Hoàn thiện thể chế, chính sách giáo dục
Một trong những thành tựu nổi bật của năm 2025 là ngành Giáo dục đã hoàn thành khối lượng lớn văn bản quy phạm pháp luật, tạo hành lang pháp lý đồng bộ cho đổi mới và phát triển. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tham mưu, trình ban hành và ban hành theo thẩm quyền 99 văn bản, bao phủ đầy đủ các lĩnh vực then chốt của hệ thống giáo dục quốc dân.
Đáng chú ý, nhiều đạo luật và nghị quyết quan trọng đã được Quốc hội thông qua ngay trong năm 2025, như Luật Nhà giáo, Luật Giáo dục đại học (sửa đổi), Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi), cùng các nghị quyết về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 3 đến 5 tuổi, miễn và hỗ trợ học phí, cơ chế chính sách đặc thù cho phát triển giáo dục. Việc hoàn thiện đồng bộ các văn bản này cho thấy giáo dục tiếp tục được đặt ở vị trí trung tâm trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.
Song song với đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng hoàn thành trên 74% kế hoạch nhiệm vụ năm và hơn 73% nhiệm vụ do Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao, phản ánh sự quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.
Nâng cao chất lượng giáo dục mầm non và phổ thông
Năm học 2025 ghi nhận bước tiến quan trọng trong giáo dục mầm non khi các chính sách về phổ cập, chăm sóc và nuôi dưỡng trẻ được triển khai đồng bộ. Tỷ lệ trẻ mầm non học 2 buổi/ngày đạt 99,5%, tỷ lệ ăn bán trú đạt 95,6%; tình trạng suy dinh dưỡng và thừa cân, béo phì tiếp tục được kiểm soát hiệu quả. Các địa phương tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện chất lượng bữa ăn, chăm sóc sức khỏe và bảo đảm an toàn cho trẻ, nhất là tại khu công nghiệp và đô thị đông dân.
Ở bậc phổ thông, năm 2025 là năm hoàn thành triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 trên toàn bộ 12 lớp, đánh dấu giai đoạn chuyển sang vận hành ổn định chương trình mới. Công tác lựa chọn, quản lý sách giáo khoa được thực hiện công khai, minh bạch; 100% cơ sở giáo dục phổ thông tổ chức dạy học theo chương trình mới, với phương pháp và hình thức dạy học ngày càng linh hoạt, lấy người học làm trung tâm.
Đặc biệt, việc hướng dẫn tổ chức dạy học 2 buổi/ngày theo hướng không trùng lặp, không thu tiền, chú trọng hoạt động bổ trợ như STEM, kỹ năng sống, ngoại ngữ, trí tuệ nhân tạo… đã mở ra không gian giáo dục toàn diện hơn cho học sinh, đồng thời giảm áp lực học tập thuần túy kiến thức.
Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2025 là một dấu mốc quan trọng khi lần đầu tiên được tổ chức theo phương án mới, phù hợp với Chương trình Giáo dục phổ thông 2018. Việc kết hợp thi bắt buộc và tự chọn, tăng tỷ trọng đánh giá quá trình học tập, cùng với đẩy mạnh chuyển đổi số trong đăng ký và tổ chức thi đã góp phần nâng cao tính khách quan, công bằng và giảm áp lực cho thí sinh.
Bên cạnh đó, học sinh Việt Nam tiếp tục đạt thành tích xuất sắc tại các kỳ thi Olympic quốc tế, với 100% thí sinh tham dự đều đoạt giải, trong đó có nhiều huy chương vàng. Việt Nam cũng lần đầu tham dự Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế và đạt kết quả cao, cho thấy sự thích ứng nhanh của giáo dục phổ thông với các lĩnh vực khoa học - công nghệ mới.
Nền tảng xã hội học tập tiếp tục được củng cố qua công tác phổ cập giáo dục và xoá mù chữ
Công tác phổ cập giáo dục và xóa mù chữ trong năm học 2025 tiếp tục đạt kết quả vững chắc. Cả nước duy trì phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập tiểu học mức độ cao và phổ cập trung học cơ sở ở tất cả các tỉnh, thành phố. Tỷ lệ huy động trẻ 6 tuổi vào lớp 1 đạt 99,7%, tỷ lệ hoàn thành chương trình tiểu học đạt 99,3%, mức bỏ học giảm xuống thấp nhất trong nhiều năm.
Trong lĩnh vực xóa mù chữ, hơn 91.000 học viên tham gia các lớp học trong năm 2025, chủ yếu là người dân tộc thiểu số. Tỷ lệ người trong độ tuổi 15-60 biết chữ tiếp tục tăng, góp phần củng cố nền tảng học tập suốt đời và xây dựng xã hội học tập.
Gắn đào tạo với thị trường lao động
Năm học 2025 ghi dấu bước tiến rõ nét trong đào tạo nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao. Ở lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp, Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) được thông qua đã mở rộng mô hình đào tạo linh hoạt, tăng cường vai trò của doanh nghiệp và thúc đẩy đào tạo gắn với nhu cầu thị trường.
Trên thực tế, hơn 85% cơ sở giáo dục nghề nghiệp đã ký kết hợp tác với doanh nghiệp; hàng trăm nghìn học sinh, sinh viên được tham gia thực tập, trải nghiệm tại doanh nghiệp, với tỷ lệ có việc làm sau tốt nghiệp đạt trên 85%. Các ngành nghề mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, logistics, năng lượng tái tạo… được đưa vào đào tạo, cho thấy sự chủ động của hệ thống trước yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.
Ở giáo dục đại học, việc ban hành Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) cùng các đề án phát triển đại học xuất sắc, trung tâm đào tạo chất lượng cao đã tạo động lực mới cho các cơ sở giáo dục đại học nâng chuẩn đào tạo, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và hội nhập quốc tế. Năm 2025, Việt Nam có 6 cơ sở giáo dục đại học góp mặt trong bảng xếp hạng đại học thế giới, phản ánh sự cải thiện cả về quy mô lẫn chất lượng.
Một năm học tạo đà cho giai đoạn phát triển mới
Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết công tác năm 2025 và nhiệm vụ nhiệm kỳ 2021-2025, định hướng công tác nhiệm kỳ 2026-2030 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm năm học 2026 của ngành Giáo dục chiều 29/12/2025, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn nhấn mạnh, xã hội đang đứng trước một giai đoạn chuyển đổi có tốc độ rất nhanh, phạm vi tác động rộng và tính chất sâu sắc chưa từng có. Theo Bộ trưởng, sự thay đổi này không chỉ diễn ra trong lĩnh vực công nghệ hay kinh tế mà lan tỏa tới mọi mặt của đời sống xã hội, từ việc làm, giáo dục, văn hóa đến cách thức tổ chức cộng đồng và quản trị quốc gia.
Bộ trưởng cho rằng, quá trình chuyển đổi này mang lại nhiều cơ hội phát triển, song đồng thời cũng đặt ra những thách thức lớn về năng lực thích ứng của con người và hệ thống chính sách. Nếu không có sự chuẩn bị kịp thời, nguy cơ tụt hậu, phân hóa xã hội và lãng phí nguồn lực là hiện hữu. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là chạy theo tốc độ thay đổi, mà quan trọng hơn là phải có năng lực phân loại, định hướng và quản lý sự thay đổi một cách chủ động để giáo dục thích ứng với bối cảnh mới, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như đào tạo nguồn nhân lực, chuyển đổi nghề nghiệp, ứng dụng công nghệ và bảo đảm an sinh xã hội. Đồng thời, người dân cũng cần được trang bị năng lực học tập suốt đời, khả năng thích nghi và tinh thần chủ động để không bị động trước những biến động nhanh chóng của thời đại.
Theo Bộ trưởng, chỉ khi Nhà nước và người dân cùng tham gia một cách tích cực, có định hướng rõ ràng và giải pháp phù hợp, quá trình đổi mới giáo dục mới thực sự trở thành động lực phát triển bền vững, bảo đảm hài hòa lợi ích của cá nhân, cộng đồng và quốc gia.
Nhìn tổng thể, năm học 2025 là năm ghi nhận những chuyển động đồng bộ và thực chất của ngành Giáo dục: từ hoàn thiện thể chế, nâng cao chất lượng giáo dục các bậc học, đến đổi mới quản trị, thi cử và đào tạo nguồn nhân lực. Những kết quả đạt được không chỉ khép lại một năm học với nhiều dấu ấn, mà còn tạo nền tảng quan trọng để giáo dục Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, với yêu cầu cao hơn về chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế.
