Ngày 15/02/2026, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Thông tư 06/2026/TT-BGDĐT quy định Quy chế tuyển sinh các ngành đào tạo trình độ đại học và ngành Giáo dục Mầm non trình độ cao đẳng, sau quá trình lấy ý kiến rộng rãi từ chuyên gia, nhà trường và xã hội. Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 được điều chỉnh nhằm khắc phục những bất cập kéo dài trong tuyển sinh đại học, đặc biệt là tình trạng đa phương thức thiếu kiểm soát, xét tuyển học bạ tràn lan và điểm cộng thiếu thống nhất.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, mục tiêu điều chỉnh quy chế là bảo đảm công bằng, minh bạch, nâng cao chất lượng đầu vào, giảm áp lực xã hội và tăng trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo.
Một số điều chỉnh đáng chú ý
Giới hạn nguyện vọng, điều tiết dữ liệu tuyển sinh
Quy chế mới quy định thí sinh được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng, sắp xếp theo thứ tự ưu tiên, thay vì không giới hạn như trước đây.
Việc giới hạn nguyện vọng được kỳ vọng giúp dữ liệu tuyển sinh ổn định, hạn chế tình trạng “đăng ký ảo” và giúp hệ thống lọc ảo hiệu quả hơn.
Siết xét tuyển học bạ
Một điểm đáng chú ý là xét tuyển học bạ đi kèm với nhiều điều kiện cụ thể. Thí sinh muốn xét học bạ vẫn phải có tổ hợp xét tuyển sử dụng điểm trung bình chung kết quả học tập 06 học kỳ (lớp 10, 11, 12) cấp trung học phổ thông của tối thiểu 03 môn học trong đó bắt buộc phải có môn Toán hoặc Ngữ văn đóng góp tối thiểu 1/3 trọng số tính điểm xét trong tổ hợp xét tuyển. Quy định này nhằm nâng chuẩn đầu vào và giải quyết lo ngại lâu nay về sự chênh lệch chất lượng giữa các phương thức xét tuyển.
Giảm điểm cộng chứng chỉ quốc tế
Điểm cộng từ chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS được điều chỉnh giảm so với trước. Điểm khuyến khích đối với thí sinh có chứng chỉ ngoại ngữ hoặc có chứng chỉ quốc tế (nếu có) từ 0 - 1,5. Chứng chỉ ngoại ngữ chỉ được dùng cho quy đổi điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển hoặc sử dụng cho điểm khuyến khích.
Trước đó, nhiều ý kiến cho rằng việc cộng điểm cao cho chứng chỉ quốc tế tạo lợi thế lớn cho học sinh thành thị, tạo ra khoảng trống trong việc thực hiện công bằng giáo dục.
Chuẩn hóa tổ hợp xét tuyển
Quy chế yêu cầu tổ hợp xét tuyển phải có ít nhất 3 môn, trong đó bắt buộc có Toán hoặc Ngữ văn, với trọng số tối thiểu 1/3 tổng điểm.
Điều này giúp hạn chế tình trạng tổ hợp “lạ”, không phản ánh đúng năng lực cốt lõi của người học.
Nhìn lại mùa tuyển sinh 2025, xu hướng chủ đạo là mở rộng tự chủ cho các trường. Nhiều cơ sở đào tạo áp dụng nhiều phương thức xét tuyển, kết hợp học bạ, chứng chỉ quốc tế, điểm thi riêng, phỏng vấn… Trong bối cảnh đó, hệ thống tuyển sinh tuy linh hoạt nhưng phát sinh nhiều vấn đề: khó kiểm soát chất lượng đầu vào, thiếu minh bạch giữa các phương thức, và gia tăng áp lực xã hội.
Điều chỉnh phù hợp với yêu cầu của bối cảnh
So với năm 2025, Quy chế tuyển sinh đại học năm 2026 cho thấy sự chuyển hướng rõ rệt, xuất phát từ nhiều nguyên nhân: yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; áp lực xã hội gia tăng; yêu cầu chuyển đổi số; việc siết quy chế cũng nhằm giảm chi phí xã hội, giảm thủ tục và tạo sự ổn định lâu dài cho hệ thống tuyển sinh.
Ngay sau khi quy chế mới được ban hành, một số cơ sở đào tạo đã công bố hoặc điều chỉnh đề án tuyển sinh năm 2026. Điển hình có thể kể đến Trường Đại học Ngoại thương, tuyển sinh bằng 4 phương thức, trong đó xét học bạ từ 24 điểm trở lên kèm một số điều kiện.
Có thể thấy, tuyển sinh đại học vừa phát huy vai trò tự chủ của các trường, vừa tăng cường vai trò điều phối của Nhà nước để bảo đảm lợi ích chung. Đây cũng là xu hướng chung của nhiều quốc gia: mở rộng tự chủ nhưng đi kèm chuẩn hóa và trách nhiệm giải trình.
