AI bước vào phòng biên tập: Trợ lý tăng tốc hay là mối đe dọa? Bài viết được biên soạn từ nghiên cứu của Islam Al Sawi và Ahmed Alaa, công bố năm 2024 trên tạp chí Discover Artificial Intelligence. Nghiên cứu tìm hiểu cách các biên tập viên và hiệu đính viên chuyên nghiệp nhìn nhận việc sử dụng AI trong công việc, từ những lợi ích đến các thách thức đạo đức và nguy cơ thay đổi nghề nghiệp trong tương lai.
Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học: Từ yêu cầu chuyển đổi số đến bài toán quản lý ở các trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên
Nuôi dưỡng tư duy độc lập từ những trải nghiệm đầu đời: Giá trị của học liệu Montessori trong giáo dục mầm non
Hoạch định chiến lược trong giáo dục đại học châu Âu và câu hỏi về hiệu quả quản trị nhà trường hiện đại
Hiểu đúng những "hiểu lầm" của trẻ để đổi mới giáo dục STEM từ bậc mầm non Trẻ mầm non thường đưa ra những lời giải thích rất hồn nhiên về các hiện tượng STEM: vật nặng sẽ chìm, núi lửa màu đỏ thì phải nóng hay chỉ cần gắn bánh xe là chiếc xe sẽ chạy. Một nghiên cứu mới tại Việt Nam cho thấy, đằng sau những "hiểu lầm" tưởng như ngây ngô ấy là cả một quá trình hình thành tư duy khoa học của trẻ. Đồng thời, nghiên cứu cũng gợi mở nhiều vấn đề đáng chú ý về cách giáo viên đồng hành cùng trẻ trong các hoạt động STEM ở trường mầm non.
Thành ngữ, tục ngữ Việt Nam: "Cầu nối" đưa Toán học đến gần hơn với học sinh tiểu học Trong bối cảnh đổi mới giáo dục phổ thông, việc giúp học sinh tiếp cận môn Toán một cách gần gũi, hứng thú nhưng vẫn bảo đảm phát triển năng lực luôn là yêu cầu quan trọng. Một nghiên cứu mới đã đề xuất mô hình vận dụng thành ngữ, tục ngữ Việt Nam trong dạy học Toán ở tiểu học trên cơ sở các lí thuyết giáo dục hiện đại, qua đó mở ra hướng tiếp cận kết hợp hài hòa giữa tri thức toán học và giá trị văn hóa dân tộc.
Hoạch định chiến lược trong giáo dục đại học châu Âu và câu hỏi về hiệu quả quản trị nhà trường hiện đại Trước áp lực cạnh tranh học thuật, tự chủ đại học, chuyển đổi số, quốc tế hóa và yêu cầu giải trình ngày càng cao, hoạch định chiến lược đã trở thành một cấu phần quan trọng trong quản trị đại học. Tuy nhiên, kinh nghiệm từ nhiều cơ sở giáo dục đại học châu Âu cho thấy giá trị của chiến lược không chỉ được quyết định bởi tầm nhìn dài hạn, bộ công cụ phân tích hay hệ thống đo lường kết quả, mà còn phụ thuộc sâu sắc vào năng lực lãnh đạo, mức độ tham gia thực chất của giảng viên, sinh viên, nhà quản trị và khả năng biến kế hoạch thành hành động trong từng bối cảnh thể chế cụ thể.
ChatGPT trong dạy học tiếng Anh: Từ hứa hẹn đổi mới đến những đòi hỏi mới đối với năng lực giáo viên Sự xuất hiện của các công cụ trí tuệ nhân tạo tạo sinh như ChatGPT đang mở ra nhiều cơ hội mới cho dạy học ngoại ngữ, từ hỗ trợ phản hồi tức thời, cá nhân hóa hoạt động học tập đến mở rộng không gian thực hành ngôn ngữ. Tuy nhiên, khi AI bắt đầu hiện diện trong lớp học, những câu hỏi về khả năng thích ứng của giáo viên, tính phù hợp với chương trình học và chất lượng tương tác sư phạm cũng trở nên cấp thiết hơn. Từ trải nghiệm thực tế của giáo viên tiếng Anh, nghiên cứu của Muna Aryal gợi mở nhiều suy ngẫm về điều kiện để ChatGPT thực sự trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả thay vì chỉ là một xu hướng công nghệ nhất thời.
Google Gemini trong giáo dục số: Cơ hội đổi mới và những giới hạn cần nhận diện Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) đang mở ra những khả năng mới cho giáo dục, từ cá nhân hóa học tập đến hỗ trợ thiết kế học liệu và phản hồi người học theo thời gian thực. Trong số các công cụ AI mới nổi, Google Gemini được xem như một nền tảng đáng chú ý nhờ khả năng xử lí đa phương thức và tính linh hoạt trong tương tác học tập. Tuy nhiên, bên cạnh những triển vọng đổi mới, việc tích hợp AI vào giáo dục cũng đặt ra nhiều câu hỏi liên quan đến đạo đức học thuật, độ tin cậy thông tin và vai trò của giáo viên trong môi trường học tập số.
Khi Google Gemini tham gia viết học thuật ở đại học Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI) ngày càng hiện diện sâu rộng trong giáo dục đại học, viết nghiên cứu học thuật trở thành một trong những lĩnh vực chịu tác động rõ nét nhất. Từ gợi ý ý tưởng, xây dựng đề cương đến phản hồi bản thảo, các công cụ AI như Google Gemini đang được kì vọng hỗ trợ người học và nhà nghiên cứu vượt qua nhiều rào cản của quá trình viết học thuật. Tuy nhiên, đi cùng những cơ hội ấy là các tranh luận liên quan đến độ tin cậy thông tin, liêm chính học thuật và nguy cơ lệ thuộc công nghệ trong nghiên cứu khoa học.
Tích hợp AI trong dạy học Toán: Giáo viên tương lai đã sẵn sàng làm việc cùng ChatGPT? Trí tuệ nhân tạo (AI) đang từng bước hiện diện trong lớp học như một công cụ hỗ trợ dạy học, đặc biệt ở những lĩnh vực đòi hỏi tư duy logic như Toán học. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng không nằm ở việc ChatGPT có thể tạo bài tập hay giải toán nhanh đến đâu, mà ở chỗ giáo viên tương lai đã đủ năng lực để sử dụng, kiểm chứng và phản biện các kết quả do AI tạo ra hay chưa. Một nghiên cứu mới công bố năm 2025 đã mở ra nhiều suy ngẫm đáng chú ý về khả năng tích hợp AI vào đào tạo giáo viên Toán trong bối cảnh giáo dục đang chuyển mình mạnh mẽ.
ChatGPT trong giảng đường đại học: Từ công cụ hỗ trợ học tập đến yêu cầu đổi mới giáo dục Trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative AI), đặc biệt là ChatGPT, đang hiện diện ngày càng rõ nét trong môi trường giáo dục đại học. Từ hỗ trợ viết học thuật, giải quyết vấn đề đến đồng hành trong học tập cá nhân hóa, công cụ này vừa mở ra nhiều kì vọng về nâng cao chất lượng học tập, vừa đặt ra không ít băn khoăn liên quan đến tư duy phản biện, đạo đức học thuật và vai trò của người dạy. Một nghiên cứu phân tích tổng hợp quy mô lớn vừa công bố đã góp thêm bằng chứng khoa học quan trọng để nhìn nhận rõ hơn những cơ hội và giới hạn của ChatGPT trong giáo dục đại học hiện nay.
ChatGPT và hành vi đạo văn trong giáo dục đại học: Khi liêm chính học thuật đứng trước "phép thử" của công nghệ tạo sinh Khi ChatGPT ngày càng hiện diện trong hoạt động học tập, viết học thuật và hoàn thành nhiệm vụ của sinh viên, câu hỏi quan trọng không chỉ là người học có sử dụng công cụ tạo sinh hay không, mà là sử dụng trong giới hạn nào, với trách nhiệm học thuật ra sao. Dữ liệu khảo sát 503 sinh viên đại học tại Tây Ban Nha cho thấy tần suất sử dụng ChatGPT có tương quan với hành vi đạo văn, nhưng chưa đủ cơ sở để khẳng định quan hệ nhân quả trực tiếp. Đáng chú ý, tuổi và năm học có vai trò điều tiết mối liên hệ này, gợi mở yêu cầu cấp thiết đối với giáo dục đại học: cần chuyển trọng tâm từ phát hiện vi phạm sang xây dựng năng lực sử dụng trí tuệ nhân tạo có trách nhiệm, củng cố liêm chính học thuật và đổi mới đánh giá trong môi trường số.
Đổi mới kiểm tra - đánh giá trong thời đại GenAI hướng tới phát triển năng lực người học Sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo tạo sinh (Generative Artificial Intelligence – GenAI) đang đặt giáo dục đại học trước một câu hỏi không dễ trả lời: khi máy có thể viết luận, giải bài tập và tạo sản phẩm học tập tương đối hoàn chỉnh, việc kiểm tra - đánh giá người học cần thay đổi ra sao? Một nghiên cứu mới công bố năm 2025 đã cho thấy, thay vì chỉ tập trung phát hiện gian lận học thuật, nhiều giảng viên đại học đang lựa chọn thiết kế lại đánh giá như một cơ hội để tái định nghĩa việc học, phát triển tư duy bậc cao và năng lực cộng tác giữa người và AI.
Năng lực trí tuệ nhân tạo (AI) và tư duy tính toán của sinh viên đại học: Dấu ấn của ngành học, môi trường số và chất lượng sử dụng công cụ Sự hiện diện của trí tuệ nhân tạo trong giảng đường đại học đang làm thay đổi cách sinh viên tiếp cận tri thức, tổ chức nhiệm vụ học tập và giải quyết vấn đề. Tuy nhiên, điều quyết định không phải là sinh viên dùng công cụ trí tuệ nhân tạo trong bao lâu, mà là họ có năng lực hiểu, đánh giá, kiểm chứng, hợp tác và chịu trách nhiệm học thuật khi sử dụng công nghệ hay không. Từ dữ liệu khảo sát 1.466 sinh viên đại học, các bằng chứng cho thấy năng lực trí tuệ nhân tạo giữ vai trò trung gian quan trọng giữa trải nghiệm sử dụng công cụ và sự phát triển tư duy tính toán, qua đó gợi mở yêu cầu cấp thiết đối với giáo dục đại học Việt Nam: chuyển từ phổ cập công cụ sang kiến tạo năng lực số có chiều sâu, gắn với liêm chính học thuật, đổi mới chương trình và quản trị chất lượng đào tạo.