Đoàn Việt Nam giành 07 huy chương ngay trong lần thi đầu tiên
Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế (IOAI) 2026 diễn ra từ ngày 02 đến ngày 8/8/2026, tại Astana, Kazakhstan, với sự tham dự của 108 đội tuyển quốc gia và vùng lãnh thổ, gồm 471 học sinh tranh tài ở nội dung lập trình AI cá nhân.
Đội tuyển quốc gia Việt Nam gồm 8 học sinh tham dự, kết quả có 7 học sinh đoạt huy chương, gồm 2 Huy chương Vàng, 1 Huy chương Bạc và 4 Huy chương Đồng.
Hai Huy chương Vàng thuộc về học sinh Nguyễn Viết Trung Nhân và Nguyễn Hữu Tuấn, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội. Nguyễn Anh Hùng, cùng trường, giành Huy chương Bạc.
Bốn Huy chương Đồng thuộc về thí sinh Phan Đình Triết, Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, thành phố Đà Nẵng; thí sinh Lê Minh Quân, Trường THPT Chuyên Quang Trung, tỉnh Đồng Nai; thí sinh Hà Gia Minh, Trường THPT Chuyên Khoa học Tự nhiên, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội và Nguyễn Lê Duy Khang, Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong, Thành phố Hồ Chí Minh.
Đáng chú ý, đây là năm đầu tiên Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức tuyển chọn Đội tuyển quốc gia tham dự IOAI. Việc 7/8 học sinh giành huy chương, trong đó có 2 Huy chương Vàng, là kết quả tích cực, cho thấy học sinh Việt Nam có khả năng tiếp cận nhanh và cạnh tranh trong một lĩnh vực công nghệ mới, có yêu cầu cao về lập trình, dữ liệu và phát triển mô hình trí tuệ nhân tạo.
Tuyển chọn, huấn luyện tiệm cận chuẩn quốc tế
Thành tích tại IOAI 2026 cũng cho thấy hiệu quả bước đầu của cách thức tuyển chọn và huấn luyện đội tuyển được Bộ Giáo dục và Đào tạo triển khai trong năm đầu tiên.
Theo TS. Trần Quốc Long, Viện trưởng Viện Trí tuệ nhân tạo, Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội, Trưởng đoàn Olympic Trí tuệ nhân tạo quốc tế của Việt Nam cho biết, công tác tuyển chọn được tổ chức qua hai vòng. Vòng 1, có 1.188 học sinh đến từ 34 tỉnh, thành phố tham gia thi trực tuyến, lựa chọn 246 học sinh vào vòng 2. Ở vòng 2, học sinh thi lập trình trực tiếp trên máy tính với nội dung, hình thức và mức độ khó tiệm cận kỳ thi IOAI. Từ đó, 8 học sinh xuất sắc nhất được lựa chọn vào đội tuyển quốc gia.
Sau tuyển chọn, các thành viên tiếp tục trải qua gần 3 tuần huấn luyện, từ ngày 10/7 đến trước khi lên đường dự thi ngày 31/7.
Theo Trưởng đoàn Việt Nam, đề thi IOAI 2026 được đánh giá có độ khó cao và tính sáng tạo, yêu cầu thí sinh thực hiện các công đoạn của một sản phẩm AI, từ chuẩn bị dữ liệu, xây dựng mô hình đến kiểm thử, đồng thời vận dụng kiến thức từ cơ bản đến nâng cao và kỹ năng tối ưu hiệu năng mô hình.
Đáng chú ý, thứ hạng của học sinh trong quá trình tuyển chọn trong nước khá tương đồng với kết quả tại kỳ thi quốc tế. Đây là tín hiệu cho thấy phương thức tuyển chọn bước đầu đã phản ánh tương đối sát năng lực thực tế của thí sinh khi tham gia sân chơi quốc tế.
Từ thành tích quốc tế đến yêu cầu đổi mới giáo dục AI
Trong bối cảnh cả nước triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, kết quả của đội tuyển Việt Nam tại IOAI 2026 mang ý nghĩa vượt ra ngoài một thành tích thi đấu.
Thực tiễn từ kỳ thi cho thấy, học sinh Việt Nam đã có khả năng tiếp cận những lĩnh vực công nghệ mới ở trình độ quốc tế. Quan trọng hơn, quá trình tuyển chọn từ hơn 1.000 học sinh ở 34 tỉnh, thành phố tạo ra một mô hình bước đầu để phát hiện, đánh giá và bồi dưỡng học sinh có năng khiếu về AI trên phạm vi rộng hơn.
Theo TS. Trần Quốc Long, đây mới là bước đầu và học sinh Việt Nam còn nhiều tiềm năng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Khi AI từng bước được đưa vào hệ thống giáo dục, phong trào học tập và nghiên cứu được mở rộng, cơ hội phát hiện học sinh có năng lực sẽ nhiều hơn, qua đó nâng cao chất lượng nguồn tuyển và khả năng cạnh tranh quốc tế.
Từ thực tiễn này, công tác tuyển chọn và bồi dưỡng học sinh cần tiếp tục bám sát chuẩn quốc tế, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận AI cho học sinh ở các địa phương, thay vì chỉ tập trung vào một số cơ sở giáo dục có truyền thống về tin học.
Đây cũng là cơ sở để Bộ GDĐT định hướng tiếp tục thúc đẩy việc đưa trí tuệ nhân tạo trở thành môn thi chính thức trong Kỳ thi chọn học sinh giỏi quốc gia trong thời gian tới. Nếu được triển khai phù hợp, việc này sẽ góp phần hình thành một kênh phát hiện sớm học sinh có năng lực AI, tạo nguồn cho đào tạo nhân lực công nghệ cao và thúc đẩy phong trào học tập, nghiên cứu AI trong nhà trường.
Thành tích 7 huy chương tại IOAI 2026 là một kết quả đáng ghi nhận trong lần đầu Việt Nam tổ chức tuyển chọn đội tuyển quốc gia theo cách thức mới. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn của kỳ thi nằm ở những kinh nghiệm thực tiễn cho việc xây dựng hệ sinh thái phát hiện và bồi dưỡng nhân lực AI từ phổ thông.
Từ IOAI 2026, yêu cầu đặt ra không chỉ là tiếp tục chinh phục những thành tích cao hơn trên đấu trường quốc tế, mà quan trọng hơn là mở rộng cơ hội để ngày càng nhiều học sinh được tiếp cận, học tập và nghiên cứu AI, góp phần hình thành nguồn nhân lực chất lượng cao cho quá trình phát triển đất nước trong kỷ nguyên số.
