Đề xuất đổi cách tính phụ cấp chức vụ, giảm thủ tục cho cán bộ quản lý giáo dục

Bỏ cách tính phụ cấp phụ thuộc vào hạng trường

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) đang lấy ý kiến rộng rãi đối với dự thảo Nghị định quy định chế độ phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục.

Dự thảo được xây dựng nhằm hợp nhất toàn bộ các quy định về phụ cấp chức vụ đối với cán bộ quản lý cơ sở giáo dục từ mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp đến giáo dục đại học vào một Nghị định duy nhất của Chính phủ. Qua đó, tạo cơ sở pháp lý thống nhất để triển khai đồng bộ trên toàn quốc, đồng thời bãi bỏ hệ thống văn bản hiện hành đã kéo dài hơn 20 năm, nhiều lần sửa đổi, bổ sung, còn phân tán và chồng chéo.

Một trong những thay đổi đáng chú ý là cách xác định phụ cấp chức vụ. Thay vì gắn với hạng trường, phân loại hoặc xếp hạng cơ sở giáo dục, dự thảo đề xuất xác định phụ cấp theo vị trí việc làm, chức vụ quản lý tương ứng với loại hình và tính chất hoạt động của cơ sở giáo dục.

Theo quy định hiện hành tại Thông tư 33/2005/TT-BGDĐT, nhiều mức phụ cấp của hiệu trưởng, phó hiệu trưởng được xác định theo trường hạng I, II, III. Ví dụ, hiệu trưởng trường trung học phổ thông (THPT) được hưởng hệ số từ 0,45 đến 0,70 tùy hạng trường, phó hiệu trưởng từ 0,35 đến 0,55. Đối với trung học cơ sở (THCS), hệ số phụ cấp của hiệu trưởng từ 0,35 đến 0,55 và phó hiệu trưởng từ 0,25 đến 0,45.

Trong bối cảnh thực hiện sắp xếp, sáp nhập các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên công lập, dự thảo đề xuất một mức phụ cấp thống nhất đối với các chức vụ tương ứng. Cụ thể, hiệu trưởng trường THPT hưởng hệ số 0,70, phó hiệu trưởng 0,55; hiệu trưởng trường THCS hưởng 0,55, phó hiệu trưởng 0,45. Đối với trường tiểu học và mầm non, hiệu trưởng hưởng hệ số 0,50; phó hiệu trưởng trường tiểu học 0,40 và phó hiệu trưởng trường mầm non 0,35.

Cách tiếp cận này hướng tới loại bỏ những bất cập phát sinh từ cơ chế phân loại, xếp hạng trường theo quy mô số lớp. Đồng thời, giảm đáng kể thủ tục hành chính liên quan đến việc rà soát quy mô số lớp hằng năm theo biến động số lượng học sinh để xác định hệ số phụ cấp chức vụ.

Tính đến đặc thù từng loại hình và bảo đảm quyền lợi khi thay đổi vị trí

Dự thảo Nghị định thiết kế các nhóm mức phụ cấp theo từng loại hình cơ sở giáo dục.

Đối với giáo dục đại học, mức phụ cấp được phân theo Đại học Quốc gia, đại học vùng, đại học đào tạo đa ngành ở tất cả các trình độ của giáo dục đại học, trường đại học, trường đại học có tên gọi là học viện, trường đại học thành viên thuộc Đại học Quốc gia, đại học vùng và các đơn vị trực thuộc.

Dự thảo cũng quy định trường đại học được công nhận là cơ sở giáo dục đại học trọng điểm hoặc là cơ sở đào tạo giáo viên được cộng thêm 0,1 vào phụ cấp chức vụ của hiệu trưởng, giám đốc, phó hiệu trưởng, phó giám đốc.

Trong giáo dục nghề nghiệp, dự thảo phân biệt mức phụ cấp giữa trường cao đẳng, trường trung cấp và trường trung học nghề; đồng thời quy định mức cao hơn đối với trường cao đẳng trọng điểm, trường cao đẳng chất lượng cao hoặc trường có từ 3 phân hiệu, địa điểm khác trở lên.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung mức phụ cấp đối với cán bộ quản lý trường trung học nghề, tương đương với trường THPT theo Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Một điểm mới khác là dự thảo lần đầu quy định tương đối rõ nguyên tắc xác định "chức danh tương đương" và "đơn vị tương đương". Việc xác định được căn cứ vào cấp quản lý, vị trí, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, quy chế hoạt động và danh mục vị trí việc làm được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Chế độ phụ cấp chức vụ theo dự thảo được áp dụng đối với cán bộ quản lý tại các cơ sở giáo dục công lập thuộc hệ thống giáo dục quốc dân, từ giáo dục mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên, giáo dục nghề nghiệp đến giáo dục đại học và các cơ sở giáo dục đặc thù. Các quy định được cập nhật theo Luật Nhà giáo 2025, Luật Giáo dục, Luật Giáo dục đại học và Luật Giáo dục nghề nghiệp.

Trong bối cảnh các cơ sở giáo dục, nhất là giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp, ngày càng đa dạng về mô hình và cơ cấu tổ chức, việc bổ sung nguyên tắc xác định chức danh, đơn vị tương đương tạo thêm cơ sở để xử lý những vị trí chưa được quy định cụ thể trong danh mục hiện hành.

Theo dự thảo, người đứng đầu cơ sở giáo dục được xem xét, quyết định hệ số phụ cấp đối với chức danh, đơn vị tương đương nhưng không được vượt quá mức phụ cấp tương ứng quy định tại Nghị định.

Bên cạnh đó, dự thảo quy định cụ thể về điều khoản chuyển tiếp nhằm bảo đảm quyền lợi của cán bộ quản lý khi có sự thay đổi về tổ chức và vị trí việc làm. Trường hợp cán bộ quản lý được điều động, biệt phái hoặc thay đổi vị trí việc làm theo yêu cầu của cấp có thẩm quyền mà mức phụ cấp mới thấp hơn thì được bảo lưu mức phụ cấp cũ đến hết thời hạn bổ nhiệm hoặc đến khi có quyết định bổ nhiệm mới, miễn nhiệm.

Nếu mức phụ cấp mới cao hơn, cán bộ quản lý được hưởng mức mới từ tháng tiếp theo thời điểm quyết định có hiệu lực. Đối với trường hợp thuyên chuyển theo nguyện vọng cá nhân hoặc thay đổi vị trí việc làm theo nguyện vọng, mức phụ cấp cũ được bảo lưu tối đa 6 tháng.

Trường hợp cơ sở giáo dục chưa bổ nhiệm hiệu trưởng, giám đốc, người được giao phụ trách hoặc giao quyền được hưởng mức phụ cấp của hiệu trưởng, giám đốc cho đến khi có quyết định thay thế.

Trong quá trình sắp xếp, kiện toàn tổ chức giáo dục, việc thay đổi vị trí quản lý có thể diễn ra cùng với thay đổi mô hình, quy mô hoặc cơ cấu của cơ sở giáo dục. Vì vậy, quy định chuyển tiếp về bảo lưu phụ cấp có ý nghĩa thiết thực, giúp hạn chế tác động giảm thu nhập đột ngột đối với cán bộ quản lý khi thực hiện điều động, biệt phái hoặc thay đổi vị trí việc làm.

Nhìn tổng thể, dự thảo đang hướng tới một cách tiếp cận thống nhất hơn trong chính sách phụ cấp chức vụ, đồng thời vẫn tính đến đặc thù của từng loại hình cơ sở giáo dục. Việc chuyển từ cơ chế phụ thuộc vào hạng trường sang căn cứ vào chức vụ, vị trí việc làm có thể góp phần giảm thủ tục hành chính và phù hợp hơn với quá trình đổi mới mô hình tổ chức giáo dục.

Cùng với đó, việc quy định rõ chức danh, đơn vị tương đương và cơ chế bảo lưu phụ cấp cho thấy yêu cầu đặt ra không chỉ là xây dựng một hệ thống mức phụ cấp mới, mà còn phải bảo đảm tính ổn định, minh bạch và quyền lợi của đội ngũ trong quá trình thực hiện.