Giữ vững kỷ cương trong kỳ thi có quy mô lớn
Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông năm 2026 diễn ra trong bối cảnh đặc biệt khi số lượng thí sinh đăng ký dự thi vượt mốc 1,22 triệu em, tăng hơn 60.000 thí sinh so với năm trước, trở thành kỳ thi có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của ngành Giáo dục. Cùng với đó, đây tiếp tục là năm triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 ở giai đoạn hoàn chỉnh chu trình đầu tiên, nên mọi khâu tổ chức đều được đặt dưới yêu cầu chặt chẽ hơn.
Những năm gần đây, công tác tổ chức kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông đã có nhiều chuyển biến tích cực. Các địa phương từng bước nâng cao năng lực điều hành, ứng dụng công nghệ trong quản lý thi, quy trình coi thi và chấm thi ngày càng chuẩn hóa. Tuy nhiên, quy mô kỳ thi ngày càng lớn đồng nghĩa với việc rủi ro cũng gia tăng, đặc biệt là các nguy cơ liên quan đến công nghệ số, thiết bị gian lận thế hệ mới và các hình thức vi phạm khó phát hiện bằng phương thức truyền thống.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức tập huấn trực tiếp cho các lãnh đạo, cán bộ của các Sở Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở giáo dục đại học từ sớm, đồng thời đổi mới theo hướng tích hợp toàn bộ nội dung về kiểm tra, tổ chức kỳ thi và phần mềm trong cùng một đợt tập huấn để tăng hiệu quả thực hiện. Đến thời điểm hiện tại, các quyết định thành lập đoàn kiểm tra đã được ban hành, sớm hơn so với tiến độ năm 2025. Hơn 6.000 cán bộ, giảng viên của các cơ sở giáo dục đại học được huy động tham gia công tác kiểm tra góp phần tạo nên cơ chế giám sát chéo hiệu quả. Trong bối cảnh kỳ thi vừa phục vụ mục tiêu xét tốt nghiệp vừa là dữ liệu quan trọng cho tuyển sinh đại học, việc tăng cường vai trò của khối đại học càng có ý nghĩa trong việc củng cố niềm tin xã hội đối với kết quả thi.
Cuộc chiến mới với gian lận công nghệ cao và AI
Hiện nay, các thiết bị thu phát siêu nhỏ, tai nghe ngụy trang, camera siêu mini, kính thông minh hay các công cụ AI hỗ trợ giải đề theo thời gian thực đang đặt ra những thách thức đối với công tác kiểm tra, giám sát kỳ thi.
Lực lượng công an các cấp đã chủ động xây dựng phương án bảo đảm an ninh, an toàn cho kỳ thi; tăng cường các biện pháp phòng chống gian lận bằng thiết bị công nghệ cao; đồng thời bảo đảm an toàn trong các khâu in sao, vận chuyển đề thi, bài thi và phân luồng giao thông tại các điểm thi.
Bên cạnh các nguy cơ mới, ngành giáo dục cũng đang tập trung khắc phục những tồn tại từng xuất hiện trong các mùa thi trước. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, công tác chấm thi tự luận tại một số địa phương, việc kiểm soát quy trình ở một số khâu hay nguy cơ vi phạm quy chế vẫn là những vấn đề cần đặc biệt lưu ý. Vì vậy, yêu cầu tăng cường kiểm tra đột xuất, siết chặt các khâu chấm thi, bảo quản bài thi và vận hành quy trình được đặt ra ngay từ giai đoạn chuẩn bị. Yêu cầu "4 đúng, 3 không, 2 tăng cường" và "6 rõ" tiếp tục được nhấn mạnh là nguyên tắc điều hành xuyên suốt.
Trong giai đoạn nước rút hiện nay, công tác rà soát cơ sở vật chất, hệ thống điện, mạng internet, phương án vận chuyển đề thi, bảo quản bài thi hay ứng phó với các tình huống thời tiết cực đoan cũng cần được thực hiện kỹ lưỡng.
Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông 2026 đang bước vào những ngày chuẩn bị cuối cùng. Mỗi mùa thi được vận hành minh bạch, khách quan sẽ góp phần củng cố niềm tin của xã hội vào hệ thống đánh giá giáo dục. Đó cũng là nền tảng để các trường đại học sử dụng kết quả thi trong tuyển sinh, để học sinh tin tưởng vào sự công bằng của cơ hội học tập và để các chính sách đổi mới giáo dục tiếp tục được triển khai hiệu quả.
Trong thời đại công nghệ phát triển nhanh chưa từng có, việc bảo vệ sự trung thực của kỳ thi cũng chính là bảo vệ giá trị cốt lõi của giáo dục: học thật, thi thật và đánh giá đúng năng lực thật. Đó là yêu cầu cấp thiết của mùa thi năm nay, đồng thời là nhiệm vụ lâu dài của quá trình đổi mới giáo dục trong kỷ nguyên số.
