Mở rộng diện miễn thi tốt nghiệp THPT 2026 : Bảo đảm công bằng, ghi nhận năng lực

Theo đó, nhóm thứ nhất là các thí sinh được triệu tập tham gia kỳ thi chọn đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế hoặc Olympic khu vực các môn văn hóa. Để được miễn thi, thí sinh cần đáp ứng 3 điều kiện: Được triệu tập vào học kỳ II của lớp 12; kết quả rèn luyện cả năm lớp 12 đạt mức tốt, học tập đạt từ mức khá trở lên; có tên chính thức trong danh sách miễn thi của Bộ GDĐT.

Nhóm thứ hai là thí sinh trong đội tuyển tham gia các cuộc thi Olympic quốc tế hoặc Olympic khu vực về khoa học kỹ thuật, văn hóa - văn nghệ. Điều kiện miễn thi là: Được triệu tập vào học kỳ II lớp 12; kết quả rèn luyện và học tập cả năm lớp 12 đạt từ mức đạt trở lên; có tên trong công văn đề nghị miễn thi và xác nhận tham dự tập huấn, dự thi đúng quy định của cơ quan tuyển chọn gửi đến Sở Giáo dục và Đào tạo trước ngày thi tốt nghiệp THPT.

Nhóm thứ ba là người khuyết tật nặng và người khuyết tật đặc biệt nặng theo quy định tại khoản 1, khoản 2 Điều 3 Nghị định 28/2012/NĐ-CP; người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên; con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học, bản thân bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên và phải đáp ứng các điều kiện cụ thể.

Đối với người khuyết tật học theo chương trình giáo dục chung: Học hết chương trình THPT; đủ điều kiện dự thi theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Quy chế thi ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT; có giấy xác nhận khuyết tật do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Đối với người khuyết tật không đáp ứng được chương trình giáo dục chung: Được hiệu trưởng trường phổ thông nơi đăng ký học tập xác nhận kết quả thực hiện kế hoạch giáo dục cá nhân từng năm ở cấp THPT; có giấy xác nhận khuyết tật do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Đối với người hoạt động kháng chiến, con đẻ của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học: Học hết chương trình THPT; đủ điều kiện dự thi theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Quy chế thi ban hành kèm theo Thông tư 24/2024/TT-BGDĐT; có giấy xác nhận bị nhiễm chất độc hóa học và bị suy giảm khả năng lao động từ 61% trở lên do cơ quan có thẩm quyền cấp.

Việc phân nhóm rõ ràng và quy định điều kiện cụ thể cho từng đối tượng cho thấy nỗ lực cân bằng giữa hai mục tiêu: bảo đảm chuẩn đầu ra của giáo dục phổ thông và tạo điều kiện cho những trường hợp đặc biệt. Đặc biệt, chính sách dành cho học sinh tham gia các kỳ thi Olympic không chỉ là sự ghi nhận thành tích mà còn góp phần khuyến khích phát triển nhân tài. Trong khi đó, quy định đối với người khuyết tật và các đối tượng chính sách thể hiện rõ tính nhân văn, giúp hệ thống giáo dục trở nên bao trùm và công bằng hơn.

Ngoài trường hợp miễn thi tất cả các bài thi, Bộ GDĐT cũng cho phép miễn thi môn ngoại ngữ và môn ngữ văn. Theo đó, miễn thi môn ngoại ngữ trong xét công nhận tốt nghiệp THPT đối với thành viên đội tuyển quốc gia dự thi Olympic quốc tế môn ngoại ngữ theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ GDĐT; thí sinh có một trong các chứng chỉ ngoại ngữ được quy định hoặc các chứng chỉ ngoại ngữ được Bộ GDĐT công nhận tương đương với Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam (đạt từ bậc 3 trở lên và có giá trị sử dụng đến ngày làm thủ tục dự thi).

Trường hợp miễn thi môn ngữ văn trong xét công nhận tốt nghiệp THPT áp dụng với người nước ngoài có chứng chỉ tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài (đạt từ bậc 3 trở lên).

Bộ GDĐT cũng quy định, trường hợp thí sinh có đủ điều kiện miễn thi môn ngoại ngữ/môn ngữ văn nhưng vẫn tham gia thi môn ngoại ngữ trong kỳ thi tốt nghiệp thì phải sử dụng kết quả thi môn ngoại ngữ/môn ngữ văn để tính điểm xét tốt nghiệp THPT.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 dự kiến diễn ra trong ngày 11 và ngày 12/6. Mỗi thí sinh sẽ phải thi 2 môn bắt buộc là toán, ngữ văn cùng 1 bài thi gồm 2 môn được lựa chọn trong số các môn còn lại là vật lý, hóa học, sinh học, công nghệ định hướng công nghiệp, công nghệ định hướng nông nghiệp, tin học, ngoại ngữ, lịch sử, địa lý, giáo dục kinh tế và pháp luật. Thí sinh được chọn thi môn ngoại ngữ khác với ngoại ngữ được học tại trường phổ thông.

Chính sách miễn thi từng môn cho thấy sự linh hoạt trong cách tiếp cận đánh giá năng lực, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập quốc tế và đa dạng hóa năng lực người học. Việc công nhận chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế hay cho phép miễn thi môn Ngữ văn đối với người nước ngoài là bước tiến phù hợp với thực tiễn. Nhìn tổng thể, các điều chỉnh trong kỳ thi THPT năm 2026 phản ánh xu hướng chuyển từ “thi để sàng lọc” sang “thi để công nhận”, đồng thời tăng tính linh hoạt, nhân văn và hội nhập của hệ thống đánh giá giáo dục phổ thông.