Sáng 15/7/2026, Bộ GDĐT tổ chức Hội thảo định hướng triển khai chương trình giáo dục trung học nghề nhằm lấy ý kiến xây dựng mô hình đào tạo mới, hướng tới tuyển sinh thí điểm từ năm học 2026-2027 tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp đủ điều kiện.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Lê Quân cho biết, việc xây dựng mô hình trung học nghề là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện các chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới giáo dục và đào tạo. Bộ GDĐT sẽ đồng thời hoàn thiện thể chế, cơ chế, chính sách và lựa chọn một số cơ sở đủ năng lực để triển khai thí điểm.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu của mô hình không đơn thuần là bổ sung thêm một loại hình đào tạo mới mà phải tạo ra giá trị khác biệt về chất lượng, trở thành động lực thúc đẩy phân luồng hiệu quả và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc triển khai sẽ được thực hiện có chọn lọc tại những cơ sở đủ năng lực, đồng thời có cơ chế hỗ trợ, tổ chức thực hiện đồng bộ để bảo đảm chất lượng ngay từ giai đoạn đầu.
Đánh giá thực trạng công tác phân luồng hiện nay, Thứ trưởng cho rằng vẫn còn nhiều hạn chế, trong khi yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ngày càng cấp thiết. Vì vậy, trung học nghề cần tạo cơ hội để học sinh được tiếp cận kiến thức chuyên môn từ sớm, học theo mô-đun, tích lũy năng lực và rút ngắn thời gian đào tạo ở các bậc học tiếp theo.
Trong giai đoạn đầu, Bộ GDĐT định hướng ưu tiên triển khai trung học nghề đối với các lĩnh vực STEM và kỹ thuật - công nghệ, phù hợp với nhu cầu nhân lực của nền kinh tế và xu hướng lựa chọn ngành nghề của học sinh. Theo Thứ trưởng, kết quả tuyển sinh năm 2026 cho thấy số lượng thí sinh đăng ký vào các ngành STEM, khoa học sức khỏe và lĩnh vực sáng tạo tăng mạnh, tạo điều kiện thuận lợi để giáo dục nghề nghiệp thu hút người học.
Nhấn mạnh yêu cầu về chất lượng đào tạo, Thứ trưởng Lê Quân cho rằng chương trình trung học nghề phải chú trọng rèn luyện đạo đức, tác phong, kỷ luật lao động, ý thức nghề nghiệp và hình thành tác phong công nghiệp ngay từ đầu. Chương trình văn hóa cần được tích hợp với đào tạo nghề, tăng cường học theo dự án, thực hành tại phòng thí nghiệm, không gian sáng tạo và doanh nghiệp để người học hình thành năng lực nghề nghiệp ngay trong quá trình học.
Đối với chương trình nghề, Bộ GDĐT yêu cầu xây dựng lộ trình đào tạo rõ ràng, xác định cụ thể năng lực người học đạt được sau từng năm học, bảo đảm khi tốt nghiệp có thể đạt chứng chỉ kỹ năng nghề theo quy định. Đồng thời, cần tăng thời lượng thực hành tại doanh nghiệp, đặc biệt ở năm cuối khóa, giúp học sinh tích lũy kinh nghiệm và sẵn sàng tham gia thị trường lao động.
Theo Thứ trưởng, mục tiêu cuối cùng của mô hình là học sinh sau khi tốt nghiệp có việc làm, đồng thời vẫn có cơ hội học liên thông lên cao đẳng, đại học trên cơ sở năng lực và kết quả học tập đã tích lũy, góp phần xây dựng lộ trình học tập linh hoạt, học tập suốt đời.
Để triển khai mô hình trung học nghề, Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (GDNNGDTX) Trần Thanh Đạm cho biết: Cục tập trung vào 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm gồm quy mô tuyển sinh; chương trình giáo dục tích hợp giữa văn hóa và nghề; đội ngũ nhà giáo; cơ sở vật chất, thiết bị đào tạo; cơ chế phối hợp với doanh nghiệp và liên thông giữa các trình độ. Chương trình hướng tới đào tạo người học phát triển toàn diện, bảo đảm có năng lực nghề nghiệp, có thể tham gia thị trường lao động ngay sau khi tốt nghiệp, đồng thời có cơ hội học liên thông và học tập suốt đời.
Theo đó, chương trình trung học nghề sẽ gồm hai phần: kiến thức văn hóa được xây dựng trên cơ sở kế thừa Chương trình giáo dục phổ thông 2018 theo hướng tinh gọn, thiết thực và định hướng nghề nghiệp; phần chuyên môn nghề bám sát chuẩn đầu ra, tăng cường thực hành và gắn với nhu cầu doanh nghiệp. Bộ GDĐT cũng đang hoàn thiện Thông tư về chuẩn chương trình giáo dục nghề làm căn cứ để các cơ sở xây dựng chương trình đào tạo.
Trong giai đoạn đầu, Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên dự kiến ưu tiên xây dựng chuẩn chương trình cho 30 ngành, nghề thuộc bốn nhóm lĩnh vực kỹ thuật - công nghệ theo định hướng trung học nghề STEM, phấn đấu hoàn thành các điều kiện cơ bản và chuẩn chương trình trong tháng 9/2026.
Tại hội thảo, các đại biểu thống nhất định hướng đổi mới chương trình theo hướng tích hợp giữa kiến thức văn hóa và đào tạo nghề; tăng cường kỹ năng số, trí tuệ nhân tạo, ngoại ngữ, kỹ năng mềm; mở rộng sự tham gia của doanh nghiệp trong xây dựng chương trình và tổ chức đào tạo. Nhiều ý kiến cũng đề xuất nghiên cứu phương án tổ chức kỳ thi tốt nghiệp phù hợp, bảo đảm người học vừa đáp ứng yêu cầu về kiến thức văn hóa, vừa có kỹ năng nghề và thuận lợi khi học liên thông ở các trình độ cao hơn.
Kết luận hội thảo, Thứ trưởng Lê Quân yêu cầu các đơn vị khẩn trương hoàn thiện khung chương trình và các văn bản hướng dẫn để kịp triển khai mô hình từ năm học 2026-2027; đồng thời tăng cường phối hợp giữa các đơn vị thuộc Bộ và các cơ sở giáo dục nghề nghiệp nhằm bảo đảm việc triển khai trung học nghề đồng bộ, thực chất và hiệu quả.
