Dự thảo Thông tư được xây dựng nhằm hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý, sử dụng và phát triển đội ngũ giảng viên trường chính trị, giảng viên đào tạo, bồi dưỡng; bảo đảm thống nhất trong việc xác định vị trí việc làm, chuẩn nghề nghiệp, bố trí vào bậc nghề nghiệp và thực hiện chế độ, chính sách đối với đội ngũ giảng viên; góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức trong tình hình mới. Đồng thời, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với các quy định của Luật Nhà giáo, Luật Viên chức và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan; phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về phát triển đội ngũ nhà giáo.
Lần đầu tiên thiết lập hệ thống chức danh nghề nghiệp riêng
Điểm nổi bật nhất của dự thảo là lần đầu tiên quy định riêng về mã số, chuẩn nghề nghiệp, bố trí vào bậc nghề nghiệp và xếp lương đối với giảng viên trường chính trị và giảng viên đào tạo, bồi dưỡng.
Trước đây, đội ngũ này chủ yếu được quản lý theo các quy định áp dụng đối với giảng viên đại học. Điều này chưa phản ánh đầy đủ đặc thù công việc là đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức gắn với thực tiễn quản lý nhà nước, xây dựng Đảng và hoạch định chính sách.
Việc lần đầu tiên xây dựng hệ thống chức danh nghề nghiệp riêng cho giảng viên trường chính trị và giảng viên đào tạo, bồi dưỡng có thể xem là bước hoàn thiện quan trọng trong chính sách phát triển đội ngũ nhà giáo ở các cơ sở đào tạo đặc thù. Không chỉ giải quyết khoảng trống pháp lý tồn tại trong thời gian dài, quy định mới còn thể hiện sự ghi nhận đúng mức đối với vai trò của lực lượng trực tiếp tham gia đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức – những nhân tố có ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng quản trị và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước.
Ngoài ra, việc xây dựng hệ thống riêng góp phần chuẩn hóa đội ngũ, tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho công tác tuyển dụng, sử dụng, đánh giá và phát triển nghề nghiệp. Dự thảo đã thiết lập hệ thống chức danh nghề nghiệp độc lập gồm ba bậc nghề nghiệp gồm: giảng viên, giảng viên chính và giảng viên cao cấp tạo ra lộ trình phát triển nghề nghiệp rõ ràng, góp phần nâng cao động lực phấn đấu, thu hút nhân lực chất lượng cao và từng bước chuẩn hóa đội ngũ.
Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao chất lượng nguồn nhân lực khu vực công ngày càng cao, việc xác lập vị thế pháp lý và cơ chế phát triển riêng cho đội ngũ giảng viên này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, đáp ứng yêu cầu đổi mới quản trị quốc gia và xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, hiện đại.
Quản lý nhà giáo theo vị trí việc làm và năng lực thực chất
Một điểm mới của dự thảo là thực hiện theo tinh thần của Luật Nhà giáo năm 2025 và Luật Viên chức năm 2025, chuyển từ quản lý theo chức danh nghề nghiệp sang bố trí vào bậc nghề nghiệp gắn với vị trí việc làm.
Theo đó, nhà giáo được bố trí vào bậc nghề nghiệp tương ứng với năng lực và yêu cầu của vị trí việc làm. Việc xếp lương gắn trực tiếp với bậc nghề nghiệp được giao không chỉ góp phần bảo đảm công bằng trong đãi ngộ mà còn tạo động lực để nhà giáo không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, năng lực thực thi nhiệm vụ.
Ngoài ra, quy định rõ nguyên tắc xác định tương đương giữa các bậc nghề nghiệp khi chuyển đổi vị trí việc làm được coi là bước đổi mới quan trọng nhằm bảo đảm quản lý đội ngũ theo năng lực thực chất và yêu cầu công việc, bảo đảm tính minh bạch và ổn định
Khác với các quy định hiện hành đối với giảng viên đại học vốn tập trung vào đào tạo trình độ đại học và sau đại học, dự thảo xây dựng hệ thống chuẩn nghề nghiệp phù hợp với đặc thù đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức.
Dự thảo cũng nêu rõ yêu cầu cụ thể đối với giảng viên trường chính trị, giảng viên đào tạo, bồi dưỡng. Trong đó, bổ sung các tiêu chí về nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và tham gia hoạch định chính sách phản ánh đúng yêu cầu đặc thù của giảng viên trường chính trị và cơ sở đào tạo, bồi dưỡng cán bộ. Các tiêu chuẩn, tiêu chí, yêu cầu này nhằm tăng cường tính thực tiễn, tính học thuật và năng lực tham mưu chính sách của đội ngũ giảng viên, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trong giai đoạn mới.
Bên cạnh việc xây dựng hệ thống chức danh, tiêu chuẩn nghề nghiệp và cơ chế quản lý mới, dự thảo cũng quy định nhiều cơ chế chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi của đội ngũ hiện có. Theo đó, không yêu cầu ngay chứng chỉ bồi dưỡng chuẩn nghề nghiệp đối với những người đã được tuyển dụng hoặc chuyển sang vị trí việc làm trước khi Thông tư có hiệu lực.
Ngoài ra, dự thảo Thông tư cho phép thời gian chuyển tiếp 3 năm để hoàn thiện các tiêu chuẩn về trình độ đào tạo và năng lực chuyên môn; đồng thời quy định thời hạn hoàn thiện chứng chỉ chuẩn nghề nghiệp đối với người được tuyển dụng mới. Các quy định này giúp bảo đảm tính khả thi trong quá trình triển khai, hạn chế xáo trộn đối với đội ngũ hiện đang công tác.
Đáng chú ý, dự thảo lần đầu tiên quy định cơ chế đối với giảng viên thực hiện nhiệm vụ tích hợp, nhà giáo vừa giảng dạy chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức vừa giảng dạy chương trình đào tạo trình độ đại học trở lên. Theo đó, quy định tỉ lệ tối thiểu giờ giảng cho hoạt động đào tạo, bồi dưỡng; cho phép tính gộp khối lượng công việc để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ; có cơ chế xác định năng lực đội ngũ khi thực hiện đồng thời hai loại hình đào tạo.
Về chế độ tiền lương, dự thảo tiếp tục áp dụng bảng lương hiện hành theo Nghị định số 204/2004/NĐ-CP về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. Theo đó, giảng viên có hệ số từ 2,34 đến 4,98; giảng viên chính có hệ số từ 4,40 đến 6,78; giảng viên cao cấp: hệ số từ 6,20 đến 8,00.
