Thế hệ Alpha trong môi trường giáo dục số: Trí tuệ nhân tạo và bài toán mới của nhà trường, gia đình, chính sách giáo dục

Thế hệ Alpha lớn lên trong một không gian học tập đã được định hình bởi thiết bị di động, mạng xã hội, video ngắn, trò chơi trực tuyến và các công cụ trí tuệ nhân tạo. Bối cảnh ấy mở ra cơ hội cá thể hóa học tập, khơi gợi sáng tạo và mở rộng năng lực tự học của trẻ; đồng thời đặt ra những vấn đề mới về sự tập trung, sức khỏe tinh thần, quyền riêng tư và vai trò đồng hành của người lớn. Vì vậy, giáo dục trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo không chỉ cần thêm công nghệ, mà cần một cách tổ chức học tập đủ khoa học, an toàn và nhân văn để công nghệ trở thành phương tiện phát triển con người.

Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán ra mắt Trung tâm Đổi mới Dạy và Học và tổ chức Tọa đàm về Ứng dụng AI trong nhà trường

Chiều ngày 22/05/2026 tại Hà Nội, Viện Nghiên cứu cao cấp về Toán (VIASM) chính thức tổ chức Lễ ra mắt Trung tâm Đổi mới Dạy và Học (VIASM Center for Teaching and Learning Innovation - VCTLI), cùng Tọa đàm về Ứng dụng AI trong nhà trường. Sự kiện đánh dấu một cột mốc quan trọng trong nỗ lực thúc đẩy và đổi mới giáo dục toán học tại Việt Nam trước làn sóng công nghệ mạnh mẽ.

Chia sẻ tri thức trong đại học qua hợp tác chuyên môn của sinh viên

Trong giáo dục đại học, hợp tác chuyên môn của sinh viên không chỉ là cách tổ chức nhiệm vụ học tập, mà còn là môi trường để người học trao đổi tri thức, rèn luyện giao tiếp học thuật, học cách chịu trách nhiệm với sản phẩm chung và chuẩn bị cho đời sống nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp. Các dữ liệu trong đào tạo giáo viên cho thấy sinh viên đánh giá tích cực về giá trị của hợp tác, nhưng mức độ tham gia các hoạt động chung vẫn chưa thường xuyên. Thực tế này đặt ra yêu cầu đối với các cơ sở giáo dục đại học: cần chuyển hợp tác sinh viên từ những hoạt động rời rạc thành một phần ổn định của văn hóa học thuật, được tổ chức bằng mục tiêu rõ ràng, điều kiện phù hợp và sự đồng hành của giảng viên.

Khi người học ngoại ngữ phụ thuộc vào trí tuệ nhân tạo: Năng lực giao tiếp và vai trò của nhận thức đạo đức

Trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc cách người học tiếp cận ngoại ngữ, từ luyện phát âm, dịch thuật, chỉnh sửa bài viết đến gợi ý ý tưởng và cá nhân hóa hoạt động học tập. Tuy nhiên, khi công cụ số trở thành điểm tựa quá thường xuyên, người học có thể giảm dần cơ hội tương tác trực tiếp, trong khi giao tiếp với con người lại là điều kiện cốt lõi để hình thành năng lực ngôn ngữ. Từ các khung lí thuyết về chấp nhận công nghệ, phụ thuộc truyền thông và nhận thức đạo đức, vấn đề đặt ra không phải là có nên sử dụng trí tuệ nhân tạo trong lớp học ngoại ngữ hay không, mà là sử dụng như thế nào để công nghệ hỗ trợ học tập mà không thay thế tư duy độc lập, giao tiếp xã hội và trách nhiệm học thuật của người học.

Hiểu đúng tâm thế của giảng viên ngoại ngữ trước thực trạng ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học

Trong giảng đường đại học, trí tuệ nhân tạo tạo sinh không chỉ làm thay đổi cách giảng viên chuẩn bị bài, xây dựng học liệu hay hỗ trợ sinh viên. Công nghệ ấy còn đặt ra một câu hỏi có ý nghĩa sâu xa hơn: người thầy tiếp nhận, đánh giá và làm chủ công cụ mới bằng năng lực sư phạm, trách nhiệm học thuật và niềm tin nghề nghiệp như thế nào? Những bằng chứng gần đây về giảng viên tiếng Anh như ngoại ngữ cho thấy, sự sẵn sàng sử dụng ChatGPT không bắt đầu từ sức hút của công nghệ, mà từ cảm nhận rất thực tế về tính hữu ích, sự thuận tiện, năng lực cá nhân và mức độ hỗ trợ của nhà trường.

Phát triển tài năng bằng trí tuệ nhân tạo: lí thuyết cộng sinh người - máy cho học tập và giáo dục tương lai

Trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, giáo dục không chỉ đứng trước yêu cầu đổi mới công cụ dạy học, mà còn phải trả lời một câu hỏi sâu xa hơn: tài năng của con người sẽ được nhận diện, nuôi dưỡng và đánh giá như thế nào khi người học ngày càng thường xuyên tương tác với các tác nhân công nghệ thông minh? Từ khung Lí thuyết Cộng sinh Người - Trí tuệ nhân tạo, Chick và Morello (2026) gợi mở một định hướng giàu ý nghĩa: trí tuệ nhân tạo chỉ thực sự có giá trị giáo dục khi được thiết kế như một đối tác phát triển, giúp mở rộng năng lực con người, bảo vệ quyền tự chủ học tập và làm cho quá trình phát hiện tài năng trở nên công bằng, nhân văn hơn.

AI trong giáo dục: Công cụ hỗ trợ hay “người điều khiển” lớp học?

Sự phát triển mạnh mẽ của AI đang tạo ra một cuộc chuyển dịch lớn trong giáo dục, từ mô hình AI đóng vai trò “người điều khiển” đến hỗ trợ, trao quyền và cá nhân hóa việc học cho từng người học. Tương lai của giáo dục không nằm ở việc thay thế giáo viên bằng công nghệ, mà ở khả năng kết hợp giữa trí tuệ con người và AI để phát triển tư duy, năng lực tự học và học tập suốt đời trong kỷ nguyên số.

Hoạch định chiến lược trong giáo dục đại học châu Âu và câu hỏi về hiệu quả quản trị nhà trường hiện đại

Trước áp lực cạnh tranh học thuật, tự chủ đại học, chuyển đổi số, quốc tế hóa và yêu cầu giải trình ngày càng cao, hoạch định chiến lược đã trở thành một cấu phần quan trọng trong quản trị đại học. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều cơ sở giáo dục đại học châu Âu cho thấy giá trị của chiến lược không chỉ được quyết định bởi tầm nhìn dài hạn, bộ công cụ phân tích hay hệ thống đo lường kết quả, mà còn phụ thuộc sâu sắc vào năng lực lãnh đạo, mức độ tham gia thực chất của giảng viên, sinh viên, nhà quản trị và khả năng biến kế hoạch thành hành động trong từng bối cảnh thể chế cụ thể.

Giáo viên trên Instagram và sự thị trường hóa "thầm lặng" của hoạt động sư phạm trong kỷ nguyên truyền thông số

Mạng xã hội đang mở rộng không gian nghề nghiệp của giáo viên, giúp học liệu, kinh nghiệm lớp học và ý tưởng sư phạm được chia sẻ nhanh hơn, rộng hơn. Tuy nhiên, khi hình ảnh giáo viên, hoạt động lớp học và tài nguyên dạy học xuất hiện trong môi trường chịu tác động bởi lượt theo dõi, quảng bá sản phẩm và hợp tác thương mại, nghề dạy học cũng đứng trước những câu hỏi mới về đạo đức nghề nghiệp, quyền riêng tư của học sinh, chất lượng học liệu và ranh giới giữa chia sẻ chuyên môn với thị trường hóa giáo dục.

Thuật toán tối ưu hóa trí tuệ nhân tạo trong giáo dục đại học: Quản trị thông minh và cá nhân hóa trải nghiệm học tập

Trong bối cảnh giáo dục đại học đứng trước yêu cầu đổi mới quản trị, nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng đa dạng của sinh viên, các thuật toán tối ưu hóa trí tuệ nhân tạo đang mở ra một hướng tiếp cận giàu triển vọng. Từ phân bổ nguồn lực, đánh giá chất lượng giảng dạy, dự báo kết quả học tập đến thiết kế lộ trình cá nhân hóa, công nghệ chỉ thực sự có ý nghĩa khi được đặt trong một hệ sinh thái giáo dục có dữ liệu đáng tin cậy, giảng viên được trao quyền và các quyết định học thuật luôn được kiểm soát bằng trách nhiệm con người.

Liêm chính học thuật trong giáo dục đại học: Xây dựng chuẩn mực khoa học từ phẩm chất cá nhân và môi trường nhà trường

Trong bối cảnh giáo dục đại học chịu sức ép ngày càng lớn từ yêu cầu công bố, cạnh tranh học thuật, tự chủ đại học và sự phát triển nhanh của trí tuệ nhân tạo tạo sinh, liêm chính học thuật trở thành điều kiện nền tảng để bảo vệ chất lượng tri thức và uy tín nhà trường. Vấn đề đặt ra hiện nay không chỉ là phát hiện, xử lí các hành vi vi phạm chuẩn mực, mà quan trọng hơn là xây dựng môi trường học thuật giúp giảng viên và người học có đủ năng lực, điều kiện và động lực để làm khoa học một cách trung thực, minh bạch và có trách nhiệm. Các tiếp cận quốc tế gần đây cho thấy liêm chính học thuật cần được nhìn nhận như kết quả của sự phối hợp giữa phẩm chất cá nhân, năng lực nghiên cứu, nguồn lực học thuật, văn hóa nhà trường, cơ chế quản lí và hoạt động bồi dưỡng.