Dạy thêm, học thêm là một trong những bài toán khó của ngành Giáo dục. Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT có hiệu lực được kỳ vọng siết chặt hoạt động này, hướng tới một môi trường giáo dục lành mạnh hơn. Giáo viên bị cấm thu tiền dạy với học sinh lớp mình. Các trường chỉ được dạy thêm miễn phí với nhóm chưa đạt, học sinh giỏi hoặc cuối cấp tự nguyện ôn thi. Quan điểm là không học thêm, dạy thêm trong trường, ngăn chặn tình trạng thầy cô ép học trò học thêm.
Sau một năm áp dụng, Thông tư 29 đem đến một số kết quả tích cực như giảm hiện tượng dạy thêm tràn lan, tách lợi ích kinh tế với việc giảng dạy của giáo viên, tạo ra cơ chế quản lý mới. Tuy nhiên, thực tế trong quá trình triển khai cũng cho thấy một số quy định của thông tư chưa phù hợp với thực tiễn của xã hội. Trong bối cảnh chương trình giáo dục ngày càng phân hóa, áp lực thi cử vẫn hiện hữu, nhiều gia đình coi học thêm như một lựa chọn tất yếu để đảm bảo kết quả học tập. Đặc biệt, với học sinh cuối cấp, nhu cầu ôn luyện để thi chuyển cấp hoặc tốt nghiệp càng trở nên cấp thiết. Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT cũng thừa nhận điều này khi vẫn cho phép tổ chức dạy thêm trong một số trường hợp như học sinh yếu, học sinh giỏi hoặc học sinh lớp cuối cấp tự nguyện ôn thi.
Tuy nhiên, thực tế lại rộng hơn nhiều so với phạm vi được “cho phép”. Khi nhu cầu không được đáp ứng trong khuôn khổ chính thức, hoạt động dạy thêm học thêm tự tìm đường phát triển ở bên ngoài dưới nhiều hình thức khác nhau, từ lớp học nhóm nhỏ đến các trung tâm luyện thi. Đây chính là điểm nghẽn lớn nhất: chính sách càng siết chặt, thị trường dạy thêm càng chuyển sang dạng khó kiểm soát hơn.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đang lấy ý kiến góp ý Dự thảo Thông tư 29/2024/TT-BGDĐT. Dự thảo Thông tư không cấm dạy thêm, học thêm chính đáng, không hạn chế nhu cầu học tập hợp pháp của người học và quyền dạy học của nhà giáo theo quy định của pháp luật. Trọng tâm của Dự thảo là tăng cường các giải pháp quản lý theo quy định, hạn chế tối đa các hành vi dạy thêm trá hình, ép buộc học sinh học thêm trục lợi từ hoạt động dạy thêm, học thêm, làm ảnh hưởng đến môi trường giáo dục lành mạnh.
Đồng thời, Dự thảo Thông tư cũng đề cập tới phạm vi điều chỉnh, xác định các hoạt động giáo dục tăng cường, hoạt động giáo dục theo nhu cầu, sở thích chính đáng của người học nhằm phát triển toàn diện học sinh, được tổ chức theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, không thuộc phạm vi điều chỉnh của dạy thêm, học thêm. Việc làm rõ nội dung này nhằm tránh cách hiểu chưa thống nhất, bảo đảm phân định rõ giữa dạy thêm, học thêm với các hoạt động giáo dục hợp pháp, cần thiết trong nhà trường.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, nội dung xuyên suốt của Dự thảo là tăng cường quản lý hành vi dạy thêm của giáo viên; gắn hoạt động dạy thêm với chuẩn mực đạo đức nghè nghiệp, nghĩa vụ, quyền hạn và những điều nhà giáo không được làm theo quy định của Luật Nhà giáo. Điều này cho thấy cách tiếp cận đang dần chuyển sang quản lý đúng trọng tâm, thay vì chỉ đặt ra những rào cản mang tính hình thức. Khi hành vi được kiểm soát rõ ràng và minh bạch hơn, việc dạy thêm sẽ đi vào khuôn khổ, đáp ứng nhu cầu học tập một cách hợp lý, thay vì tồn tại tự phát như trước.
