Truyền thông: từ công cụ thông tin đến nền tảng đồng thuận
Mục tiêu chung của Kế hoạch là đẩy mạnh truyền thông thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW nhằm nâng cao nhận thức, tạo sự thống nhất trong toàn hệ thống chính trị và xã hội về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; khẳng định phát triển giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là trách nhiệm của Đảng, Nhà nước và toàn dân; đặt giáo dục và đào tạo trong tư duy quản trị quốc gia, gắn với định hướng, quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; tạo đồng thuận, niềm tin và thúc đẩy đổi mới tư duy, đổi mới phương thức quản lý, phương thức hành động ở tất cả các cấp, các ngành và từng cơ sở giáo dục.
Công tác truyền thông phải chủ động, kịp thời, sáng tạo, hiệu quả, đúng trọng tâm, trọng điểm, phù hợp từng nhóm đối tượng; cung cấp đầy đủ thông tin về chủ trương, chính sách, kết quả và thành tựu phát triển giáo dục và đào tạo; tôn vinh các mô hình, tập thể, cá nhân tiêu biểu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại, đa dạng hóa phương thức truyền thông; phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương và cơ quan báo chí về thông tin, truyền thông kết quả thực hiện Nghị quyết và công cuộc đổi mới, đột phá phát triển giáo dục và đào tạo.
100% cơ quan báo chí chủ lực xây dựng chuyên trang, chuyên mục về thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW: Kế hoạch phấn đấu giai đoạn 2026-2030, tất cả các bộ, cơ quan, địa phương triển khai công tác truyền thông thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW hoặc lồng ghép với các kế hoạch truyền thông phù hợp của bộ, cơ quan, đơn vị; thiết lập và duy trì chuyên mục truyền thông hoặc lồng ghép vào các chuyên mục phù hợp trên Cổng thông tin điện tử, báo, tạp chí hoặc nền tảng số của từng bộ, cơ quan, đơn vị, địa phương và cơ sở giáo dục.
100% cán bộ, công chức, viên chức, người lao động trong cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập và cơ sở giáo dục được phổ biến, quán triệt đầy đủ nội dung Nghị quyết số 71-NQ/TW.
100% cơ quan báo chí chủ lực xây dựng chuyên trang, chuyên mục, tuyến nội dung và sản phẩm truyền thông đa nền tảng để tuyên truyền thực hiện Nghị quyết 71-NQ/TW; ưu tiên đầu tư nguồn lực cho các kênh, ấn phẩm hoặc nền tảng truyền thông dành cho giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục, học sinh, sinh viên, học viên.
Tối thiểu 70% cán bộ làm công tác truyền thông tại các cơ quan quản lý giáo dục và các cơ sở giáo dục được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, có năng lực truyền thông chuyên nghiệp và kỹ năng truyền thông trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Duy trì, đổi mới và mở rộng các giải thưởng báo chí về giáo dục và đào tạo; tổ chức hoạt động tôn vinh, khen thưởng hằng năm nhằm lan tỏa mô hình hay, cách làm hiệu quả trong thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW.
Truyền thông giáo dục phá vỡ rào cản thụ động
Bên cạnh đó, Kế hoạch còn nhấn mạnh vai trò của truyền thông trong nội bộ ngành Giáo dục và cả trong toàn xã hội. Các hoạt động truyền thông không chỉ nhằm phổ biến chính sách, mà còn nâng cao trách nhiệm và nhận thức của người thầy, người học và gia đình về việc cùng chung tay xây dựng môi trường học tập chất lượng.
Giai đoạn 2030-2035 phấn đấu 100% cán bộ làm công tác truyền thông tại các cơ quan quản lý giáo dục và các cơ sở giáo dục được đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, có năng lực truyền thông chuyên nghiệp và kỹ năng truyền thông giáo dục và đào tạo. Tất cả kết quả thực hiện các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp trong Nghị quyết số 71-NQ/TW được thông tin đầy đủ, kịp thời, chính xác thông qua hệ thống thông tin cơ sở, báo chí, truyền thông xã hội, nền tảng số và các phương thức phù hợp khác.
Để đạt được các mục tiêu trên, Kế hoạch đưa ra 4 nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm sau:
Đẩy mạnh truyền thông, phổ biến, nâng cao nhận thức về phát triển giáo dục và đào tạo trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống thông tin cơ sở, báo chí đối ngoại, nền tảng số và các phương thức khác.
Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng chương trình đào tạo, bồi dưỡng, tài liệu về kỹ năng truyền thông giáo dục; tổ chức tập huấn, cung cấp thông tin định kỳ cho cán bộ quản lý, phóng viên các cơ quan báo chí, cán bộ truyền thông các bộ, ngành, địa phương và cơ sở giáo dục; biên soạn, phát hành tài liệu truyền thông; sản xuất các sản phẩm truyền thông số trực quan, dễ tiếp cận; hướng dẫn sử dụng thống nhất trong toàn ngành Giáo dục; xây dựng nền tảng truyền thông số, kho dữ liệu truyền thông; ứng dụng mạnh mẽ công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong cung cấp thông tin và tương tác với xã hội; xây dựng, ban hành Bộ tiêu chí đánh giá công tác truyền thông giáo dục...
Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức, trách nhiệm phát triển giáo dục và đào tạo trong ngành Giáo dục
Bộ Giáo dục và Đào tạo thiết lập, vận hành mạng lưới truyền thông nội bộ ngành Giáo dục; tổ chức tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng truyền thông, đặc biệt là truyền thông số; cung cấp thông tin định kỳ cho cán bộ truyền thông tại các cơ quan quản lý giáo dục, cơ sở giáo dục; đổi mới hình thức tập huấn, cung cấp thông tin qua nền tảng số.
Tổ chức phổ biến nội dung cốt lõi và nhiệm vụ trọng tâm của Nghị quyết số 71-NQ/TW đến nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục và người học thông qua các hình thức đa dạng, hấp dẫn, hiệu quả như sinh hoạt chuyên đề, hội nghị, tập huấn; huy động chuyên gia, nhà khoa học, nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục, người học tham gia truyền thông chính sách về giáo dục và đào tạo.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chỉ đạo sở giáo dục và đào tạo thực hiện truyền thông trong ngành; phổ biến Nghị quyết số 71-NQ/TW đến các cơ quan quản lý giáo dục và cơ sở giáo dục...
Tăng cường truyền thông nâng cao nhận thức, trách nhiệm phát triển giáo dục và đào tạo trong toàn xã hội
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xây dựng, phát triển các chương trình, chuyên đề truyền thông nâng cao nhận thức của xã hội về vai trò của giáo dục, thành tựu của giáo dục, trách nhiệm của toàn xã hội đóng góp vào sự phát triển giáo dục và đào tạo; lan tỏa giá trị văn hóa hiếu học, truyền thống tôn sư trọng đạo.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khai thác hiệu quả nền tảng số để người dân tiếp cận thông tin định hướng về giáo dục; vận hành các kênh truyền thông kết nối xã hội; cung cấp thông tin, đối thoại, phản hồi chính sách với người dân.
Bộ Ngoại giao phối hợp thông tin, tuyên truyền đối ngoại về các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về giáo dục và đào tạo, thành tựu giáo dục và đào tạo của Việt Nam; đẩy mạnh lan tỏa thông tin về thành tựu đổi mới trong giáo dục của Việt Nam; chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài phối hợp lồng ghép tuyên truyền về chủ trương, chính sách và thành tựu giáo dục của Việt Nam tới bạn bè quốc tế, sở tại và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài; hỗ trợ thúc đẩy hợp tác quốc tế về giáo dục, đào tạo.
Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chủ động truyền thông về các nội dung giáo dục liên quan đến lĩnh vực, phạm vi quản lý; phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch lan tỏa mô hình, kết quả đổi mới giáo dục; phối hợp Bộ Ngoại giao tăng cường thông tin đối ngoại về giáo dục và đào tạo...
Tăng cường kiểm tra, giám sát, đánh giá và phối hợp thực hiện
Bộ Giáo dục và Đào tạo theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch của các bộ, ngành và địa phương; định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ; đánh giá hiệu quả truyền thông theo Bộ tiêu chí đã ban hành; tổ chức sơ kết hằng năm và tổng kết giai đoạn.
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch kiểm tra, giám sát hoạt động truyền thông thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống thông tin cơ sở, thông tin đối ngoại, truyền thông xã hội; xử lý thông tin sai lệch theo thẩm quyền.
Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương chủ động phối hợp, chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm truyền thông; bảo đảm đồng bộ, thống nhất trên toàn quốc...
Truyền thông – động lực mềm cho đột phá giáo dục và đào tạo
Quyết định đẩy mạnh truyền thông trong phát triển giáo dục và đào tạo là một bước đi có tầm chiến lược. Giáo dục vốn là lĩnh vực nhiều thách thức, với đa dạng đối tượng, từ học sinh – sinh viên đến người làm công tác quản lý, từ phụ huynh đến xã hội. Nếu không có chiến lược truyền thông hiệu quả, rất khó để tạo ra một điểm tựa tinh thần và nhận thức thống nhất trong việc thực thi những mục tiêu lớn của Nghị quyết 71-NQ/TW.
Trong bối cảnh này, truyền thông không chỉ là truyền đi tin tức, mà còn là cách định hình tư duy, thúc đẩy hành động và tạo đồng thuận xã hội. Những vấn đề như đổi mới chương trình, nâng cao chất lượng đào tạo, chuẩn bị nhân lực cho kỷ nguyên số… đều đòi hỏi sự thấu hiểu, tin tưởng và tham gia của toàn xã hội. Chỉ khi truyền thông thực sự đi vào chiều sâu, truyền tải được bản chất và lợi ích của cải cách, giáo dục mới có thể chuyển hóa từ các kế hoạch chính sách thành những chuyển động thực tế trong đời sống học đường và toàn xã hội.
Tuy nhiên, không thể phủ nhận truyền thông là đòi hỏi năng lực chuyên môn cao và sự sáng tạo trong cách tiếp cận từng nhóm đối tượng khác nhau – từ lãnh đạo, giáo viên đến học sinh và phụ huynh. Việc đào tạo đội ngũ truyền thông chuyên nghiệp trong ngành giáo dục chính là bước triển khai mang tính điểm mấu chốt, là một trong những yếu tố quyết định sự thành công của kế hoạch, mở ra cơ hội để truyền thông không chỉ là kênh đưa tin, mà là một động lực mềm – thúc đẩy đột phá thực sự trong phát triển giáo dục và đào tạo Việt Nam.
