Dự thảo được xây dựng nhằm thay thế Thông tư số 03/2020/TT-BGDĐT, đồng thời cập nhật các quy định mới, phù hợp với những thay đổi trong mô hình quản trị đại học, sự xuất hiện của các lĩnh vực đào tạo mới và các mô hình nghiên cứu có yêu cầu kỹ thuật đặc thù chưa được quy định trong Thông tư hiện hành.
Bổ sung định mức cho các lĩnh vực đào tạo mới.
Một trong những điểm mới của dự thảo là bổ sung quy định riêng về diện tích sử dụng chung. Thông tư số 03/2020/TT-BGDĐT chưa có cơ chế riêng đối với loại diện tích này, trong khi Nghị định số 155/2025/NĐ-CP đã bổ sung các quy định liên quan.
Theo dự thảo, diện tích sử dụng chung gồm các phòng họp, phòng tiếp khách, phòng văn thư, lưu trữ, phòng bảo vệ… và được xác định theo mức tối đa tính trên diện tích làm việc theo Nghị định số 155/2025/NĐ-CP.
Việc quy định cụ thể nhóm diện tích này tạo cơ sở rõ ràng hơn cho các cơ sở đào tạo trong xác định, quản lý và sử dụng diện tích, đồng thời giúp các trường chủ động bố trí không gian phù hợp, hạn chế tình trạng vượt định mức.
Dự thảo cũng bổ sung định mức đối với một số lĩnh vực đào tạo mới phát sinh trong thực tiễn, gồm Trí tuệ nhân tạo, Khoa học dữ liệu, An ninh mạng, Bán dẫn, Vi mạch, Thiết kế chip, Năng lượng tái tạo, Logistics và chuỗi cung ứng.
Đối với các lĩnh vực này, dự thảo bổ sung hệ số K - hệ số dùng để xác định diện tích công trình sự nghiệp theo từng lĩnh vực đào tạo - làm cơ sở xác định diện tích phù hợp với đặc thù của từng lĩnh vực.
Việc cập nhật này nhằm bảo đảm tiêu chuẩn, định mức diện tích không tách rời thực tế phát triển của hoạt động đào tạo. Những lĩnh vực mới, đặc biệt là các ngành gắn với công nghệ, năng lượng và sản xuất hiện đại, có yêu cầu khác nhau về không gian đào tạo, thực hành, nghiên cứu. Do đó, việc bổ sung hệ số phù hợp sẽ tạo điều kiện để các cơ sở đào tạo xác định nhu cầu diện tích sát hơn với đặc thù chuyên môn.
Linh hoạt với công trình nghiên cứu có yêu cầu kỹ thuật đặc thù
Đối với phòng thí nghiệm, trung tâm nghiên cứu chuyên sâu có yêu cầu kỹ thuật đặc thù, dự thảo không áp dụng cứng hệ số K. Thay vào đó, diện tích được xác định theo dự án đầu tư xây dựng hoặc thiết kế kỹ thuật được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Quy định này nhằm đáp ứng yêu cầu thực tế của những công trình có đặc thù về công nghệ, kỹ thuật, tránh việc áp dụng một định mức chung cho những mô hình nghiên cứu có yêu cầu khác biệt.
Bên cạnh đó, dự thảo cập nhật và phân định rõ thẩm quyền quyết định tiêu chuẩn, định mức theo từng nhóm cơ sở đào tạo, gồm trường thuộc bộ, cơ quan trung ương; trường thuộc địa phương; trường công lập tự bảo đảm chi thường xuyên và chi đầu tư.
Đối với nhóm cơ sở giáo dục đại học công lập tự chủ, do hội đồng trường của cơ sở giáo dục đại học công lập kết thúc hoạt động từ ngày 1/1/2026 theo Luật Giáo dục đại học số 125/2025/QH15, thẩm quyền được xác định thuộc Hiệu trưởng hoặc Giám đốc đại học.
Việc phân định rõ thẩm quyền giúp quy định về tiêu chuẩn, định mức gắn với mô hình quản trị và mức độ tự chủ của từng nhóm cơ sở, qua đó tạo cơ sở thuận lợi hơn cho quá trình quyết định và tổ chức thực hiện.
Một nội dung có ý nghĩa thực tiễn là dự thảo quy định cụ thể hơn về xử lý chuyển tiếp. Trong quá trình sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, có thể phát sinh các trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia tách cơ sở đào tạo, đồng thời thay đổi về quy mô và diện tích sử dụng.
Theo dự thảo, các tiêu chuẩn, định mức đã được ban hành theo Thông tư số 03/2020/TT-BGDĐT tiếp tục có hiệu lực cho đến kỳ rà soát. Cơ quan, người có thẩm quyền thực hiện rà soát trong thời hạn 6 tháng kể từ ngày Thông tư mới có hiệu lực.
Quy định chuyển tiếp cũng bao quát các trường hợp đang thực hiện theo định mức cũ và trường hợp sáp nhập, hợp nhất, chia tách cơ sở đào tạo. Việc bổ sung cơ chế này tạo căn cứ thống nhất để các cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý chuyển từ định mức cũ sang định mức mới mà không tạo khoảng trống trong quản lý.
Đặc biệt, trong bối cảnh sắp xếp mạng lưới đơn vị sự nghiệp công lập, việc xác định lại diện tích theo tiêu chuẩn, định mức mới sẽ tạo cơ sở xử lý phần diện tích vượt định mức theo quy định về quản lý, sử dụng tài sản công, trong đó có khả năng chuyển đổi công năng. Qua đó, góp phần hạn chế nguy cơ để trống, sử dụng sai mục đích hoặc gây thất thoát, lãng phí tài sản công.
Ngoài ra, theo dự thảo, việc ban hành Thông tư không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, không làm tăng tổ chức bộ máy, biên chế.
Đáng chú ý, các công trình đã được xây dựng và đưa vào sử dụng theo Thông tư số 03/2020/TT-BGDĐT không phải xác định lại theo hệ số K bổ sung đối với các ngành mới. Vì vậy, việc cập nhật định mức không làm phát sinh thêm nhu cầu ngân sách đối với các công trình hiện có.
Nhìn tổng thể, dự thảo Thông tư hướng tới cập nhật tiêu chuẩn, định mức diện tích theo những thay đổi của hệ thống giáo dục và đào tạo, đồng thời bổ sung cơ chế phù hợp với các lĩnh vực đào tạo mới và công trình nghiên cứu đặc thù. Cùng với đó, quy định chuyển tiếp giúp bảo đảm quá trình áp dụng định mức mới diễn ra ổn định, nhất là trong bối cảnh mạng lưới các đơn vị sự nghiệp công lập đang được sắp xếp, tổ chức lại.
