Trường THPT Quan Sơn, Thanh Hóa: Nỗ lực nâng cao chất lượng giáo dục từ vùng đất miền núi còn nhiều khó khăn

Quan Sơn là địa bàn miền núi có địa hình phức tạp, giao thông đi lại còn nhiều trở ngại. Những đặc điểm về điều kiện kinh tế - xã hội tác động trực tiếp đến việc học tập của học sinh, đồng thời đặt ra không ít thách thức đối với công tác tổ chức và quản lý giáo dục. Phần lớn học sinh có hoàn cảnh gia đình còn khó khăn, một bộ phận phải đi học xa trường, điều kiện học tập chưa thực sự thuận lợi. Đây cũng là những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đầu vào và việc duy trì sĩ số của nhà trường.

Trong bối cảnh đó, Trường THPT Quan Sơn xác định duy trì nền nếp, ổn định hoạt động chuyên môn và nâng cao chất lượng giáo dục là những nhiệm vụ xuyên suốt. Sự quan tâm của Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa, cấp ủy, chính quyền địa phương cùng sự phối hợp của phụ huynh đã tạo thêm điều kiện để nhà trường triển khai các nhiệm vụ năm học.

Năm học 2025–2026, trường có 19 lớp với 763 học sinh, trong đó khối 10 có 308 em, khối 11 có 249 em và khối 12 có 206 em. So với năm học trước, tổng quy mô học sinh tăng 83 em. Đây là tín hiệu tích cực trong việc duy trì và phát triển quy mô trường lớp tại địa bàn miền núi, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý, tổ chức dạy học phù hợp với từng nhóm đối tượng học sinh.

Một trong những chuyển biến được nhà trường ghi nhận là ý thức tự giác học tập và chấp hành nền nếp của học sinh từng bước được cải thiện. Nhận thức của phụ huynh về việc học của con em cũng có những thay đổi tích cực, góp phần hạn chế tình trạng học sinh bỏ học vì những nguyên nhân liên quan đến hoàn cảnh gia đình và tập quán địa phương. Nhà trường vì thế không chỉ thực hiện nhiệm vụ truyền đạt kiến thức mà còn phải kiên trì phối hợp với gia đình, cộng đồng để giữ học sinh ở lại trường, tạo điều kiện cho các em tiếp tục con đường học tập.

Chất lượng giáo dục từng bước có chuyển biến

Đối với một trường có chất lượng đầu vào còn hạn chế, việc nâng cao chất lượng giáo dục đại trà luôn là nhiệm vụ không dễ dàng. Thay vì chỉ tập trung vào kết quả cuối năm, Trường THPT Quan Sơn chú trọng giao chỉ tiêu chất lượng đến từng bộ môn, từng giáo viên; tăng cường kiểm tra, đánh giá và theo dõi tiến độ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn. Đặc biệt, công tác giảng dạy và ôn tập cho học sinh lớp 12 được quan tâm nhằm chuẩn bị tốt hơn cho kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo báo cáo tổng kết năm học 2025-2026, kết quả đánh giá học tập của học sinh cho thấy sự phân hóa giữa các khối lớp. Trong tổng số 740 học sinh được thống kê, có 46 em đạt mức Tốt, chiếm 6,22%; 523 em đạt mức Khá, chiếm 70,68%; 168 em đạt mức Đạt, chiếm 22,70% và 3 em ở mức Chưa đạt, chiếm 0,41%.

Đáng chú ý, ở khối 12, có 21/206 học sinh đạt kết quả học tập mức Tốt, tương đương 10,19%; 178 em đạt mức Khá, chiếm 86,41%. Đây là kết quả phản ánh nỗ lực của giáo viên và học sinh trong quá trình dạy học, ôn tập và chuẩn bị cho giai đoạn cuối cấp. Tuy nhiên, tỷ lệ học sinh đạt mức Tốt ở toàn trường vẫn còn khiêm tốn, cho thấy nhiệm vụ nâng cao chất lượng giáo dục đại trà và thu hẹp khoảng cách về kết quả học tập giữa các nhóm học sinh cần tiếp tục được chú trọng.

Bên cạnh chất lượng đại trà, nhà trường duy trì công tác bồi dưỡng học sinh giỏi ở cả ba khối lớp. Báo cáo ghi nhận học sinh đạt nhiều giải cấp tỉnh trong các lĩnh vực văn hóa, thể thao và các cuộc thi. Dù chưa phải là những kết quả có thể tạo ra sự thay đổi ngay lập tức về mặt bằng chất lượng chung, những thành tích này cho thấy học sinh Quan Sơn vẫn có khả năng phát triển năng lực khi được phát hiện, khuyến khích và bồi dưỡng phù hợp.

Đổi mới chuyên môn, chú trọng phát triển đội ngũ

Chất lượng giáo dục trước hết phụ thuộc vào đội ngũ nhà giáo và cách tổ chức hoạt động dạy học. Nhận thức rõ điều đó, Trường THPT Quan Sơn chú trọng phân công giáo viên theo năng lực, chuyên môn; duy trì sinh hoạt tổ, nhóm chuyên môn và tăng cường bồi dưỡng thường xuyên. Công tác kiểm tra nội bộ được triển khai định kỳ, kết hợp với việc nhắc nhở, chấn chỉnh nền nếp nhằm nâng cao trách nhiệm của từng cá nhân trong thực hiện nhiệm vụ.

Trong năm học 2025-2026, nhà trường triển khai Chương trình giáo dục phổ thông ở cả ba khối lớp; từng bước đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá theo hướng phát triển phẩm chất và năng lực học sinh. Giáo dục STEM được tổ chức theo hướng dẫn, đồng thời việc ứng dụng công nghệ thông tin trong sinh hoạt chuyên môn và giảng dạy được đẩy mạnh. Những nội dung này góp phần giúp hoạt động dạy học từng bước thích ứng với yêu cầu đổi mới chương trình, thay vì chỉ dừng lại ở việc truyền thụ kiến thức theo phương pháp truyền thống.

Định hướng đổi mới của nhà trường cũng có sự tương đồng với tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông, đổi mới kiểm tra, đánh giá và chú trọng hoạt động STEM là những nội dung được nhà trường thực hiện trong quá trình nâng cao chất lượng dạy học.

Tuy nhiên, bài toán đội ngũ vẫn là một trong những khó khăn đáng kể. Báo cáo của trường cho biết số lượng giáo viên còn thiếu, thường xuyên biến động do điều động, thuyên chuyển và hợp đồng. Việc bổ sung giáo viên hợp đồng giúp nhà trường chủ động duy trì hoạt động giảng dạy, song kinh nghiệm và chất lượng chuyên môn của một bộ phận giáo viên mới vẫn cần thêm thời gian để củng cố. Đây là vấn đề đòi hỏi sự quan tâm, hỗ trợ từ cơ quan quản lý nhằm bảo đảm tính ổn định của đội ngũ, nhất là tại địa bàn miền núi.

Quan tâm giáo dục toàn diện, định hướng tương lai cho học sinh

Bên cạnh nhiệm vụ nâng cao kiến thức, Trường THPT Quan Sơn chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống và ý thức trách nhiệm công dân cho học sinh. Các nội dung giáo dục chính trị tư tưởng, giáo dục quốc phòng và an ninh, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, bạo lực học đường, phòng tránh tai nạn thương tích được triển khai gắn với điều kiện thực tế của địa phương.

Công tác xây dựng môi trường học đường xanh, sạch, đẹp và an toàn cũng được quan tâm. Trong năm học, nhà trường đã cải tạo khuôn viên, tăng cường vệ sinh môi trường và tổ chức các hoạt động thiết thực nhằm tạo không gian học tập tích cực. Công tác bảo đảm an toàn thực phẩm, chăm sóc sức khỏe học đường được thực hiện; báo cáo tổng kết không ghi nhận vụ việc mất an toàn thực phẩm trong năm học.

Đặc biệt, công tác hướng nghiệp và phân luồng học sinh được triển khai ở cả ba khối lớp. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa thiết thực đối với học sinh miền núi, bởi việc lựa chọn nghề nghiệp không chỉ phụ thuộc vào năng lực, sở thích cá nhân mà còn gắn với điều kiện kinh tế gia đình và cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp. Thông qua hoạt động tư vấn, định hướng, nhà trường mong muốn giúp học sinh có thêm thông tin để lựa chọn con đường học tập, nghề nghiệp phù hợp.

Trong năm học 2026-2027, trường đặt mục tiêu 100% học sinh được tư vấn hướng nghiệp, đặc biệt quan tâm đến học sinh lớp 12 trong việc chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và đăng ký xét tuyển vào các trường đại học, cao đẳng. Đây là mục tiêu cần thiết nhằm giúp các em chủ động hơn trong việc hoạch định tương lai, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học.

Từng bước hoàn thiện điều kiện, hướng tới mục tiêu phát triển

Cùng với đổi mới chuyên môn, việc cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin là những nhiệm vụ được Trường THPT Quan Sơn quan tâm. Theo thống kê tháng 5/2026, trường có 19 phòng học kiên cố, 8 phòng học bộ môn, 1 thư viện, 4 nhà vệ sinh, 1 nhà đa năng và 1 sân bóng đá. Các lớp học đều được trang bị phương tiện, thiết bị kết nối internet, tạo điều kiện khai thác học liệu số và sử dụng bài giảng điện tử.

Trong công tác chuyển đổi số, nhà trường đã triển khai cơ sở dữ liệu ngành, thực hiện các khoản thu không dùng tiền mặt, triển khai học bạ điện tử, học bạ số và nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Đây là những bước đi nhằm từng bước đổi mới phương thức quản lý, hỗ trợ hoạt động dạy học và nâng cao hiệu quả điều hành trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế.

Dẫu vậy, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học vẫn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới giáo dục. Báo cáo cũng chỉ ra việc khai thác, sử dụng thiết bị còn hạn chế, công tác quản lý thiết bị chưa thực sự hiệu quả. Nhà trường đang tiếp tục tham mưu với cơ quan quản lý và chính quyền địa phương để bổ sung nguồn lực, cải thiện điều kiện dạy học. Mục tiêu dự kiến đạt chuẩn quốc gia trong năm 2026 là một trong những nhiệm vụ quan trọng, gắn với yêu cầu hoàn thiện các tiêu chí về cơ sở vật chất và chất lượng giáo dục.

Bước vào năm học 2026-2027, Trường THPT Quan Sơn xác định tiếp tục duy trì sĩ số, giảm thiểu tình trạng học sinh bỏ học, nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới phương pháp giảng dạy và tăng cường bồi dưỡng học sinh giỏi. Cùng với đó là đẩy mạnh dạy học ngoại ngữ, ứng dụng công nghệ thông tin, hoàn thiện cơ sở vật chất và thực hiện tốt công tác hướng nghiệp.

Hành trình nâng cao chất lượng giáo dục ở Quan Sơn vẫn còn nhiều việc phải làm. Những hạn chế về điều kiện kinh tế, chất lượng đầu vào, đội ngũ và cơ sở vật chất không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Nhưng từ những chuyển biến trong nền nếp học tập, sự chủ động đổi mới của đội ngũ và nỗ lực duy trì cơ hội học tập cho học sinh địa phương, nhà trường đang từng bước tạo dựng nền tảng cho chặng đường phát triển tiếp theo. Với giáo dục miền núi, mỗi bước tiến về chất lượng không chỉ là kết quả của một năm học mà còn góp phần mở rộng cơ hội học tập, lập nghiệp cho thế hệ trẻ trên chính quê hương mình.

(Nguồn hình ảnh trong bài do nhà trường cung cấp)