Nhiều cơ sở giáo dục thay đổi phương thức xét tuyển
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành Thông tư số 06/TT-BGDĐT quy định Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng. Quy chế mới nhấn mạnh việc giảm phương thức xét tuyển, hạn chế điểm cộng tràn lan, chuẩn hóa cách quy đổi điểm và yêu cầu các trường công bố rõ công thức tính điểm. Những quy định này đặt ra yêu cầu với các cơ sở đào tạo cần rà soát lại đề án tuyển sinh, điều chỉnh để phù hợp với hệ thống xét tuyển chung của Bộ.
Tại khu vực phía Bắc, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội dự kiến áp dụng 3 phương thức tuyển sinh, gồm điểm thi tốt nghiệp trung học phổ thông, xét tuyển tài năng và điểm thi đánh giá năng lực, đồng thời mở thêm nhiều ngành mới ngoài sư phạm như trí tuệ nhân tạo hay khoa học dữ liệu.
Trong khi đó, Học viện Ngân hàng vẫn duy trì 3 phương thức nhưng siết tiêu chí, đặc biệt với xét tuyển kết hợp khi yêu cầu học bạ đi cùng chứng chỉ quốc tế hoặc bài thi đánh giá năng lực. Ở nhóm trường thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội, nhiều điều chỉnh ảnh hưởng lớn đến thí sinh. Trường Đại học Luật dự kiến thay đổi tổ hợp xét tuyển, bỏ một số tổ hợp cũ và bổ sung tổ hợp mới, đồng thời yêu cầu thí sinh phải tham gia kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026 để có dữ liệu xét tuyển. Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cũng điều chỉnh mạnh khi bỏ xét tuyển tổ hợp C00 ở nhiều ngành “hot” như báo chí, quan hệ công chúng, tâm lý học… nhằm giảm lệ thuộc vào các tổ hợp truyền thống.
Xu hướng tuyển sinh những năm gần đây
Theo đề án tuyển sinh của các trường đại học đã công bố hoặc dự kiến, một số cơ sở giáo dục đại học như Đại học Kinh tế Quốc dân, Học viện Bưu chính Viễn thông, Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Việt Nhật (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Đại học Sư phạm (Đại học Thái Nguyên), Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, Trường Đại học Bách khoa Thành phố Hồ Chí Minh, Trường Đại học Công nghiệp Thành phố Hồ Chí Minh… đã dừng xét tuyển học bạ độc lập, thay vào đó chỉ sử dụng trong tổ hợp xét kết hợp.
Bên cạnh việc điều chỉnh học bạ, các trường cũng tăng sử dụng bài thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc chứng chỉ quốc tế. Nhiều trường sử dụng kết quả các kỳ thi riêng như đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh hoặc bài thi TSA của Đại học Bách khoa Hà Nội để đa dạng hóa nguồn tuyển.
Một số trường còn xét tuyển độc lập bằng chứng chỉ quốc tế như SAT, trong khi nhiều trường khác yêu cầu kết hợp thêm học bạ hoặc điểm thi trung học phổ thông nhằm đảm bảo tính toàn diện.
Giai đoạn trước, tuyển sinh đại học từng chứng kiến sự bùng nổ phương thức xét tuyển với hàng chục cách xét tuyển khác nhau. Nhiều trường mở rộng tối đa phương thức để thu hút thí sinh, dẫn tới tình trạng khó theo dõi cho phụ huynh và học sinh. Đến năm 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo bắt đầu thay đổi bằng việc yêu cầu đăng ký nguyện vọng theo ngành và hệ thống tự động chọn phương thức trúng tuyển tối ưu. Năm 2026 tiếp tục xu hướng này khi quy chế mới đặt ra yêu cầu cao hơn về minh bạch và công khai dữ liệu.
Như vậy, điểm khác biệt so với các năm trước nằm ở việc chuẩn hóa cách tính điểm; giảm phương thức xét tuyển độc lập; tăng tính đồng bộ hệ thống. Những điều chỉnh này tạo nền tảng cho một hệ sinh thái tuyển sinh minh bạch, giúp thí sinh có định hướng rõ ràng hơn trong lựa chọn tương lai.
