Xây dựng cơ sở vật chất, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ - Chiến lược phát triển bền vững
Trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực và xóa đói giảm nghèo bền vững, hệ thống trường Phổ thông Dân tộc nội trú và Phổ thông Dân tộc bán trú tại Tuyên Quang được xem là "bệ phóng" tri thức và giữ gìn truyền thống văn hóa địa phương. Cùng với việc đầu tư xây dựng cơ sở vật chất mới, công tác tập huấn, đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên (CBQL, GV) tại các trường đặc thù này đang được ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Tuyên Quang triển khai một cách quyết liệt, bài bản và mang tính đột phá cao nhằm đáp ứng yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 (CTGDPT 2018) và các mục tiêu của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Tuyên Quang hiện có 20 trường Phổ thông Dân tộc nội trú và 236 trường Phổ thông Dân tộc bán trú. Nhận thức rõ tính đặc thù của giáo dục dân tộc, Sở GDĐT Tuyên Quang đã xây dựng kế hoạch bồi dưỡng đội ngũ CBQL, GV một cách toàn diện, không ngừng đổi mới và đi vào chiều sâu.
Ông Vũ Đình Hưng - Giám đốc Sở GDĐT Tuyên Quang nhấn mạnh: “Một trong những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục tại Tuyên Quang là công tác bồi dưỡng, đào tạo đội ngũ giáo viên trình độ cao. Đây là bước đột phá, mang lại sự phát triển bền vững”.
Theo đó, các giáo viên không chỉ được tập huấn, chuyển giao tài liệu mà tập trung vào phương pháp sư phạm dành riêng cho học sinh DTTS. Các lớp tập huấn hướng dẫn chi tiết quy trình, phương pháp sử dụng tài liệu tiếp cận tiếng Việt mới cho học sinh tiểu học người DTTS.
Giáo viên tại các nhà trường được bồi dưỡng nâng cao năng lực dạy cho học sinh vùng DTTS đáp ứng yêu cầu Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Điều này giúp các em không chỉ đọc được chữ mà còn hiểu sâu sắc nội dung, phát triển tư duy phản biện; Hướng dẫn giáo viên phương pháp tổ chức các hoạt động rèn luyện kỹ năng tự quản, vệ sinh cá nhân, phòng chống tai nạn thương tích và phòng ngừa tệ nạn xã hội.
Đồng thời, các thầy cô giáo được hướng dẫn việc dạy học tích hợp và lồng ghép nội dung địa phương, văn hóa DTTS vào các môn học; lồng ghép giáo dục đạo đức, giá trị sống qua các hoạt động trải nghiệm; Tăng cường tập huấn sử dụng các công cụ số để thiết kế bài giảng, quản lý học sinh và kết nối thông tin với phụ huynh vùng sâu, vùng xa.
Nỗ lực đổi mới phương pháp dạy và học vươn lên top đầu chất lượng giáo dục
Không chỉ đáp ứng yêu cầu giáo dục đại trà, các trường nội trú tại Tuyên Quang còn là nơi phát hiện và nuôi dưỡng tài năng, tạo động lực cho học sinh vùng cao vượt lên hoàn cảnh. Điểm trung bình kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10, tốt nghiệp THPT và kết quả các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh của các trường Phổ thông Dân tộc nội trú ngày càng cải thiện. Nhiều trường vươn lên top đầu về chất lượng, sánh ngang các trường công lập lớn của địa phương.
Ông Hà Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú và Trung học phổ thông Hàm Yên, chia sẻ: “Năm học vừa qua, 100% cán bộ, viên chức được đánh giá Hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên. Hội đồng thi đua khen thưởng nhà trường đã họp, bình xét công nhận 100% cán bộ, viên chức đạt danh hiệu lao động Tiên tiến trở lên".
Nhà trường thường xuyên có học sinh tham dự các kỳ thi chọn học sinh giỏi cấp tỉnh. Đặc biệt, Kỳ thi tốt nghiệp THPT vừa qua, 100% học sinh có điểm xét đại học đạt trên 22, theo các tổ hợp tự chọn. Có 2 học sinh đạt điểm 10 môn Địa lý và môn Giáo dục Kinh tế và Pháp luật. Nhiều học sinh đạt điểm xét tuyển trên 26. Là đơn vị xếp thứ 6/42 đơn vị có cấp THPT của tỉnh Tuyên Quang (cũ).
Để có kết quả đó, nhà trường luôn đẩy mạnh đổi mới phương pháp dạy học và giáo dục, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và rèn luyện của học sinh, coi đó là hoạt động thường xuyên của nhà trường; thực hiện các giải pháp quyết liệt, sáng tạo nhằm tạo sự chuyển biến tích cực về chất lượng và hiệu quả giáo dục. Tham gia và tổ chức các lớp tập huấn cho cán bộ quản lý, giáo viên về ứng dụng công nghệ số, AI trong dạy học và quản lý. 100% giáo viên nhà trường đã biết ứng dụng AI để thiết kế bài dạy, soạn đề kiểm tra, thiết kế hoạt động học tập”.
Một điển hình khác, Trường Phổ thông Dân tộc nội trú và Trung học phổ thông Tuyên Quang - đơn vị có thành tích tốt trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2025. Đặc biệt, nhà trường có 1 học sinh đỗ đầu tỉnh khối C00. Đây là minh chứng cho sự đổi mới trong dạy học, quan tâm sát sao của Ban Giám hiệu và sự đoàn kết của tập thể nhà trường.
Bà Hà Thị Hải Yến - Hiệu trưởng, cho biết: “Nhà trường luôn chú trọng sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học; đảm bảo giáo viên hiểu và thực hiện tốt định hướng đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo chỉ đạo của các cấp quản lý. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học. Thực hiện sinh hoạt chuyên môn đúng định kì, đảm bảo chất lượng. Mặt khác, trường tập trung giải quyết các vấn đề như hướng dẫn học sinh học bài, công tác bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém… nhằm nâng cao chất lượng giáo dục”.
Trường Phổ thông Dân tộc nội trú và Trung học phổ thông Hàm Yên là đơn vị có thành tích cao trong năm học vừa qua, đứng thứ 2 toàn tỉnh Tuyên Quang, đứng thứ 1 khối các trường không chuyên trên địa bàn trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT. Đây là thành tích đột phá, khẳng định chất lượng giáo dục của trường nội trú.
Bà Nguyễn Thị Chung - Phó Hiệu trưởng nhà trường cho biết, có được “quả ngọt” như vậy nhờ sự tận tâm, nỗ lực cống hiến của từng giáo viên; đặc biệt là tinh thần tự học, tự nâng cao chuyên môn của các thầy, cô giáo.
Cô Đàm Thị Hạnh - giáo viên môn Địa lý, chia sẻ: “Quá trình giảng dạy, bản thân tôi chú ý đến mọi đối tượng, khai thác tối đa vốn hiểu biết của học sinh. Tạo điều kiện cho các em yếu kém có cơ hội thể hiện mình trước tập thể lớp, học sinh khá giỏi phát huy hết năng lực; động viên kịp thời những tiến bộ của học sinh. Ngoài ra, tôi tích cực học hỏi đồng nghiệp trong các buổi sinh hoạt chuyên môn cụm, khối trường nội trú; học tập kinh nghiệm từ các điển hình; dự giờ đồng nghiệp để tiếp cận phương pháp giảng dạy, kỹ năng luyện đề; cập nhật kiến thức, phương pháp giảng dạy, tự học và trau dồi kiến thức để làm gương, tạo động lực và khích lệ tinh thần học tập của học sinh”.
Để tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục nhà trường, ông Hà Anh Tuấn - Hiệu trưởng Trường Phổ thông Dân tộc nội trú và Trung học phổ thông Hàm Yên, cho biết: “Ngay sau khi kết thúc năm học vừa qua, nhà trường đã phát động phong trào tự học công nghệ đối với giáo viên. Trong hè, 100% giáo viên tham gia vào các lớp tập huấn về ứng dụng AI trong dạy học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức, và lớp bình dân học vụ số. Các tổ chuyên môn thực hiện giao nhiệm vụ về thiết kế bài học, đề kiểm tra, xây dựng kho dữ liệu của tổ theo nhóm giáo viên và có thảo luận đánh giá kết quả báo cáo nhà trường. Trường cũng khuyến khích, tạo điều kiện để giáo viên tự học nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ trong dạy học và có đánh giá kết quả, biểu dương đối với những giáo viên thực hiện tốt”.
“Các thầy, cô giáo của trường luôn đổi mới, tự học để nâng cao năng lực. Đơn cử như cô Bế Thị Thúy Len - giáo viên môn Địa lí. Dù lớn tuổi nhưng với cô Len việc ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo trong dạy học là việc làm thường xuyên. Với tinh thần tự học không ngừng cô đã truyền “lửa” trong các giờ học khiến học sinh say mê, yêu thích. Ngoài ra, cô Len còn tham gia cuộc thi thiết kế bài giảng E-learning và đạt giải Khuyến khích”, ông Hà Anh Tuấn cho biết.
Có thể thấy, việc đầu tư phát triển cơ sở vật chất và bồi dưỡng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ giáo viên hệ thống các trường Phổ thông Dân tộc nội trú là “chìa khóa” giúp giáo dục vùng dân tộc thiểu số tại Tuyên Quang chuyển mình mạnh mẽ. Từ những chuyển biến trong phương pháp giảng dạy đến kết quả học tập ngày càng khởi sắc của học sinh, mô hình này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng giáo dục hệ thống các trường Phổ thông Dân tộc nội trú mà còn tạo nền tảng phát triển nguồn nhân lực bền vững cho địa phương. Với hướng đi đúng và sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt, Tuyên Quang đang từng bước khẳng định hiệu quả của chiến lược đầu tư cho con người – yếu tố cốt lõi để thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền.
