chức vào ngày 2–3 tháng 6/2026 tại Hà Nội, Việt Nam.

Cá nhân hóa học tập: Một hướng tiếp cận mới cho công bằng giáo dục?

Trong bối cảnh giáo dục toàn cầu ngày càng chú trọng đến công bằng trong tiếp cận và chất lượng học tập, cá nhân hóa học tập được xem như một hướng tiếp cận giàu tiềm năng. Tuy nhiên, liệu việc điều chỉnh hoạt động dạy học theo nhu cầu của từng người học có thực sự giúp thu hẹp bất bình đẳng giáo dục hay không vẫn là câu hỏi cần được làm rõ. Từ việc tổng hợp các bằng chứng lý luận và thực nghiệm trong nhiều lĩnh vực khoa học giáo dục, nghiên cứu của Hanna Dumont và Douglas D. Ready (2023) cho thấy cá nhân hóa học tập có thể góp phần thúc đẩy công bằng giáo dục, nhưng chỉ khi được triển khai trong những điều kiện phù hợp.

Một phương pháp phân tích dữ liệu định tính mới với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo: Narrative-Integrated Thematic Analysis (NITA)

Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) và các mô hình ngôn ngữ lớn (Large Language Models – LLMs) như ChatGPT đang đặt ra nhiều câu hỏi quan trọng đối với phương pháp nghiên cứu khoa học xã hội. Một trong những vấn đề được tranh luận nhiều là liệu các công cụ AI có thể hỗ trợ quá trình phân tích dữ liệu định tính – vốn lâu nay dựa chủ yếu vào kỹ thuật coding (mã hóa dữ liệu) – hay không. Trong bối cảnh đó, bài báo Narrative-Integrated Thematic Analysis (NITA): How can LLMs support theme generation without coding? của các tác giả Nguyễn-Trung Kiên và Nguyễn Lan Ngọc (2026), đăng trên tạp chí Qualitative Research in Psychology, đã đề xuất một phương pháp phân tích dữ liệu định tính mới tích hợp AI.

Tạp chí Giáo dục tổ chức Hội thảo khoa học nhân dịp 25 năm thành lập

Ngày 09/3, nhâp dịp Kỷ niệm 25 năm thành lập (09/3/2001 - 09/3/2026), Tạp chí Giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức Hội thảo khoa học “Xây dựng tạp chí khoa học lĩnh vực khoa học giáo dục theo các tiêu chí chỉ mục của SCOPUS/Web of Science”. Hội thảo đã mở ra những định hướng mới nhằm nâng cao chuẩn học thuật và chất lượng xuất bản trong thời gian tới.

Tạp chí Giáo dục kỷ niệm 25 năm thành lập (09/3/2021 - 09/3/2026)

Ngày 09/3, Tạp chí Giáo dục (Bộ Giáo dục và Đào tạo) tổ chức Lễ Kỷ niệm 25 năm thành lập (09/3/2021 - 09/3/2026) và công bố ra mắt Tạp chí Giáo dục điện tử. Đến dự có Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) Nguyễn Văn Phúc, lãnh đạo nhiều trường đại học, học viện, viện nghiên cứu và các nhà khoa học đầu ngành trong lĩnh vực khoa học giáo dục