Chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã
Sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục đang trở thành một nội dung quan trọng trong tiến trình đổi mới và nâng cao hiệu quả đầu tư công. Sáp nhập phải gắn với điều kiện phục vụ người học, đặc điểm địa bàn và chất lượng cung ứng dịch vụ công.
.jpg)
Chính phủ vừa ban hành định hướng sắp xếp đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Nghị quyết 105/NQ-CP, yêu cầu chỉ sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi 1 đơn vị hành chính cấp xã. Cụ thể:
Đối với cơ sở giáo dục đại học: Thực hiện theo Đề án sắp xếp, tổ chức lại hệ thống cơ sở giáo dục đại học do Bộ Giáo dục và Đào tạo xây dựng, trình cấp có thẩm quyền phê duyệt. Trong đó rà soát, sáp nhập, giải thể đối với các cơ sở giáo dục đại học không đạt chuẩn, hoạt động không hiệu quả.
Đối với cơ sở giáo dục nghề nghiệp, trường dạy nghề: Mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 03 trường dạy nghề để đào tạo lao động lành nghề phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, thu hút đầu tư ở địa phương (không tính các trường tự bảo đảm chỉ thường xuyên trở lên). Đối với trường trung cấp nghề, duy trì các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên, các trường còn lại thực hiện sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với trường cao đẳng. Đối với trường cao đẳng, mỗi tỉnh, thành phố có tối đa không quá 03 trường có khả năng đào tạo liên thông, đào tạo thực hành (không tính các trường tự bảo đảm chi thường xuyên trở lên); các trường còn lại thực hiện sắp xếp, hợp nhất, sáp nhập với cơ sở giáo dục đại học.
Đối với các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông: Chỉ thực hiện sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi một đơn vị hành chính cấp xã; ưu tiên giữ lại các điểm trường có điều kiện thuận lợi (cơ sở vật chất, giao thông, dân cư tập trung); giải thể các điểm trường lẻ không đạt tiêu chuẩn cơ sở vật chất tối thiểu. Các cơ sở giáo dục thuộc diện dồn ghép phải được chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất tại điểm trường chính. Bảo đảm mỗi đơn vị hành chính cấp xã có ít nhất một trường mầm non, một trường tiểu học và một trường trung học cơ sở. Ưu tiên các mô hình trường phổ thông có nhiều cấp học (tiểu học và trung học cơ sở) tại các khu vực dân cư thưa thớt hoặc nơi có điều kiện đi lại khó khăn.
Đối với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, trung tâm giáo dục thường xuyên, trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên, yêu cầ sắp xếp, sáp nhập thành trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên liên phường, xã; hợp nhất để thành lập trường trung học nghề tương đương cấp trung học phổ thông theo quy định của Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và các văn bản hướng dẫn thi hành.
Sáp nhập chỉ hiệu quả khi đi cùng quy hoạch và đầu tư
Cần nhìn nhận rằng việc sáp nhập tự thân không tạo ra chất lượng. Hai đơn vị yếu gộp lại chưa chắc thành một đơn vị mạnh. Một cơ sở đào tạo đổi tên hoặc hợp nhất về tổ chức cũng chưa đồng nghĩa năng lực đào tạo được nâng lên. Hiệu quả chỉ có thể đạt được nếu sáp nhập đi cùng quy hoạch lại chức năng, đầu tư lại nguồn lực và thiết kế lại mô hình quản trị.
Với đại học, điều này đặc biệt quan trọng, sáp nhập liên quan tới đội ngũ, chương trình đào tạo, tự chủ đại học, tài sản công, quản trị học thuật và quyền lợi người học. Nếu chỉ xử lý ở phần tổ chức mà không xử lý các điều kiện vận hành, sáp nhập có thể dừng ở hình thức. Ngược lại, nếu gắn với quy hoạch mạng lưới, phân tầng hệ thống và chiến lược đầu tư dài hạn, đây có thể là cơ hội để hình thành những cơ sở đào tạo mạnh hơn, có quy mô đủ lớn và sức cạnh tranh tốt hơn.
Việc giới hạn sáp nhập trường, điểm trường trong phạm vi cấp xã thể hiện nguyên tắc thận trọng, không cơ học. Đây là hướng tiếp cận phù hợp trong bối cảnh yêu cầu sử dụng hiệu quả nguồn lực công ngày càng cao, trong khi giáo dục cần chuyển từ mở rộng quy mô sang nâng chất lượng.
