Dự buổi làm việc có Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Thị Quyên Thanh, Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Đỗ Ngọc Huỳnh, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hoà, đại diện một số bộ, ngành và lãnh đạo tỉnh Cao Bằng.
Trước đó, Phó Thủ tướng và đoàn công tác Chính phủ đã tới kiểm tra tiến độ xây dựng 3 dự án trường phổ thông nội trú liên cấp của tỉnh Cao Bằng.
Nhiều nỗ lực phát triển giáo dục trong điều kiện khó khăn
Báo cáo về tình hình thực hiện nhiệm vụ phát triển giáo dục và đào tạo của tỉnh Cao Bằng, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hà Nhật Lệ cho biết: Toàn tỉnh có 516 trường học các cấp với gần 139 nghìn học sinh, toàn ngành Giáo dục hiện có 11.825 cán bộ quản lý, giáo viên và nhân viên.
Là tỉnh miền núi biên giới còn nhiều khó khăn, song giáo dục và đào tạo luôn là lĩnh vực được quan tâm ưu tiên của tỉnh Cao Bằng. Mạng lưới các cơ sở giáo dục được củng cố và luôn được chú trọng sắp xếp theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, giảm dần các điểm trường, lớp lẻ.
Tỷ lệ huy động trẻ em 5 tuổi đến trường đạt 99%, công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ tiếp tục được giữ vững, chất lượng giáo dục đại trà các cấp học duy trì ổn định và có bước phát triển.
Chất lượng giáo dục mũi nhọn có sự đột phá. Số lượng, chất lượng giải quốc gia, quốc tế có xu hướng tăng trong những năm gần đây (năm 2025 đạt 4 giải quốc tế, 45 giải quốc gia). Cao Bằng là địa phương đầu tiên trên toàn quốc đã tập huấn cho 100% các cơ sở giáo dục về giáo dục STEM, đội tuyển Robotics của tỉnh Cao Bằng 3 năm liên tiếp được tham gia thi đấu tại Hoa Kỳ và đạt kết quả ấn tượng.
Tỉnh luôn quan tâm bố trí nguồn lực đầu tư xây dựng, nâng cấp trường lớp học và mua sắm trang thiết bị giáo dục. Hiện nay, lớp học kiên cố hoá đạt 75%, nhà công vụ có 50%, thiết bị dạy học tối thiểu đạt 67%.
Đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ. Năm 2026, Sở GDĐT tổ chức tuyển dụng viên chức ngành Giáo dục với 648 chỉ tiêu/2.815 hồ sơ dự tuyển, đáp ứng cơ bản nhu cầu giáo viên các cấp học.
Bên cạnh thuận lợi, kết quả, giáo dục Cao Bằng còn nhiều khó khăn do điều kiện kinh tế của địa phương hạn chế. Hiện cả tỉnh còn thiếu 277 phòng học, thiếu 318 phòng công vụ, 221 phòng ký túc xá, thiếu thiết bị phòng trực tuyến 440 phòng, phòng STEM thiếu trên 350 phòng.
Hạ tầng đường giao thông hạn chế, gây khó khăn cho học sinh đến trường, hiện còn trên 7000 trẻ đi học xa đi qua vùng có nguy cơ sạt lở, địa hình chia cắt. Một số xã có quá nhiều điểm trường gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng giáo dục. Một số xã chưa có trường nội trú, bán trú.
Hiện nay toàn tỉnh mới có 194/505 trường đạt chuẩn quốc gia, chiếm 38,42% - là tỉnh có số trường đạt chuẩn quốc gia thấp nhất cả nước. Chất lượng giáo dục chưa cao, điểm tuyển sinh vào lớp 10 liên tục nhiều năm ở mức thấp (chỉ đạt trung bình 4,8 điểm). Tình trạng thiếu giao viên cục bộ vẫn còn tồn tại. Viên chức ngành giáo dục, học sinh có hoàn cảnh khó khăn chiếm tỷ lệ cao.
Lường trước khó khăn thiên tai bất thường, chuẩn bị sẵn sàng cho Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026
Về chuẩn bị Kỳ thi tốt nghiệp THPT, báo cáo của tỉnh Cao Bằng cho biết: Năm 2026, toàn tỉnh có 5.646 thí sinh đăng ký dự thi, trong đó có 4.812 thí sinh lớp 12 và 834 thí sinh tự do, tăng 622 thí sinh so với năm 2025.
Tỉnh Cao Bằng bố trí 21 điểm thi với 255 phòng thi. Số lượng cán bộ, giáo viên tham gia tổ chức Kỳ thi là trên 1.000 người.
Ban Chỉ đạo kỳ thi cấp tỉnh đã xây dựng kế hoạch tổ chức Kỳ thi, phân công nhiệm vụ cho các thành viên, xây dựng kế hoạch kiểm tra công tác chuẩn bị tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Chỉ đạo các sở, ngành, địa phương tiếp tục phối hợp chặt chẽ, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ; chủ động rà soát, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện tổ chức kỳ thi, không để xảy ra sai sót, bị động trong mọi tình huống.
Thực hiện chỉ đạo của Bộ GDĐT, Sở GDĐT Cao Bằng đã chỉ đạo các đơn vị tổ chức tối thiểu 2 đợt thi thử cấp trường hoặc liên trường với quy trình tổ chức coi thi, chấm thi nghiêm túc, chặt chẽ, bảo đảm đúng Quy chế thi tốt nghiệp THPT của Bộ GDĐT. Đến nay, 100% các đơn vị hoàn thành ít nhất 2 đợt thi thử tại đơn vị.
Sở GDĐT cũng đã tổ chức Kỳ thi thử chung toàn tỉnh. Kỳ thi được tổ chức nghiêm túc, an toàn, đúng quy định; qua đó giúp học sinh làm quen với cấu trúc đề thi, rèn luyện kỹ năng làm bài, kỹ năng phòng thi, đồng thời giúp cán bộ quản lý, giáo viên thực hành công tác tổ chức coi thi theo đúng quy định của Quy chế thi hiện hành.
Kết quả sau mỗi đợt thi thử được phân tích sâu, chỉ ra rõ nguyên nhân, kịp thời điều chỉnh kế hoạch dạy học và ôn tập. Tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu, giáo viên bộ môn, phát huy vai trò của tổ/nhóm chuyên môn, tổ chức ôn tập có trọng tâm và đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát nội bộ, kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện chủ quan, lơ là, thiếu quyết liệt trong giai đoạn ôn tập của học sinh.
Đến thời điểm hiện tại, tỉnh Cao Bằng đã chuẩn bị sẵn sàng cho tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026. Khó khăn lớn nhất theo địa phương là thời điểm tổ chức Kỳ thi diễn ra trong mùa mưa bão, có thể xuất hiện các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông lốc, mưa lớn, lũ quét, sạt lở đất…, ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tổ chức Kỳ thi, nhất là việc đi lại, vận chuyển đề thi, bài thi và di chuyển của thí sinh, cán bộ, giáo viên làm nhiệm vụ tại các điểm thi ở vùng sâu, vùng xa, khu vực có địa hình chia cắt, giao thông khó khăn.
Tại buổi làm việc, lãnh đạo tỉnh Cao Bằng cũng đã báo cáo Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu về công tác chuẩn bị cho năm học mới với tinh thần đảm bảo các yêu cầu về tuyển sinh, huy động học sinh ra lớp, cơ sở vật chất, thiết bị, đội ngũ giáo viên… và tiến độ xây dựng, phương án vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại các xã biên giới đất liền.
Muốn thoát nghèo phải bắt đầu từ giáo dục
Ghi nhận sự nỗ lực và kết quả của tỉnh Cao Bằng trong phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo quốc phòng, an ninh, đối ngoại, trong đó đặc biệt là sự quan tâm đến giáo dục và đào tạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhận định: Trong điều kiện khó khăn, song lĩnh vực giáo dục và đào tạo đạt được nhiều kết quả đáng trân trọng, rất đáng ghi nhận.
Nêu những đánh giá cụ thể về một số kết quả nổi bật cũng như hạn chế, tồn tại cần khắc phục trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu nhấn mạnh sứ mệnh của giáo dục Cao Bằng.
“Đối với Cao Bằng, phát triển kinh tế rất quan trọng vì chúng ta còn khó khăn, còn nghèo. Nhưng vấn đề giáo dục, vấn đề an sinh xã hội, nâng cao đời sống cho đồng bào và giữ vững chủ quyền an ninh biên giới là những nhiệm vụ có tính chiến lược lâu dài, nếu không muốn nói là còn quan trọng hơn cả phát triển kinh tế. Cao Bằng có thể khó so sánh với các địa phương khác về quy mô kinh tế, tốc độ đô thị hóa hay một số chỉ số tăng trưởng, nhưng Cao Bằng phải là địa phương làm tốt việc giữ dân, giữ đất, giữ biên cương, chăm lo đời sống cho đồng bào, nâng cao dân trí, xây dựng thế trận lòng dân vững chắc nơi phên dậu của Tổ quốc”.
Theo Phó Thủ tướng, đầu tư cho giáo dục vùng biên giới không chỉ là đầu tư cho ngành giáo dục, mà là đầu tư cho phát triển con người, ổn định xã hội, an sinh lâu dài và bảo vệ vững chắc chủ quyền quốc gia. Muốn thoát nghèo phải bắt đầu từ giáo dục. Muốn quốc gia phát triển mạnh phải bắt đầu từ giáo dục. Dù định hướng, dù chương trình, dù Nghị quyết, dù khát vọng như thế nào, nhưng nếu giáo dục không quan tâm đầy đủ, đúng mức sẽ không có nguồn nhân lực chất lượng cao, không có đội ngũ cán bộ đủ năng lực, đủ bản lĩnh, đủ khát vọng, đủ kỹ năng, đủ vững vàng đạt được mục tiêu như mong muốn.
Từ những định hướng lớn như trên, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu đề nghị tỉnh Cao Bằng tập trung nâng cao chất lượng giáo dục. Trong đó, xây dựng một chương trình riêng về nâng cao chất lượng giáo dục đại trà. Tổ chức rà soát chất lượng đến từng trường, từng môn học, từng địa bàn, xác định rõ trường nào yếu, yếu môn nào, trường nào thiếu giáo viên, thiếu ở đâu, thiếu môn học nào và nhóm học sinh nào cần được hỗ trợ. “Phải rất cụ thể, rất chi tiết như thế thì chúng ta mới có giải pháp để hỗ trợ. Cứ nói chung chung thì khó lắm và cũng không có giải pháp chung nào cho tất cả”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Phó Thủ tướng cũng lưu ý đối với học sinh vùng dân tộc thiểu số, vùng sâu, vùng xa cần đặc biệt quan tâm đến năng lực Tiếng Việt, khả năng đọc hiểu, kỹ năng học tập nền tảng. Đây là điều kiện đầu tiên để các cháu, các em có thể học tốt các môn học khác. Đồng thời, cần quan tâm làm tốt hơn nữa công tác hướng nghiệp, phân luồng học sinh nhằm phát huy thế mạnh của địa phương và đáp ứng yêu cầu của xã hội.
Để khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh Cao Bằng nghiên cứu mô hình giáo viên dạy theo cụm trường và liên trường. Xây dựng kho học liệu số dùng chung và phát huy giáo viên nòng cốt để hỗ trợ cho các trường khó khăn. Cùng với đó rà soát rõ số lượng giáo viên còn thiếu theo từng cấp học, từng môn học và ở từng địa bàn. Có phương án tuyển dụng, điều động, hợp đồng, bồi dưỡng cụ thể, trước mắt tuyển dụng hết chỉ tiêu biên chế.
Phó Thủ tướng giao Bộ Giáo dục và Đào tạo khẩn trương hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án "Phát triển đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông giai đoạn 2026-2035". Trong đó, đặc biệt quan tâm đến chế độ, chính sách, nhất là đối với giáo viên, nhân viên tại các trường nội trú, bán trú, vùng đặc biệt khó khăn. Trên cơ sở đó, tỉnh xây dựng kế hoạch, lộ trình cụ thể phát triển đội ngũ, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế.
Tuyệt đối không chủ quan, đặc biệt quan tâm phòng chống gian lận công nghệ cao trong Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026
Đối với Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Phó Thủ tướng lưu ý, Cao Bằng có địa bàn rộng, giao thông khó khăn, thời gian diễn ra Kỳ thi đúng vào cái thời điểm mưa bão, nguy cơ lũ, sạt lở, lũ quét, chia cắt giao thông là có khả năng xảy ra, cho nên tuyệt đối là không được chủ quan.
Phó Thủ tướng đề nghị, UBND tỉnh chỉ đạo rà soát toàn bộ phương án tổ chức Kỳ thi theo từng điểm thi, từng tuyến đường, từng tình huống thời tiết cực đoan. Có phương án dự phòng về vận chuyển đề thi, bài thi, đi lại của thí sinh, cán bộ coi thi, kể cả vấn đề điện nước, y tế, an ninh và thông tin liên lạc.
“Tất cả phải có dự báo, có kịch bản, có phương án xử lý rất cụ thể”, Phó Thủ tướng yêu cầu, đồng thời đặc biệt lưu ý phòng chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao, lợi dụng AI, thiết bị truyền tin, ghi âm, ghi hình siêu nhỏ, siêu hiện đại. Bên cạnh đó, địa phương cần giao trách nhiệm cho từng xã, từng phường, huy động lực lượng vũ trang, đoàn thể,… hỗ trợ thí sinh đi lại. Không được để thí sinh bỏ thi vì điều kiện đi lại khó khăn.
Chuẩn bị năm học 2026-2027, Phó Thủ tướng đề nghị tỉnh phải bảo đảm học sinh đến trường an toàn, có đủ thầy cô, lớp học, thiết bị tối thiểu, có nơi ăn ở đối với học sinh nội trú, bán trú. Công trình nào xuống cấp, mất an toàn phải xử lý ngay; không để học sinh học trong phòng học không bảo đảm an toàn.
Liên quan đến kinh phí đầu tư trường lớp học, ký túc xá, trang thiết bị, tỉnh tính toán cụ thể số liệu, danh mục báo cáo Thủ tướng xem xét, quyết định theo giai đoạn, lộ trình ưu tiên. Trong điều kiện kinh phí hạn chế, tỉnh cần xác định gói điều kiện tối thiểu đối với từng trường vùng khó khăn. Nguồn lực phải ưu tiên cho nơi khó nhất, yếu nhất, có nguy cơ bỏ học cao nhất; không đầu tư dàn trải.
Khó khăn về nguồn lực nhưng không được khó khăn về quyết tâm và cách làm
Đối với triển khai xây dựng trường nội trú biên giới, Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu cho rằng, xây trường nội trú ở xã biên giới không chỉ là xây một công trình giáo dục, mà là tạo nền tảng nâng dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, củng cố niềm tin của đồng bào, góp phần giữ vững biên giới quốc gia.
Ghi nhận kết quả bước đầu của tỉnh Cao Bằng trong triển khai xây dựng 11 trường nội trú biên giới giai đoạn 1 và chuẩn bị cho giai đoạn 2 là 10 trường, tuy nhiên Phó Thủ tướng cũng đánh giá “tiến độ còn chậm”. Ngoài nguyên nhân khách quan về địa hình, địa chất, thời tiết, thiếu nhân công, thiếu vốn, cần nhìn nhận yếu tố chủ quan trong tổ chức thực hiện, điều phối nguồn lực, lựa chọn nhà thầu, kiểm tra tiến độ.
Phó Thủ tướng yêu cầu Bí thư, Chủ tịch UBND tỉnh trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, chịu trách nhiệm về tiến độ, chất lượng các dự án. Để giải quyết các vướng mắc liên quan đến thiếu hụt nhân công, UBND tỉnh cần quyết liệt chỉ đạo, có phương án tháo gỡ kịp thời; trường hợp khó khăn, đề nghị Quân khu 1, Công an tỉnh, Bộ Chỉ huy quân sự hỗ trợ, tăng cường nhân lực, máy móc và thiết bị thi công.
Đồng thời, rà soát lại năng lực từng nhà thầu; kiên quyết thay thế, điều chuyển khối lượng hoặc xử lý theo quy định đối với nhà thầu yếu, chậm, thiếu nhân lực, thiếu thiết bị, không đáp ứng tiến độ.
Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội của tỉnh vận động, tạo đồng thuận, huy động lực lượng tại chỗ hỗ trợ những phần việc phù hợp. Việc huy động phải tự nguyện, thiết thực, an toàn, đúng quy định; không làm thay trách nhiệm của chủ đầu tư và nhà thầu.
Đối với các trường giai đoạn 1, phải tập trung cao nhất để hoàn thành các hạng mục thiết yếu phục vụ khai giảng và học tập trước ngày 30/8/2026. Đối với các trường giai đoạn 2, tỉnh phải khẩn trương hoàn thành khảo sát, lập, thẩm định, phê duyệt dự án; chuẩn bị mặt bằng, hồ sơ, thủ tục, phương án vốn.
Cũng theo Phó Thủ tướng, trường nội trú biên giới không chỉ là công trình xây dựng, mà phải là một thiết chế giáo dục hoàn chỉnh. Tỉnh phải chủ động xây dựng phương án vận hành đối với từng trường ngay từ bây giờ, không chờ công trình hoàn thành mới tính đến vận hành. Vì khó khăn hơn nhiều địa phương khác, nên tỉnh càng phải quyết tâm, tổ chức thực hiện chặt chẽ hơn, sáng tạo hơn và trách nhiệm hơn.
“Cao Bằng khó khăn về nguồn lực nhưng không được khó khăn về quyết tâm và cách làm. Nguồn lực ít thì càng phải dùng đúng chỗ, trường nào yếu nhất, học sinh nào khó khăn nhất, môn học nào thiếu nhất thì phải được ưu tiên trước, phải phân hóa. Mục tiêu cuối cùng là học sinh Cao Bằng không chỉ đến trường một cách đầy đủ mà phải học tốt hơn, có kỹ năng tốt hơn, có cơ hội phát triển cao hơn và có thể đóng góp trở lại cho quê hương, cho vùng biên cương của Tổ quốc”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Nhân dịp này, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu tặng ngành Giáo dục tỉnh Cao Bằng 100 bộ máy tính.
Nguồn tin: Trung tâm Truyền thông và Sự kiện