Tích hợp quy định, hoàn thiện cơ chế tổ chức thi
Thông tư số 09/2026/TT-BGDĐT đã tích hợp đầy đủ các quy định liên quan đến thi đánh giá năng lực ngoại ngữ và thi đánh giá năng lực tiếng Việt đang được áp dụng trước đây. Cụ thể, các quy định về thi đánh giá năng lực ngoại ngữ được kế thừa từ Thông tư số 23/2017/TT-BGDĐT ngày 29/9/2017 của Bộ trưởng Bộ GDĐT (được sửa đổi, bổ sung tại Thông tư số 24/2021/TT-BGDĐT ngày 08/9/2021). Đồng thời, các quy định về thi đánh giá năng lực tiếng Việt cũng được tích hợp từ Thông tư số 27/2021/TT-BGDĐT ngày 07/10/2021 của Bộ trưởng Bộ GDĐT ban hành Quy chế thi đánh giá năng lực tiếng Việt theo Khung năng lực tiếng Việt dùng cho người nước ngoài.
Việc hợp nhất các quy định này trong một thông tư góp phần tạo thuận lợi hơn cho các đơn vị trong quá trình tổ chức thi, đồng thời giảm thiểu số lượng văn bản quy phạm pháp luật cần ban hành.
Trên cơ sở kế thừa các nội dung, quy trình và quy định đã được thực tiễn kiểm nghiệm và vận hành ổn định, Thông tư mới đồng thời làm rõ trách nhiệm của các đơn vị tổ chức thi. Theo đó, các đơn vị phải chịu trách nhiệm toàn diện trong công tác tổ chức thi và ban hành Quy chế tổ chức thi tại đơn vị mình. Quy chế này cần bảo đảm các nội dung cốt lõi như: quy định về công tác tổ chức, hoạt động và liên kết; công tác tài chính; cũng như việc công khai thông tin liên quan.
Bên cạnh đó, Thông tư quy định việc tăng cường chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong các khâu của công tác tổ chức thi; đưa ra các giải pháp tổ chức thi bảo đảm an toàn, khách quan, công bằng và nghiêm túc; phân công rõ trách nhiệm các bộ phận tham gia tổ chức thi; bảo mật đề thi trước, trong và sau các đợt tổ chức thi.
Một điểm đáng chú ý là Thông tư cho phép các đơn vị liên kết để mở rộng quy mô tổ chức thi, bao gồm cả việc tổ chức thi ở nước ngoài, phù hợp với xu thế hội nhập quốc tế hiện nay.
Đồng thời, Thông tư cũng khuyến khích và hỗ trợ các cơ sở giáo dục Việt Nam thành lập phân hiệu, mở văn phòng đại diện hoặc triển khai chương trình giáo dục ở nước ngoài; tăng cường hợp tác, mở rộng giảng dạy tiếng Việt, qua đó lan tỏa các giá trị văn hóa và truyền thống Việt Nam tại nước ngoài, đặc biệt trong cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài. Nội dung này được triển khai theo tinh thần Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục có thể tổ chức thi đánh giá năng lực tiếng Việt ở nước ngoài.
Tăng cường hội nhập và chuyển đổi số trong tổ chức thi
Việc ban hành Thông tư số 09/2026/TT-BGDĐT được xem là bước điều chỉnh cần thiết trong bối cảnh hoạt động khảo thí ngày càng mở rộng và gắn với yêu cầu hội nhập quốc tế. Khi các quy định về thi đánh giá năng lực ngoại ngữ và thi đánh giá năng lực tiếng Việt được tích hợp trong một văn bản thống nhất, hệ thống pháp lí trở nên đồng bộ và rõ ràng hơn, giúp các đơn vị tổ chức thi thuận lợi trong quá trình triển khai, đồng thời giảm bớt sự chồng chéo của các văn bản quy định.
Điểm đáng chú ý của thông tư mới không chỉ nằm ở việc kế thừa các quy định đã ổn định mà còn ở việc tăng cường trách nhiệm của các đơn vị tổ chức thi. Khi các cơ sở phải xây dựng và ban hành quy chế tổ chức thi riêng, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về hoạt động khảo thí, tính chủ động và minh bạch trong tổ chức thi sẽ được nâng cao. Đây cũng là xu hướng quản trị hiện đại, trong đó cơ quan quản lí nhà nước tập trung xây dựng khung pháp lí, còn các đơn vị thực hiện chịu trách nhiệm bảo đảm chất lượng triển khai.
Bên cạnh đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong các khâu của công tác tổ chức thi cho thấy lĩnh vực khảo thí đang từng bước thích ứng với sự phát triển của công nghệ. Các giải pháp công nghệ giúp nâng cao hiệu quả quản lí, đồng thời tăng tính minh bạch, khách quan và an toàn của các kỳ thi.
Việc cho phép mở rộng liên kết tổ chức thi, kể cả ở nước ngoài, cũng phản ánh xu thế quốc tế hóa trong giáo dục; không chỉ đáp ứng nhu cầu đánh giá năng lực ngôn ngữ ngày càng đa dạng, quy định này còn góp phần quảng bá tiếng Việt và lan tỏa các giá trị văn hóa Việt Nam ra cộng đồng quốc tế, phù hợp với định hướng phát triển giáo dục và hội nhập trong giai đoạn mới.
