1. Mở đầu
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là vấn đề liên quan trực tiếp đến sinh mệnh của Đảng, sự sống còn của chế độ, lợi ích của quốc gia dân tộc, hạnh phúc của nhân dân, thắng lợi của sự nghiệp đổi mới. Để nhiệm vụ này đạt được hiệu quả cao trong thực tiễn, đòi hỏi cán bộ, đảng viên và nhân dân cần nhận thức đúng đắn, đầy đủ và sâu sắc về những nội dung trọng tâm của công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng theo tư tưởng Hồ Chí Minh. Trước yêu cầu của nhiệm vụ cách mạng mới, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng phải được tăng cường hơn nữa, với những biện pháp phù hợp, nâng cao tính chủ động, kịp thời và sắc bén, tạo sự chuyển biến về chất. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng đã chỉ rõ một trong những nhiệm vụ quan trọng trong công tác xây dựng Đảng đó là: “Tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, kiên quyết và thường xuyên đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch, cơ hội chính trị” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2021, Tập 1, tr 183).
Nền tảng tư tưởng là linh hồn, kim chỉ nam cho mọi hành động của một tổ chức chính trị. Đối với Đảng Cộng sản Việt Nam, nền tảng tư tưởng không chỉ là yếu tố cốt lõi bảo đảm vai trò lãnh đạo của Đảng mà còn là căn cứ lý luận để hoạch định đường lối, chính sách đúng đắn, phù hợp với yêu cầu phát triển của đất nước. Trong kỷ nguyên mới - thời đại của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, toàn cầu hóa và bùng nổ thông tin - việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng càng trở nên cấp thiết, phức tạp và mang ý nghĩa sống còn.
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) nêu rõ: Đảng lấy chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động. Như vậy, nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam là chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh.
Do đó, việc nghiên cứu, vận dụng và phát triển sáng tạo tư tưởng tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới của cách mạng nước ta hiện nay là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết.
1.1. Chủ nghĩa Mác - Lênin: Nền tảng lý luận của phong trào cộng sản và cách mạng Việt Nam
Chủ nghĩa Mác - Lênin ra đời vào giữa thế kỷ XIX, là kết tinh của tinh thần nhân văn sâu sắc và tri thức khoa học toàn diện về lịch sử, xã hội. Với ba bộ phận cấu thành: Triết học Mác - Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, và Chủ nghĩa xã hội khoa học - học thuyết này không chỉ lý giải sự vận động của thế giới mà còn chỉ ra con đường để giải phóng giai cấp, dân tộc và nhân loại khỏi ách áp bức, bất công. Đối với Việt Nam, chủ nghĩa Mác - Lênin đã cung cấp nền tảng lý luận, phương pháp cách mạng và tư duy biện chứng cho việc tổ chức và lãnh đạo phong trào cách mạng. Chính việc tiếp thu chủ nghĩa Mác - Lênin đã giúp Nguyễn Ái Quốc (Chủ tịch Hồ Chí Minh) tìm ra con đường cứu nước đúng đắn - con đường cách mạng vô sản, gắn giải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp, từ đó dẫn đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam năm 1930.
Trải qua hơn 95 năm xây dựng và phát triển, Đảng ta luôn kiên định lấy chủ nghĩa Mác - Lênin làm nền tảng tư tưởng, đồng thời vận dụng linh hoạt vào điều kiện cụ thể của Việt Nam. Nhờ đó, Đảng đã lãnh đạo thành công các cuộc cách mạng dân tộc, dân chủ và cách mạng xã hội chủ nghĩa, mở ra kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
1.2. Tư tưởng Hồ Chí Minh - sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện Việt Nam
Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ thống quan điểm lý luận, chính trị, đạo đức và phương pháp cách mạng được Chủ tịch Hồ Chí Minh xây dựng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, kết hợp với truyền thống văn hóa dân tộc, tinh hoa tư tưởng phương Đông và phương Tây. Đây không chỉ là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc, mà còn là sự phát triển sáng tạo của chủ nghĩa Mác - Lênin trong điều kiện cụ thể của Việt Nam.
Những nội dung cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh bao gồm:
- Tư tưởng về độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội: Người khẳng định, chỉ có đi theo con đường cách mạng vô sản mới có thể giành được và giữ vững độc lập dân tộc một cách triệt để;
- Tư tưởng về vai trò của nhân dân trong cách mạng: “Cách mạng là sự nghiệp của quần chúng”, dân là gốc của nước. Đây là sự kế thừa và phát triển tư tưởng dân chủ một cách sâu sắc, nhân văn;
- Tư tưởng về đạo đức cách mạng và xây dựng Đảng: Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh vai trò của đạo đức của cán bộ, đảng viên - những người vừa là người lãnh đạo, vừa là người đầy tớ trung thành của nhân dân;
- Tư tưởng về xây dựng Nhà nước của dân, do dân, vì dân: Nhà nước phải là công cụ phục vụ nhân dân, hoạt động dựa trên nguyên tắc dân chủ và pháp quyền;
- Tư tưởng về đoàn kết dân tộc và đoàn kết quốc tế: Người luôn nhấn mạnh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân, đoàn kết giữa các dân tộc, các lực lượng yêu chuộng hòa bình trên thế giới;
- Tư tưởng Hồ Chí Minh đã được Đảng ta khẳng định là bộ phận cấu thành nền tảng tư tưởng, là kim chỉ nam cho hành động, và là chuẩn mực lý luận chính trị trong mọi giai đoạn cách mạng.
1.3. Nền tảng tư tưởng - kim chỉ nam cho đường lối, hành động cách mạng
Nền tảng tư tưởng của Đảng - chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - không phải là những lý thuyết giáo điều, mà là kim chỉ nam để hoạch định đường lối, chính sách phù hợp với điều kiện lịch sử cụ thể. Trong thời kỳ đấu tranh giành độc lập, chính sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin và thực tiễn Việt Nam đã giúp Đảng xác định đúng đắn chiến lược cách mạng dân tộc, dân chủ nhân dân, đề cao vai trò của mặt trận dân tộc thống nhất, kết hợp đấu tranh chính trị với vũ trang.
Trong thời kỳ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, nền tảng tư tưởng giúp Đảng xây dựng hệ thống chính trị phù hợp với bản chất giai cấp công nhân, phát triển kinh tế theo định hướng xã hội chủ nghĩa, chú trọng an sinh xã hội.
Trong thời kỳ đổi mới hiện nay, nền tảng tư tưởng giúp Đảng lý giải và định hướng phát triển đất nước trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, hội nhập quốc tế sâu rộng nhưng vẫn giữ vững nguyên tắc nền tảng.
Từ đó có thể khẳng định: nền tảng tư tưởng chính là “bệ đỡ” vững chắc cho sự trường tồn của Đảng và chế độ. Bất kỳ sự xa rời hoặc phủ nhận nền tảng tư tưởng đều dẫn đến nguy cơ lệch hướng, suy thoái về chính trị và tan rã tổ chức.
2. Kết quả nghiên cứu
2.1. Những thách thức đối với nền tảng tư tưởng trong kỷ nguyên mới
Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng và Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang tác động mạnh mẽ đến mọi lĩnh vực đời sống, nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam - chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - đang phải đối mặt với nhiều thách thức phức tạp, đa chiều, vừa mang tính khách quan của thời đại, vừa mang tính chủ quan nội tại. Việc nhận diện rõ những thách thức này là điều kiện tiên quyết để có biện pháp đấu tranh và bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng trong thời kỳ mới.
2.1.1. Sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch
Trong kỷ nguyên mới, khi khoa học - công nghệ phát triển vượt bậc và toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, các thế lực thù địch, phản động và cơ hội chính trị càng gia tăng các hoạt động chống phá nền tảng tư tưởng của Đảng Cộng sản Việt Nam với những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt và nguy hiểm hơn bao giờ hết. Nếu như trước đây, các hoạt động chống phá thường trực diện, thì ngày nay, chúng đã chuyển sang hình thức “diễn biến hòa bình”, phá hoại tư tưởng, làm nhiễu loạn nhận thức. Chúng lợi dụng chiêu bài “dân chủ”, “nhân quyền”, “đa nguyên, đa đảng” để tấn công vào nền tảng tư tưởng của Đảng. Đặc biệt, trong môi trường số và không gian mạng, chúng đã thay đổi cách thức, chuyển từ tuyên truyền công khai, lộ liễu sang các hình thức tấn công tư tưởng mềm, diễn ngôn trá hình, ngụy biện chính trị, giả danh trí thức phản biện, hoặc thậm chí lợi dụng sự kiện nhạy cảm, sơ hở của cán bộ để quy kết bản chất chế độ.
Ngày nay, một bộ phận thanh niên tỏ ra thờ ơ, lạnh nhạt với chính trị, với lịch sử dân tộc và lý tưởng cách mạng. Họ xem các vấn đề về chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, hay vai trò lãnh đạo của Đảng là những điều xa vời, chỉ mang tính học thuật, hình thức hoặc “thuộc về thế hệ trước”. Thay vì chủ động tìm hiểu, nhiều bạn lại dễ dàng tiếp nhận các nội dung trên mạng xã hội một cách thiếu chọn lọc, dẫn đến hiểu sai, hiểu lệch, thậm chí bị dẫn dắt bởi những thông tin sai trái, độc hại được ngụy trang tinh vi dưới hình thức “phân tích khách quan”, “góc nhìn mới”, hay “phản biện trẻ trung”. “Việc tuyên truyền, giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có lúc, có nơi còn xơ cứng, giáo điều, thậm chí có nơi chưa thực sự coi trọng, làm cho hiệu quả chưa đạt như mong muốn. Việc học tập, quán triệt nghị quyết của Đảng vẫn có biểu hiện hình thức” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, Tập 2, tr 165).
Đặc biệt, trong môi trường mạng nơi các giá trị ảo lên ngôi, xu hướng sống nhanh, sống gấp, chạy theo trào lưu, nổi tiếng bằng mọi giá đã chi phối mạnh mẽ hành vi và nhận thức của giới trẻ. Những trào lưu như “đu trend”, “sống chill”, “phi chính trị” được quảng bá rộng rãi, khiến không ít người trẻ đánh mất phương hướng lý tưởng, sống thiếu lý tưởng cá nhân và càng xa rời lý tưởng cộng đồng, lý tưởng dân tộc. Trong khi đó, các thế lực thù địch lại lợi dụng chính sự lơ là ấy để gieo rắc nghi ngờ, phủ nhận con đường xã hội chủ nghĩa, cổ súy lối sống thực dụng, đề cao chủ nghĩa cá nhân cực đoan và tâm lý hưởng thụ. Khi giới trẻ thiếu khả năng “miễn dịch tư tưởng”, thiếu kỹ năng tự bảo vệ mình trước làn sóng thông tin độc hại, thì những giá trị nền tảng của dân tộc, của Đảng, của chế độ rất dễ bị xem nhẹ, bị hoài nghi và bị thay thế bởi những trào lưu vô nghĩa, lệch lạc.
2.1.2. Tác động của toàn cầu hóa và “xung đột giá trị” giữa các hệ tư tưởng
Toàn cầu hóa, với những cơ hội phát triển vượt bậc về kinh tế, công nghệ và giao lưu văn hóa, đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn đối với việc giữ gìn bản sắc dân tộc và nền tảng tư tưởng chính trị của mỗi quốc gia. Trong kỷ nguyên số, thông tin lan truyền không biên giới, các giá trị, quan điểm, mô hình phát triển từ phương Tây, đặc biệt là chủ nghĩa tự do cá nhân, đang len lỏi ngày càng sâu vào đời sống xã hội của Việt Nam, từ đó dẫn đến hiện tượng “xung đột giá trị” giữa hệ tư tưởng Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh với các quan niệm mới du nhập từ bên ngoài. Sự đề cao tuyệt đối quyền tự do cá nhân, tư tưởng “đa nguyên chính trị, đa đảng đối lập”, hay mô hình “xã hội dân sự phương Tây” thường được tô vẽ như biểu tượng của tiến bộ, hiện đại, đã tác động không nhỏ đến nhận thức của một bộ phận quần chúng nhân dân, nhất là giới trẻ, trí thức, văn nghệ sĩ và các nhóm có xu hướng “cởi mở” với thế giới. Trong khi đó, các giá trị truyền thống như lòng yêu nước, chủ nghĩa tập thể, đạo lý uống nước nhớ nguồn, tinh thần đoàn kết dân tộc… lại có nguy cơ bị xem nhẹ hoặc đánh đồng là lỗi thời, cản trở đổi mới.
Nghiêm trọng hơn, các thế lực thù địch đã lợi dụng quá trình toàn cầu hóa để tăng cường truyền bá các luận điệu xuyên tạc, cổ súy tư tưởng chống đối dưới vỏ bọc “giao lưu văn hóa” hay “tự do tư tưởng”, nhằm làm phai nhạt dần bản sắc tư tưởng cách mạng Việt Nam, gây mất ổn định từ bên trong. Trong bối cảnh đó, nếu không có bản lĩnh chính trị vững vàng, năng lực tư duy phản biện sắc bén và lòng tin sâu sắc vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng, thì chúng ta rất dễ bị cuốn vào vòng xoáy hòa tan giá trị, đánh mất phương hướng tư tưởng trong chính tiến trình hội nhập quốc tế.
2.1.3. Tác động của mạng xã hội và truyền thông số - “chiến trường tư tưởng” mới
Trong thời đại bùng nổ công nghệ thông tin, mạng xã hội và truyền thông số đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống con người, đồng thời cũng nổi lên như một “chiến trường tư tưởng” mới - nơi diễn ra những cuộc tranh luận, đấu tranh, và cả xung đột về quan điểm, nhận thức, giá trị. Với tính chất mở, lan truyền nhanh, ít bị kiểm soát và khả năng tạo hiệu ứng xã hội tức thì, mạng xã hội đã vượt xa vai trò của một công cụ giao tiếp đơn thuần, trở thành một môi trường định hình nhận thức và dẫn dắt dư luận vô cùng mạnh mẽ. Đáng lo ngại hơn, không ít người dân - trong đó có cả cán bộ, đảng viên - lại thiếu bản lĩnh chính trị, thiếu kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc, dễ bị lôi kéo, kích động, hoặc tiếp tay phát tán các nội dung sai lệch.
Văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIV chỉ rõ: “Việc nắm bắt tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên, tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân và định hướng dư luận xã hội có lúc, có nơi thiếu chủ động, kịp thời. Công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch còn hạn chế; việc kiểm soát, ngăn chặn các thông tin xấu độc có lúc bị động, lúng túng, thiếu sắc bén, thiếu tính thuyết phục. Công tác quản lý báo chí, truyền thông, xuất bản, nhất là quản lý mạng xã hội chưa đáp ứng yêu cầu” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, Tập 2, tr 165).
Trong khi đó, giới trẻ - vốn là lực lượng tiếp cận mạng xã hội nhiều nhất - lại dễ bị cuốn vào các luồng dư luận trái chiều, dẫn đến thái độ thờ ơ, thiếu cảnh giác hoặc thậm chí lệch lạc về tư tưởng. Nhiều hiện tượng như tin giả (fake news), video cắt ghép xuyên tạc, bình luận công kích, hoặc chiến dịch truyền thông bôi nhọ dưới dạng “góc nhìn phản biện” được tổ chức bài bản, tinh vi, liên tục tạo ra “điểm nóng dư luận”, khiến người dân hoang mang, mất phương hướng, và dần lung lay niềm tin.
Không gian mạng vì thế đã trở thành nơi các thế lực thù địch tiến hành một cuộc “diễn biến hòa bình” không tiếng súng nhưng đầy nguy hiểm, âm thầm làm xói mòn nền tảng tư tưởng, đe dọa đến ổn định chính trị và niềm tin xã hội. Trước thực trạng đó, việc giữ vững trận địa tư tưởng trên môi trường số đòi hỏi không chỉ là sự vào cuộc của các cơ quan chức năng, mà còn cần nâng cao nhận thức, kỹ năng “tự vệ” tư tưởng cho từng cán bộ, đảng viên và công dân - đặc biệt là thế hệ trẻ - để không trở thành nạn nhân hoặc công cụ tiếp tay cho các hoạt động chống phá Đảng, chống phá chế độ.
2.1.4. Tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ - nguy cơ từ bên trong
Tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ Đảng là một trong những nguy cơ nguy hiểm nhất đối với sự ổn định và phát triển của Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa. Đây là một quá trình âm thầm, diễn ra từ bên trong, khi các cá nhân, tổ chức hoặc bộ phận trong Đảng dần suy giảm về phẩm chất chính trị, đạo đức cách mạng, dẫn đến sự tha hóa về tư tưởng, thiếu vững vàng trong lý tưởng và giảm sút niềm tin vào mục tiêu, lý tưởng mà Đảng đã xác định.
Nguy hiểm hơn nữa, tự diễn biến có thể dẫn đến tự chuyển hóa trong nhận thức và hành động, khi những người hoặc nhóm người này dần dần xa rời lý tưởng cách mạng, thay đổi phương hướng hoạt động, thậm chí tham gia vào các phong trào phản động, chống đối chính quyền. Sự tự chuyển hóa này có thể không chỉ diễn ra trong những cá nhân, mà còn có thể lan rộng ra trong các tổ chức, khiến chúng trở thành các ổ nhóm nội bộ, góp phần tạo ra sự phân hóa, suy yếu sức mạnh đoàn kết trong Đảng. Điều này, nếu không được phát hiện và ngăn chặn kịp thời, sẽ gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự lãnh đạo của Đảng, làm suy yếu hiệu quả của công tác xây dựng Đảng và củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng.
Đảng ta đã nhận định: “Một bộ phận tổ chức đảng, cán bộ, đảng viên suy thoái, thiếu tiên phong, gương mẫu, mất tính đảng, biểu hiện ‘tự diễn biến’, ‘tự chuyển hoá’, xa rời mục đích, lý tưởng, bản chất của Đảng” (Đảng Cộng sản Việt Nam, 2026, Tập 2, tr 164). Tự diễn biến và tự chuyển hóa trong nội bộ là một mối đe dọa trực tiếp từ bên trong, có thể phá vỡ sự đoàn kết, đồng thuận trong Đảng, từ đó tạo ra cơ hội cho các thế lực thù địch lợi dụng để tấn công và làm suy yếu Đảng. Điều này càng làm tăng thêm yêu cầu về việc tăng cường công tác xây dựng Đảng, chú trọng vào việc rèn luyện bản lĩnh chính trị và nâng cao đạo đức cách mạng cho mỗi cán bộ, đảng viên, đồng thời khắc phục những yếu kém trong công tác tổ chức và cán bộ. Nếu không quyết liệt và kiên định, Đảng sẽ phải đối mặt với nguy cơ bị phân hóa, suy yếu từ chính nội bộ của mình.
2.1.5. Sự suy giảm niềm tin, lý tưởng trong một bộ phận thế hệ trẻ
Một trong những thách thức lớn đối với việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay là sự suy giảm niềm tin và lý tưởng cách mạng trong một bộ phận thế hệ trẻ. Thế hệ trẻ ngày nay, trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng và sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, đang phải đối mặt với những tác động mạnh mẽ từ các yếu tố bên ngoài. Họ thường xuyên tiếp xúc với những tư tưởng mới, đôi khi không chính thống, thông qua các nền tảng mạng xã hội, truyền thông số và các luồng thông tin đa chiều. Sự dễ dàng tiếp nhận những quan điểm trái chiều, thậm chí sai lệch, khiến không ít bạn trẻ dần mờ nhạt về lòng yêu nước, về lý tưởng xây dựng xã hội công bằng, dân chủ, văn minh mà Đảng đang phấn đấu.
Thêm vào đó, một số vấn đề thực tiễn trong cuộc sống như tình trạng tham nhũng, sự bất công trong xã hội, những khó khăn trong công cuộc phát triển kinh tế cũng làm dấy lên tâm lý hoài nghi trong một bộ phận giới trẻ. Họ cảm thấy bất an và thất vọng khi không nhìn thấy được sự thay đổi rõ rệt hoặc không thấy những lý tưởng mà Đảng đề ra được hiện thực hóa trong thực tế cuộc sống. Những yếu tố này khiến thế hệ trẻ có xu hướng quay lưng với những giá trị truyền thống, lý tưởng cách mạng, và dễ dàng bị lôi kéo vào những trào lưu tiêu cực như chủ nghĩa tiêu dùng, chủ nghĩa cá nhân. Họ bắt đầu thiếu quan tâm đến công cuộc xây dựng đất nước, giảm sút tinh thần trách nhiệm với xã hội và cộng đồng.
Thực tế, sự suy giảm niềm tin và lý tưởng trong giới trẻ không chỉ là kết quả của sự thiếu hiểu biết hoặc thờ ơ, mà còn là hệ quả của sự thiếu định hướng rõ ràng trong giáo dục chính trị tư tưởng. Việc giảng dạy lý tưởng cách mạng, chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, cũng như việc truyền đạt các giá trị dân tộc, truyền thống lịch sử cho thế hệ trẻ chưa được thực hiện một cách sâu sắc và phù hợp với thực tiễn. Những hành động thiếu trách nhiệm của một bộ phận cán bộ, đảng viên trong các cơ quan nhà nước, sự thiếu minh bạch trong quản lý, và sự phân hóa giàu nghèo ngày càng gia tăng cũng làm ảnh hưởng đến hình ảnh của Đảng trong mắt thanh niên. Điều này dẫn đến sự xói mòn niềm tin, từ đó làm giảm sút lý tưởng cách mạng trong một bộ phận thế hệ trẻ, khiến họ không còn kiên định với những giá trị mà Đảng đã khẳng định.
Sự suy giảm niềm tin và lý tưởng trong giới trẻ không chỉ ảnh hưởng đến bản thân họ mà còn có thể gây ảnh hưởng lâu dài đến tương lai của đất nước, vì thế, việc khôi phục và củng cố niềm tin vào lý tưởng cách mạng, vào sự lãnh đạo của Đảng là nhiệm vụ cấp bách trong công tác giáo dục, tuyên truyền và tạo ra môi trường thuận lợi để giới trẻ có thể phát triển một cách toàn diện, gắn kết lý tưởng cá nhân với lý tưởng xã hội.
2.2. Những thách thức đối với nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới
Trong kỷ nguyên mới, nền tảng tư tưởng của Đảng đang phải đối mặt với nhiều thách thức lớn, từ sự tấn công của các thế lực thù địch đến sự chuyển biến nhanh chóng trong môi trường xã hội, kinh tế và công nghệ. Những thách thức này không chỉ làm suy yếu nhận thức của một bộ phận nhân dân, mà còn gây khó khăn trong việc duy trì và phát triển lý tưởng cách mạng, bảo vệ sự lãnh đạo của Đảng. Một trong những thách thức lớn nhất là sự chống phá ngày càng tinh vi của các thế lực thù địch. Những thế lực này không chỉ tấn công trực diện mà còn thông qua các hình thức mềm mỏng, như xuyên tạc thông tin, phát tán tin giả, hoặc lợi dụng các cuộc biểu tình, phản đối để gây rối, chia rẽ xã hội. Bằng cách phát tán các thông tin sai lệch, họ tìm cách làm mất uy tín của Đảng, làm mờ nhạt lý tưởng cách mạng và hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng trong xã hội. Điều này gây ra sự hoài nghi, dao động trong tư tưởng của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên và thế hệ trẻ.
Bên cạnh đó, sự tác động của toàn cầu hóa và các giá trị từ bên ngoài cũng tạo ra những mâu thuẫn và xung đột tư tưởng sâu sắc. Khi xã hội càng mở cửa hội nhập, các hệ tư tưởng từ phương Tây, chủ nghĩa tự do cá nhân, tư tưởng đa nguyên chính trị, hay thậm chí các phong trào phản kháng xã hội, bắt đầu du nhập vào Việt Nam. Mạng xã hội và truyền thông số, với tính chất lan truyền nhanh chóng và ít bị kiểm soát, càng làm trầm trọng thêm tình trạng này. Nó không chỉ là công cụ để các thế lực thù địch phát tán thông tin xấu, độc, mà còn là nơi lan rộng những quan điểm phi chính thống, thậm chí là những luận điệu xuyên tạc.
Thêm vào đó, tình trạng tự diễn biến, tự chuyển hóa trong nội bộ Đảng đang diễn ra. Một số cán bộ, đảng viên thiếu bản lĩnh chính trị, dễ dàng bị sa vào những sai lầm về tư tưởng, hành động, hoặc thậm chí có những dấu hiệu “bảo vệ lợi ích cá nhân” mà quên đi trách nhiệm đối với Đảng, với dân tộc. Sự suy thoái về đạo đức, lối sống, tham nhũng, cũng như các hiện tượng tiêu cực trong bộ máy nhà nước đã làm suy yếu niềm tin của nhân dân đối với Đảng và chế độ. Điều này không chỉ gây tổn hại trực tiếp đến uy tín của Đảng mà còn tạo ra sự mơ hồ, dao động trong nhận thức và hành động của một bộ phận cán bộ, đảng viên, đặc biệt là thế hệ trẻ.
Cuối cùng, trong bối cảnh cuộc sống đầy biến động, với sự phát triển của các phương tiện truyền thông hiện đại, nhiều bạn trẻ đã bị lôi cuốn vào những trào lưu tiêu cực, lệch lạc, và thiếu định hướng chính trị rõ ràng. Chính sự thiếu hiểu biết về các giá trị và lý tưởng xã hội chủ nghĩa, cộng với sự ảnh hưởng mạnh mẽ từ các thông tin xấu độc, đã khiến một bộ phận thanh niên mất phương hướng trong việc xác định lý tưởng sống và trách nhiệm xã hội. Điều này, nếu không được kịp thời chấn chỉnh và định hướng, sẽ tạo ra một lỗ hổng lớn trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Những thách thức trên đang đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc củng cố và bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong bối cảnh mới, khi mà sự phát triển nhanh chóng của xã hội và sự thay đổi trong nhận thức của các tầng lớp nhân dân đòi hỏi Đảng phải có những biện pháp hiệu quả và sáng tạo để đối phó với những nguy cơ này.
2.3. Bảo vệ nền tảng tư tưởng trong kỷ nguyên mới: nhiệm vụ trọng tâm, sống còn
Trong bối cảnh tình hình thế giới và trong nước có nhiều biến động phức tạp, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng - chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh - không chỉ là nhiệm vụ chính trị cấp bách mà còn là vấn đề có tính chất sống còn đối với sự tồn vong của Đảng, của chế độ và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội mà dân tộc Việt Nam đã lựa chọn. Trong kỷ nguyên mới, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ số, mạng xã hội và các dòng chảy tư tưởng toàn cầu, nền tảng tư tưởng của Đảng ngày càng phải đối diện với nhiều nguy cơ và thách thức mới, từ cả bên ngoài lẫn bên trong. Những mưu đồ “diễn biến hòa bình”, xuyên tạc, phủ nhận chủ nghĩa Mác - Lênin, phủ nhận tư tưởng Hồ Chí Minh, bóp méo lịch sử cách mạng Việt Nam, hạ thấp vai trò lãnh đạo của Đảng,… đang diễn ra một cách tinh vi và có hệ thống, với sự hỗ trợ của công nghệ hiện đại và các nền tảng truyền thông xuyên biên giới.
Trước thực trạng đó, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ dừng lại ở những tuyên truyền đơn tuyến hay những bài giảng khô cứng, mà phải trở thành một cuộc đấu tranh toàn diện, chủ động, sáng tạo và linh hoạt về mặt lý luận, truyền thông, giáo dục, tổ chức và hành động thực tiễn. Đó là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa củng cố niềm tin, lý tưởng cho nhân dân, nhất là thế hệ trẻ, với việc kiên quyết đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trên không gian mạng và trong đời sống xã hội; giữa việc phát triển lý luận chính trị với đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục tư tưởng theo hướng dễ hiểu, gần gũi và thực tế hơn; giữa việc xây dựng đội ngũ cán bộ, đảng viên có bản lĩnh, phẩm chất và năng lực, với việc nâng cao vai trò nêu gương và sự minh bạch trong hệ thống chính trị.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới không phải là hành động nhất thời, mà phải là quá trình kiên trì, bền bỉ, chủ động và đầy bản lĩnh, đặt trong tổng thể nhiệm vụ xây dựng Đảng vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức - để từ đó giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa, giữ vững niềm tin của nhân dân, và bảo đảm cho sự nghiệp cách mạng Việt Nam phát triển vững chắc trong tương lai.
2.4. Tăng cường vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng
Hiện nay toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta đang tích cực thực hiện việc sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy hệ thống chính trị tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong bối cảnh Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã diễn ra thành công, việc tăng cường vai trò, trách nhiệm của cán bộ, đảng viên trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng lại càng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây vừa là nhiệm vụ chính trị thường xuyên, vừa là yêu cầu cấp thiết nhằm giữ vững sự thống nhất về tư tưởng, chính trị và hành động trong toàn Đảng, toàn dân. Trong bối cảnh các thế lực thù địch ngày càng tăng cường chống phá cách mạng nước ta bằng nhiều thủ đoạn tinh vi, cường độ ngày một lớn. Do đó, bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ chính trị vừa cấp bách, vừa thường xuyên và lâu dài, là công việc tự giác, hằng ngày của cấp ủy, tổ chức đảng, chính quyền, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp; của từng địa phương, cơ quan, đơn vị, của từng cán bộ, đảng viên mà trước hết là người đứng đầu. Bảo vệ nền tảng tư tưởng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch phải gắn kết chặt chẽ giữa “xây” và “chống”, trong đó “xây” là cơ bản, “chống” phải quyết liệt, hiệu quả. Mỗi cơ quan, đơn vị, địa phương cần tiếp tục làm tốt hơn việc tuyên truyền, vận động, giáo dục để tạo sự chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức, đoàn viên, hội viên, từ đó xác định ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm đối với nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; chủ động và nâng cao bản lĩnh chính trị, lập trường tư tưởng cách mạng, làm tăng khả năng “tự đề kháng” trước âm mưu, thủ đoạn và hoạt động của các thế lực thù địch; có đủ lý lẽ, dẫn chứng và tư duy, phương pháp lập luận vững vàng để sẵn sàng đấu tranh bảo vệ “cái đúng” và phê phán, phản bác “cái sai”. Với đội ngũ cán bộ, đảng viên, Quy định số 144-QĐ/TW ngày 09/5/2024 của Bộ Chính trị về chuẩn mực đạo đức cách mạng của cán bộ, đảng viên trong giai đoạn mới được xem như là thước đo, là “kim chỉ nam” trong việc tu dưỡng, rèn luyện để đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới. Mỗi cán bộ, đảng viên phải kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; kiên định đường lối đổi mới của Đảng và các nguyên tắc xây dựng Đảng; kiên quyết, kiên trì bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch…
Để góp phần hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, mỗi cán bộ, đảng viên phải luôn kiên định, tích cực, chủ động nghiên cứu, học tập lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, xây dựng lý luận sắc bén để trang bị đầy đủ lý lẽ, lập luận, củng cố tư tưởng, bản lĩnh đấu tranh, phản bác có hiệu quả các quan điểm sai trái, thù địch, các luận điệu xuyên tạc, chống phá; thường xuyên rèn luyện đạo đức cách mạng, tu dưỡng, học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; xây dựng bản lĩnh chính trị vững vàng, luôn “tự đề kháng” tốt trước những âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “Một tấm gương sống còn có giá trị hơn một trăm bài diễn văn tuyên truyền” (Ban Bí thư Trung ương Đảng, Tập 1, tr 284), cán bộ, đảng viên từ tỉnh đến cơ sở cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch; kịp thời phát hiện, đấu tranh phản bác các luận điệu thù địch, xuyên tạc, các luồng tư tưởng lệch lạc, những nhận thức sai trái ngay từ những biểu hiện nhỏ nhất; bám sát tình hình thực tiễn, thường xuyên nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận trong Nhân dân để thông tin, định hướng kịp thời; tuyên truyền vận động để Nhân dân hiểu và đồng thuận, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, cấp ủy, chính quyền các cấp. Qua đó, giữ vững lòng tin của Nhân dân với Đảng, Nhà nước, xây dựng “thế trận lòng dân” để mỗi người dân thực sự là một “pháo đài” vững chắc góp phần xây dựng và bảo vệ Đảng, bảo vệ chế độ.
Đồng thời, mỗi cán bộ, đảng viên cần phát huy hơn nữa tinh thần “xây để chống”, thường xuyên tuyên truyền, lan tỏa thông tin tích cực, chính thống về chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; kết quả phát triển kinh tế - xã hội, an ninh, quốc phòng; về truyền thống văn hóa tốt đẹp của đất nước, con người Việt Nam; những tấm gương người tốt, việc tốt, điển hình tiên tiến… Mỗi đảng viên đều cần có ý thức, trách nhiệm và tích cực, chủ động chia sẻ những thông tin tốt, những câu chuyện đẹp sẽ tạo thành dòng chảy lớn thông tin tích cực lan tỏa trong cộng đồng, không ngừng phủ xanh thông tin tích cực, lấy tích cực đẩy lùi tiêu cực; khi tham gia Internet, mạng xã hội, cần tuân thủ nghiêm các quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước về việc cán bộ, đảng viên thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội; tích cực hướng dẫn, vận động gia đình, người thân, bạn bè sử dụng Internet, mạng xã hội hữu ích, đúng quy định của pháp luật, góp phần xây dựng môi trường mạng an toàn, lành mạnh.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, nhất là trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc là nhiệm vụ sống còn, liên quan trực tiếp đến sự tồn vong của Đảng, chế độ ta. Mỗi cán bộ, đảng viên phải xác định rõ ý thức, trách nhiệm tiên phong và cao cả của mình trên mặt trận quan trọng này để thiết thực góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Đảng, xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
3. Liên hệ công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đối với Tạp chí Giáo dục
Trong bối cảnh toàn cầu hóa sâu rộng, sự bùng nổ của truyền thông số và đa dạng hóa các luồng tư tưởng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không chỉ diễn ra trên các diễn đàn chính trị - lý luận truyền thống mà còn mở rộng mạnh mẽ sang lĩnh vực học thuật và báo chí chuyên ngành. Đối với Tạp chí Giáo dục - cơ quan báo chí khoa học của Bộ Giáo dục và Đào tạo - nhiệm vụ này mang tính đặc thù, vừa thể hiện chức năng chính trị, vừa gắn chặt với sứ mệnh học thuật và phát triển tri thức giáo dục.
Trước hết, cần khẳng định rằng Tạp chí Giáo dục là đơn vị uy tín trong công bố các nghiên cứu khoa học, trao đổi học thuật và tuyên truyền chính sách giáo dục. Chính vì vậy, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại đây không chỉ dừng lại ở việc truyền tải các quan điểm chính thống, mà còn phải được thực hiện thông qua việc kiến tạo và dẫn dắt diễn ngôn khoa học trong lĩnh vực giáo dục. Nói cách khác, Tạp chí Giáo dục đã góp phần lan tỏa tri thức theo định hướng phù hợp với nền tảng tư tưởng của Đảng.
Một trong những nội dung cốt lõi của công tác này là định hướng nội dung học thuật. Trong điều kiện hội nhập quốc tế, các lý thuyết, mô hình và quan điểm giáo dục từ nhiều quốc gia được du nhập vào Việt Nam với tốc độ nhanh chóng. Điều này tạo ra cơ hội tiếp cận tri thức mới, nhưng đồng thời cũng tiềm ẩn nguy cơ lệch chuẩn về tư tưởng nếu thiếu sự chọn lọc và định hướng. Do đó, Tạp chí Giáo dục cần bảo đảm rằng các bài báo được công bố không chỉ đạt chuẩn khoa học mà còn phù hợp với quan điểm, đường lối giáo dục của Đảng. Việc ưu tiên các nghiên cứu phát triển lý luận giáo dục theo định hướng xã hội chủ nghĩa, phân tích các chính sách giáo dục của Việt Nam dưới góc nhìn khoa học, hay tổng kết thực tiễn đổi mới giáo dục là những biểu hiện cụ thể của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng từ “gốc”.
Bên cạnh đó, công tác phản biện khoa học tại Tạp chí Giáo dục đóng vai trò như một “bộ lọc tư tưởng” quan trọng. Trong môi trường học thuật, các quan điểm sai lệch không phải lúc nào cũng biểu hiện một cách trực diện, mà có thể ẩn dưới dạng các lập luận khoa học, mô hình lý thuyết hoặc cách tiếp cận phương pháp luận. Vì vậy, hoạt động phản biện cần được thực hiện không chỉ trên tiêu chí khoa học thuần túy mà còn phải gắn với yêu cầu chính trị - tư tưởng. Các nhà phản biện và biên tập viên cần có năng lực nhận diện những biểu hiện như tuyệt đối hóa mô hình giáo dục phương Tây, phủ nhận vai trò quản lý của Nhà nước trong giáo dục, hoặc đề cao quan điểm “phi chính trị hóa giáo dục”. Nếu không được kiểm soát, những xu hướng này có thể từng bước làm suy giảm vai trò định hướng của nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực giáo dục.
Một phương diện quan trọng khác là vai trò của Tạp chí Giáo dục trong đấu tranh trên không gian mạng. Trong thời đại số, các vấn đề giáo dục như cải cách chương trình, sách giáo khoa, thi cử hay tự chủ đại học thường trở thành tâm điểm tranh luận xã hội. Các quan điểm sai trái, xuyên tạc hoặc thiếu cơ sở khoa học có thể lan truyền nhanh chóng, gây ảnh hưởng đến nhận thức của dư luận. Trong bối cảnh đó, nền tảng tạp chí điện tử của Tạp chí Giáo dục cần phát huy vai trò là nguồn thông tin chính thống, cung cấp các phân tích khoa học, lập luận chặt chẽ nhằm định hướng dư luận và phản bác các quan điểm lệch lạc. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy báo chí khoa học nói chung và Tạp chí Giáo dục nói riêng đôi khi còn phản ứng chậm trước các vấn đề nóng, thiếu các bài viết mang tính tranh luận trực diện và chưa tận dụng hiệu quả các hình thức truyền thông mới. Đây chính là điểm cần được khắc phục để nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng trong môi trường số.
Công tác xây dựng đội ngũ cũng là yếu tố mang tính quyết định. Đội ngũ biên tập viên, chuyên gia phản biện và tác giả của Tạp chí Giáo dục cần được trang bị đồng thời hai năng lực: năng lực học thuật và bản lĩnh chính trị. Trong thực tế, có thể xuất hiện xu hướng coi trọng tính “trung lập học thuật” một cách tuyệt đối, dẫn đến việc né tránh hoặc xem nhẹ các vấn đề chính trị - tư tưởng trong nghiên cứu giáo dục. Điều này không phù hợp với đặc thù của báo chí cách mạng Việt Nam. Do đó, việc bồi dưỡng lý luận chính trị, nâng cao nhận thức về vai trò của nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực giáo dục là yêu cầu cấp thiết đối với đội ngũ làm báo khoa học. Chỉ khi đội ngũ này có đủ bản lĩnh và nhận thức, Tạp chí mới có thể thực hiện tốt chức năng “gác cổng” về tư tưởng trong hoạt động học thuật.
Liên hệ với các hạn chế chung đã được chỉ ra trong Văn kiện Đại hội đại biểu lần thứ XIV, có thể thấy những vấn đề như tính bị động trong đấu tranh, sự thiếu sắc bén trong phản bác quan điểm sai trái, hay hạn chế trong công tác lý luận đều có thể xuất hiện ở mức độ nhất định trong hoạt động của Tạp chí Giáo dục. Chẳng hạn, một số bài viết còn thiên về mô tả thực trạng mà thiếu phân tích chiều sâu; các bài phản biện chưa thực sự đối thoại với những quan điểm trái chiều; hoặc việc phát triển lý luận giáo dục theo định hướng xã hội chủ nghĩa chưa tương xứng với yêu cầu thực tiễn. Những hạn chế này, nếu không được khắc phục, sẽ làm suy giảm vai trò của Tạp chí trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Để nâng cao hiệu quả công tác này, Tạp chí Giáo dục cần triển khai đồng bộ một số giải pháp. Trước hết là nâng cao chất lượng các bài báo lý luận và chính luận trong lĩnh vực giáo dục, khuyến khích các nghiên cứu có tính phát hiện, phản biện và định hướng. Tiếp theo là đổi mới phương thức truyền thông, kết hợp giữa bài báo học thuật chuyên sâu với các hình thức trình bày dễ tiếp cận hơn nhằm mở rộng ảnh hưởng đến công chúng. Đồng thời, cần tăng cường vai trò của phản biện khoa học có định hướng, bảo đảm mỗi bài báo được công bố không chỉ đúng về khoa học mà còn đúng về quan điểm. Cuối cùng, việc xây dựng một “hệ sinh thái học thuật lành mạnh”, trong đó Tạp chí đóng vai trò trung tâm kết nối các nhà khoa học, nhà quản lý và nhà giáo, sẽ góp phần tạo dựng môi trường thuận lợi để lan tỏa các giá trị tư tưởng đúng đắn.
Tóm lại, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng tại Tạp chí Giáo dục là một quá trình toàn diện, diễn ra trên nhiều phương diện từ nội dung, phản biện, truyền thông đến xây dựng đội ngũ. Trong điều kiện hiện nay, nhiệm vụ này đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa tính khoa học, tính chiến đấu và tính định hướng. Chỉ khi thực hiện tốt sự kết hợp đó, Tạp chí Giáo dục mới có thể phát huy đầy đủ vai trò của mình trong việc giữ vững và phát triển nền tảng tư tưởng của Đảng trong lĩnh vực giáo dục.
4. Kết luận
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới không chỉ là một nhiệm vụ chiến lược, lâu dài, mà còn là một cuộc đấu tranh cấp bách, toàn diện, quyết liệt và không khoan nhượng. Đó không phải là việc riêng của một tổ chức hay một lực lượng nào, mà là trách nhiệm chung của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân - trong đó, đội ngũ cán bộ, đảng viên giữ vai trò tiên phong, còn thế hệ trẻ là lực lượng xung kích, kế thừa và phát triển. Trong thời đại mà không gian mạng trở thành chiến trường tư tưởng mới, khi các giá trị bị pha trộn, thách thức và xung đột, việc giữ vững lập trường chính trị, củng cố niềm tin vào chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và con đường xã hội chủ nghĩa là điều kiện tiên quyết để giữ vững độc lập dân tộc và phát triển bền vững.
Để làm được điều đó, cần sự kết hợp đồng bộ giữa lý luận và thực tiễn, giữa truyền thống và đổi mới, giữa tinh thần kiên định và phương pháp linh hoạt. Mỗi cán bộ, đảng viên cần là một chiến sĩ gương mẫu trên mặt trận tư tưởng; mỗi người dân cần là một “lá chắn” trước các tác động tiêu cực; và mỗi bạn trẻ cần là một ngọn lửa tiếp nối lý tưởng cách mạng cao đẹp. Chỉ khi nền tảng tư tưởng của Đảng được bảo vệ vững chắc trong lòng nhân dân, được chuyển hóa thành hành động cụ thể, sáng tạo, hiệu quả - thì Đảng ta mới tiếp tục vững vàng lãnh đạo cách mạng Việt Nam vượt qua mọi thử thách, đưa đất nước phát triển phồn vinh, hạnh phúc và sánh vai cùng các cường quốc năm châu như Bác Hồ hằng mong muốn.
Trong giai đoạn đổi mới, nhất là từ năm 2018 đến nay, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng được xác định là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong xây dựng Đảng, góp phần giữ vững bản chất cách mạng, khoa học của Đảng; khẳng định giá trị bền vững của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; làm thất bại âm mưu xuyên tạc của các thế lực thù địch; củng cố niềm tin của cán bộ, đảng viên và nhân dân. Kết quả đạt được là nhờ sự kiên định nền tảng tư tưởng, đổi mới tư duy lý luận, nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, phát huy vai trò của truyền thông và sự tham gia đồng bộ của cả hệ thống chính trị. Tuy nhiên, trước tác động của tình hình thế giới và sự chống phá tinh vi của các thế lực thù địch, công tác này còn bộc lộ nhiều hạn chế như: nghiên cứu lý luận chưa thường xuyên, nội dung giáo dục chậm đổi mới, phản bác quan điểm sai trái còn thiếu sắc bén, công tác lãnh đạo còn bị động, hiệu quả tuyên truyền còn hạn chế. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng hiện nay cần được chú trọng hơn, trở thành nhiệm vụ thường xuyên, cơ bản và lâu dài. Cần tăng cường tuyên truyền, nâng cao nhận thức; hoàn thiện chủ trương, chính sách; đa dạng hóa hình thức bảo vệ; xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách; đẩy mạnh đấu tranh phản bác các luận điệu sai trái; nâng cao nghiên cứu lý luận và học tập kinh nghiệm quốc tế. Thực hiện đồng bộ các giải pháp trên chính là sự vận dụng sáng tạo tư tưởng Hồ Chí Minh, góp phần đưa đất nước phát triển nhanh, bền vững theo con đường xã hội chủ nghĩa.
Người viết: Nguyễn Huy Hùng
Đơn vị công tác: Ban Thư ký - Tạp chí Giáo dục, Bộ Giáo dục và Đào tạo
Tài liệu tham khảo
Đảng Cộng sản Việt Nam (2021). Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII. NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.
Đảng Cộng sản Việt Nam (2026). Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV. NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.
Ban Bí thư Trung ương Đảng (2011). Hồ Chí Minh toàn tập. NXB Chính trị Quốc gia - Sự thật.
