Tư vấn tuyển sinh trở thành hoạt động được quan tâm
Theo kế hoạch tuyển sinh đại học năm 2026, thí sinh thực hiện đăng ký và điều chỉnh nguyện vọng trong thời gian quy định trên hệ thống chung của Bộ Giáo dục và Đào tạo. Đây cũng là khoảng thời gian thí sinh cần cân nhắc kỹ lưỡng trước khi sắp xếp thứ tự ưu tiên các nguyện vọng. Năm nay, thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng xét; các chương trình đào tạo giáo viên chỉ xét tuyển thí sinh đăng ký ở các nguyện vọng xét tuyển có thứ tự từ 01 đến 05; các trường khối Quốc phòng, Công an thực hiện theo quy định của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an.
Các hoạt động tuyển sinh năm nay chuyển mạnh sang tư vấn cá nhân hoá, phân tích phổ điểm, định hướng nghề nghiệp, giải thích quy chế tuyển sinh và hỗ trợ thí sinh xây dựng chiến lược đăng ký nguyện vọng. Giảng viên, chuyên gia, sinh viên và cựu sinh viên cùng tham gia giải đáp thắc mắc. Không ít cơ sở đào tạo còn duy trì tổng đài hỗ trợ liên tục trong suốt thời gian đăng ký nguyện vọng nhằm kịp thời xử lý các tình huống phát sinh.
Một trong những thông điệp được Bộ Giáo dục và Đào tạo nhiều lần nhấn mạnh trong mùa tuyển sinh năm nay là thí sinh cần lựa chọn ngành học dựa trên năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp thay vì chỉ căn cứ vào điểm chuẩn của các năm trước hay xu hướng "ngành hot". phát biểu khai mạc Ngày hội tư vấn tuyển sinh, hướng nghiệp năm 2026 ngày 04/7/2026, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo - Vụ trưởng Vụ Giáo dục đại học, Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhắn nhủ học sinh không chỉ quan tâm đến điểm số hay trường đại học trúng tuyển, mà quan trọng hơn là lựa chọn con đường phù hợp với năng lực, khát vọng và trách nhiệm với đất nước. Những ngày vừa qua, chúng ta nói nhiều đến phổ điểm, đến điểm thi, đến tổ hợp, đến nguyện vọng, đến xác suất trúng tuyển. Điểm số rất quan trọng. Nhưng điểm số không phải toàn bộ con người các em. Điểm thi có thể mở một cánh cửa, nhưng không thể thay các em đi hết con đường. Điều quan trọng hơn là: các em là ai, muốn làm gì, ước mơ của các em là gì, động lực nào khiến các em theo đuổi ước mơ ấy, và các em sẽ đóng góp gì cho gia đình, cho cộng đồng, cho đất nước.
Điểm chuẩn chỉ phản ánh tương quan giữa cung và cầu tại từng thời điểm, không phải là thước đo giá trị của một ngành học. Trong khi đó, nếu lựa chọn đúng lĩnh vực phù hợp với năng lực, người học sẽ có động lực học tập, khả năng thích ứng tốt hơn và cơ hội phát triển nghề nghiệp bền vững.
Xu hướng này đặc biệt có ý nghĩa trong bối cảnh thị trường lao động đang thay đổi nhanh dưới tác động của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo và quá trình đổi mới sáng tạo. Nhiều ngành nghề mới xuất hiện, trong khi một số công việc truyền thống dần thay đổi về yêu cầu kỹ năng. Vì vậy, tư vấn tuyển sinh không chỉ dừng ở việc "học ngành gì" mà còn giúp thí sinh trả lời câu hỏi "học để làm gì" và "làm việc trong bối cảnh nào".
Đồng hành để giảm áp lực cho thí sinh và phụ huynh
Đăng ký nguyện vọng luôn là khoảng thời gian tạo ra nhiều áp lực tâm lý đối với cả thí sinh lẫn phụ huynh. Chỉ cần một sai sót trong quá trình đăng ký hoặc một quyết định thiếu cân nhắc cũng có thể ảnh hưởng đến kết quả xét tuyển. Hàng trăm trường đại học, học viện trên cả nước đều tổ chức tư vấn tuyển sinh trực tiếp và trực tuyến cho kỳ tuyển sinh 2026. Nổi bật có các trường lớn tại hai miền tổ chức tư vấn quy mô lớn như Đại học Bách khoa Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh, Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Tài Chính… Các trường đại học đồng loạt triển khai chatbot, nền tảng hỏi đáp trực tuyến, livestream, hội thảo trực tuyến và các công cụ dự báo khả năng trúng tuyển dựa trên dữ liệu điểm thi của thí sinh.
Một số trường còn xây dựng kho dữ liệu tuyển sinh với đầy đủ thông tin về chương trình đào tạo, chuẩn đầu ra, cơ hội nghề nghiệp, mức học phí, học bổng và tỷ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp để người học dễ dàng tra cứu. Việc ứng dụng công nghệ không chỉ giúp mở rộng phạm vi tiếp cận mà còn bảo đảm mọi thí sinh đều có cơ hội tiếp cận thông tin chính xác và kịp thời. Đây cũng là xu hướng phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong giáo dục, góp phần xây dựng môi trường tuyển sinh minh bạch, công khai và lấy người học làm trung tâm.
Các trường đại học ưu tiên xây dựng mô hình tư vấn theo nhóm đối tượng. Đối với thí sinh, nội dung tập trung vào phân tích điểm thi, điều kiện xét tuyển, tổ hợp môn, phương thức xét tuyển và cơ hội trúng tuyển ở từng nhóm ngành. Đối với phụ huynh, các chương trình tư vấn cung cấp thêm thông tin về chương trình đào tạo, học phí, học bổng, môi trường học tập, cơ hội thực tập, việc làm sau tốt nghiệp và các chính sách hỗ trợ sinh viên.
Việc đồng hành cùng phụ huynh cũng giúp giảm tình trạng lựa chọn ngành học theo cảm tính hoặc áp đặt mong muốn của gia đình lên người học. Thay vào đó, quyết định cuối cùng được đưa ra trên cơ sở hài hòa giữa năng lực của thí sinh, điều kiện kinh tế gia đình và nhu cầu nhân lực của xã hội. Khi người học lựa chọn đúng ngành nghề, tỷ lệ bỏ học giữa chừng sẽ giảm, chất lượng đào tạo được nâng lên, đồng thời góp phần nâng cao uy tín của nhà trường.
Đây cũng là một trong những yêu cầu đặt ra đối với giáo dục đại học trong bối cảnh tăng cường tự chủ. Chất lượng đầu vào, chất lượng đào tạo và hiệu quả việc làm của sinh viên sau tốt nghiệp ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng phản ánh năng lực của mỗi cơ sở giáo dục đại học.
Mùa tuyển sinh năm 2026 diễn ra trong bối cảnh quy chế tuyển sinh tiếp tục được hoàn thiện theo hướng minh bạch, chuẩn hóa và tăng quyền tự chủ cho các cơ sở đào tạo. Bên cạnh đó, nhiều quy định mới cũng yêu cầu thí sinh phải chủ động tìm hiểu kỹ thông tin trước khi đăng ký nguyện vọng. Trong bối cảnh đó, việc các trường đại học đẩy mạnh tư vấn tuyển sinh không chỉ giúp giải đáp những băn khoăn trước mắt mà còn góp phần định hướng nghề nghiệp lâu dài cho người học.
