Phóng viên: Thưa Cục trưởng, nhìn tổng thể năm 2025, ông đánh giá như thế nào về công tác quản lý và bảo đảm chất lượng của Cục Quản lý chất lượng trong bối cảnh khối lượng nhiệm vụ lớn và yêu cầu chuyển đổi số ngày càng cao?
Năm 2025 có thể nói là một năm đặc biệt nhiều áp lực đối với công tác quản lý chất lượng giáo dục, khi phạm vi chức năng, nhiệm vụ của Cục tiếp tục được mở rộng, trong khi yêu cầu về kỷ cương, minh bạch và hiệu quả quản lý ngày càng cao. Trên cơ sở bám sát các nghị quyết lớn của Trung ương, nhất là các nghị quyết về phát triển giáo dục, chuyển đổi số, Đảng ủy Cục đã xác định rõ công tác quản lý phải được triển khai đồng bộ, có trọng tâm, trọng điểm, gắn chặt giữa lãnh đạo chính trị, quản trị hành chính và tổ chức thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.
Trong năm, Cục đã đồng thời triển khai nhiều nhiệm vụ được xã hội đặc biệt quan tâm như tổ chức các kỳ thi quốc gia, bảo đảm và kiểm định chất lượng giáo dục, xây dựng và hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, quản lý văn bằng, chứng chỉ và cung cấp các dịch vụ công trực tuyến. Để đáp ứng yêu cầu đó, công tác quản lý được tăng cường theo hướng phân công rõ trách nhiệm, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính, chuẩn hóa quy trình nghiệp vụ và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong điều hành, xử lý công việc.
Bên cạnh đó, Cục đặc biệt chú trọng công tác nắm bắt, định hướng tư tưởng đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là trong những thời điểm liên quan đến thi cử, kiểm định, xây dựng chính sách và truyền thông xã hội. Nhờ vậy, tư tưởng cán bộ nhìn chung ổn định, chủ động thích ứng với yêu cầu nhiệm vụ mới, không phát sinh vấn đề phức tạp, góp phần bảo đảm cho công tác quản lý năm 2025 được triển khai an toàn, thông suốt và đạt yêu cầu về chất lượng, tiến độ.
Phóng viên: Những kết quả nổi bật nào của năm 2025 mà theo Cục trưởng sẽ có ý nghĩa nền tảng cho giai đoạn tiếp theo?
Có thể điểm qua một số kết quả nổi bật: Trước hết là Đảng ủy và lãnh đạo Cục đã bám sát các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương, của Chính phủ và của Bộ GDĐT; kịp thời cụ thể hóa thành chương trình, kế hoạch năm và nhiệm vụ theo từng thời kỳ, bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành. Công tác xây dựng và hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật được quan tâm chỉ đạo; nhiều thông tư, quy định quan trọng được tham mưu ban hành hoặc sửa đổi kịp thời, đáp ứng yêu cầu thực tiễn và nhiệm vụ quản lý nhà nước của Bộ.
Thứ hai, công tác lãnh đạo chuyên môn được triển khai quyết liệt, khoa học; nhiều nhiệm vụ trọng tâm, nhạy cảm như các kỳ thi, kiểm định chất lượng giáo dục, công nhận văn bằng, chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính… được thực hiện hiệu quả, đúng tiến độ, bảo đảm chất lượng. Bên cạnh đó, việc chuẩn hóa quy trình và cắt giảm chi phí tuân thủ được thực hiện nghiêm túc; áp dụng công nghệ còn được triển khai tiên phong và hiệu quả trong công tác văn phòng, công tác dịch vụ công của Cục.
Cùng với đó, thực hiện chuyển đổi số quốc gia, qua Cổng Hệ thống thông tin Chính phủ điện tử (Bộ Tư pháp đầu mối), Cục đã phối hợp với Vụ Pháp chế để tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân về văn bản pháp quy lĩnh vực quản lý chất lượng. Các nội dung phúc đáp tổ chức, công dân đúng quy định, đúng hạn, chất lượng.
Thứ ba, việc phối hợp giữa các đơn vị trong Cục, giữa Cục với các Vụ/Cục của Bộ và các địa phương ngày càng chặt chẽ; nhiều vấn đề khó, phức tạp được giải quyết kịp thời, đúng thẩm quyền. Đồng thời, việc nâng cao kỷ cương, kỷ luật hành chính đã được tăng cường; tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức được nâng lên, góp phần hoàn thành khối lượng lớn công việc trong bối cảnh yêu cầu nhiệm vụ ngày càng cao.
Phóng viên: Thưa ông, trong quá trình triển khai, đâu là những khó khăn, thách thức lớn nhất mà Cục Quản lý chất lượng phải đối mặt?
Khó khăn lớn nhất vẫn là sự không đồng đều giữa các cơ sở giáo dục và giữa các địa phương. Điều kiện về đội ngũ, cơ sở vật chất, năng lực quản lý và mức độ sẵn sàng cho đổi mới còn chênh lệch khá lớn. Công tác bồi dưỡng, đào tạo nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, đảng viên, nhất là các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, quản trị dữ liệu, kiểm định chất lượng… chưa thực sự đáp ứng yêu cầu thực tiễn. Điều này đặt ra yêu cầu rất cao đối với công tác quản lý nhà nước, vừa phải bảo đảm chuẩn chung, vừa phải có lộ trình và giải pháp linh hoạt.
Bên cạnh đó, còn một số nhiệm vụ xây dựng văn bản quy phạm pháp luật và đề án có phạm vi rộng, tác động lớn nên tiến độ hoàn thành còn chậm so với yêu cầu chung của Bộ. Một vài nhiệm vụ về chuyển đổi số, nhất là các hoạt động số hóa hồ sơ, chuẩn hóa dữ liệu, kết nối – chia sẻ dữ liệu, vẫn còn hạn chế do phụ thuộc nhiều vào hạ tầng và hệ thống dùng chung. Công tác dự báo và đánh giá tác động chính sách ở một số nội dung còn hạn chế; chưa chủ động nhận diện đầy đủ các vấn đề mới phát sinh trong quản lý chất lượng giáo dục. Đây là một số vẫn đề cần phải khắc phục trong giai đoạn tiếp theo.
Phóng viên: Thưa Cục trưởng, trách nhiệm giải trình đang được nhấn mạnh ngày càng nhiều trong quản lý chất lượng giáo dục. Quan điểm của ông về vấn đề này như thế nào?
Trách nhiệm giải trình là xu hướng tất yếu của quản lý giáo dục hiện đại. Khi giáo dục ngày càng gắn chặt với nhu cầu xã hội và thị trường lao động, người học, phụ huynh và xã hội có quyền được biết chất lượng đào tạo được bảo đảm ra sao, nguồn lực được sử dụng như thế nào và kết quả đầu ra có đáp ứng yêu cầu hay không.
Trong năm qua, công tác quản trị của Cục Quản lý chất lượng được chỉ đạo theo hướng xây dựng và hoàn thiện các quy chế, quy định, quy trình giải quyết công việc; duy trì kỷ luật lao động, kỷ cương hành chính; siết chặt trách nhiệm người đứng đầu và trách nhiệm cá nhân trong thực thi công vụ. Nhờ đó, nền nếp làm việc trong toàn cơ quan được củng cố, chất lượng tham mưu, tổng hợp và tổ chức thực hiện nhiệm vụ có nhiều chuyển biến rõ nét. Quy trình xử lý công việc được chuẩn hóa, bảo đảm nguyên tắc “đúng quy định – đúng thẩm quyền – đúng thời hạn”, góp phần nâng cao trách nhiệm giải trình minh bạch, rõ ràng.
Còn với các cơ sở giáo dục, trách nhiệm giải trình không nên được hiểu theo nghĩa gây áp lực hành chính. Điều quan trọng là xây dựng được hệ thống chỉ số, tiêu chí rõ ràng, dễ hiểu, có thể đo lường và so sánh. Khi đó, việc công khai thông tin sẽ trở thành động lực để các cơ sở giáo dục tự cải tiến, đồng thời giúp cơ quan quản lý có căn cứ khoa học để điều chỉnh chính sách.
Phóng viên: Chuyển đổi số được xem là một trong những động lực quan trọng giúp nâng cao chất lượng giáo dục. Vai trò của chuyển đổi số trong quản lý chất lượng được thể hiện như thế nào trong năm 2025, thưa ông?
Chuyển đổi số giúp thay đổi căn bản cách thức quản lý chất lượng giáo dục. Trước đây, nhiều hoạt động đánh giá, kiểm tra dựa nhiều vào hồ sơ giấy và báo cáo định kỳ dẫn đến việc khó phản ánh đầy đủ thực tiễn. Vì vậy, khi dữ liệu được số hóa và kết nối, cơ quan quản lý có thể theo dõi chất lượng một cách liên tục, kịp thời phát hiện vấn đề và đưa ra cảnh báo sớm.
Năm 2025 là năm Cục Quản lý chất lượng có những chỉ đạo về việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành; đẩy mạnh sử dụng chữ ký số, xử lý hồ sơ điện tử, phần mềm quản lý văn bản và nền tảng dùng chung của Bộ. Công tác văn thư – lưu trữ được thực hiện chặt chẽ, đúng quy định, đặc biệt là việc tiếp nhận, phát hành và bảo mật văn bản, hồ sơ thuộc danh mục bí mật nhà nước.
Các chế độ thông tin, báo cáo được duy trì nghiêm túc, bảo đảm kịp thời, chính xác, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy và lãnh đạo Cục. Quan trọng hơn, chuyển đổi số tạo điều kiện để quản lý chất lượng dựa trên bằng chứng. Dữ liệu về người học, chương trình đào tạo, đội ngũ, kết quả đầu ra nếu được khai thác đúng cách sẽ trở thành cơ sở quan trọng cho việc hoạch định chính sách và nâng cao hiệu quả quản lý.
Phóng viên: Thưa Cục trưởng, từ báo cáo tổng kết năm 2025, đâu là những nhiệm vụ trọng tâm của công tác quản lý chất lượng giáo dục trong năm 2026?
Năm 2026, công tác quản lý chất lượng giáo dục sẽ tập trung vào một số nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất là tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung hoặc tham mưu ban hành mới văn bản quy phạm pháp luật về quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục Việt Nam theo hướng đồng bộ, thống nhất, minh bạch; phù hợp với thực tiễn phát triển; và đáp ứng yêu cầu quản trị mô hình chính quyền hai cấp và hội nhập quốc tế.
Bên cạnh đó, thực hiện tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 theo quy chế mới, trong đó triển khai mạnh mô hình thi trên máy tính; hoàn thành nâng cấp hệ thống phần mềm phục vụ thi, kiểm định, quản lý văn bằng chứng chỉ. Đẩy mạnh triển khai văn bằng số, chứng chỉ số và kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia; hướng dẫn địa phương, cơ sở giáo dục thực hiện số hóa văn bằng, chứng chỉ đã cấp theo kế hoạch và quy trình đã ban hành; hướng dẫn thực hiện các quy định mới của pháp luật về công tác quản lý văn bằng, chứng chỉ (bỏ bằng tốt nghiệp THCS, hiệu trưởng trường THPT cấp bằng tốt nghiệp THPT…)
Thứ hai là nâng cao chất lượng đội ngũ làm công tác bảo đảm và kiểm định chất lượng, cả ở cơ quan quản lý và các cơ sở giáo dục. Tiếp tục thực hiện nghiêm quy định nêu gương, tăng trách nhiệm giải trình của người đứng đầu; xử lý nghiêm các trường hợp gây phiền hà, nhũng nhiễu. Thực hiện tốt công tác nắm bắt tâm tư, tạo động lực cho cán bộ, viên chức yên tâm công tác; duy trì phong trào thi đua chào mừng các ngày lễ lớn của đất nước. Đây là yếu tố then chốt quyết định hiệu quả của toàn bộ hệ thống.
Cuối cùng là đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong quản lý chất lượng; công khai 100% tiến độ, kết quả giải quyết trên hệ thống điện tử; tích hợp nhật ký xử lý hồ sơ theo chuẩn quốc gia, bảo đảm các biện pháp kỹ thuật về an toàn thông tin, phân quyền, lưu vết đầy đủ, hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu giáo dục đồng bộ, phục vụ quản lý, nghiên cứu và hoạch định chính sách. Tất cả hướng đến mục tiêu chung là bảo đảm và nâng cao chất lượng giáo dục, quản lý giáo dục trong bối cảnh mới.
Xin trân trọng cảm ơn những chia sẻ của Cục trưởng!
