Chính phủ đã ban hành Nghị định số 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo. Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến việc tuyển dụng nhà giáo. Nghị định này có những quy định mới về tuyển dụng nhà giáo được các địa phương, đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên quan tâm.
Chuẩn hóa theo vị trí việc làm và phân cấp cho địa phương
Một trong những điểm mới nổi bật của Nghị định là việc tuyển dụng giáo viên phải căn cứ vào chuẩn nghề nghiệp theo chức danh gắn với vị trí việc làm. Điều này áp dụng cho cả cơ sở giáo dục công lập và ngoài công lập. Như vậy, mỗi vị trí tuyển dụng được xác định rõ yêu cầu về năng lực, chuyên môn, kỹ năng bổ trợ như ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc nếu cần thiết. Đây là bước thay đổi phù hợp với xu hướng quản trị hiện đại. Khi vị trí việc làm trở thành căn cứ chính, các địa phương và cơ sở giáo dục buộc phải xác định rõ nhu cầu thực, tránh tình trạng tuyển dụng dàn trải hoặc không phù hợp chuyên môn.
Cũng theo quy định mới, việc tuyển dụng giáo viên mầm non và phổ thông công lập được giao cho Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thực hiện trên phạm vi toàn tỉnh. Cụ thể, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo có thẩm quyền tuyển dụng, tiếp nhận đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân viên trong cơ sở giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên, trường chuyên biệt và trường trung học nghề công lập trên địa bàn tỉnh; thực hiện thẩm quyền điều động, thuyên chuyển, biệt phái, bổ nhiệm, thay đổi vị trí việc làm đối với nhà giáo, cán bộ quản lý cơ sở giáo dục và nhân viên trong cơ sở giáo dục công lập thuộc thẩm quyền quản lý và đối với cơ sở giáo dục công lập liên quan đến phạm vi từ 02 đơn vị hành chính cấp xã trở lên trên địa bàn tỉnh.
Quy định này cho phép quản lý nhân lực theo hướng linh hoạt hơn, đặc biệt trong bối cảnh mất cân đối giáo viên giữa các địa bàn, cấp học vẫn còn tồn tại. Tuy nhiên, đi kèm với phân quyền là yêu cầu về minh bạch và trách nhiệm giải trình. Khi quyền lực tập trung ở cấp tỉnh, việc tổ chức thi tuyển, xét tuyển phải đảm bảo công khai, khách quan, tránh phát sinh tiêu cực.
Bổ sung thực hành sư phạm
Điểm mới trong tuyển dụng giáo viên là quy định bắt buộc có phần thực hành sư phạm trong tuyển dụng giáo viên, bên cạnh thi tuyển hoặc xét tuyển.
Nếu trước đây, việc tuyển dụng chủ yếu dựa vào thi viết, trắc nghiệm hoặc phỏng vấn, thì theo quy định mới, ứng viên phải trực tiếp thể hiện khả năng giảng dạy. Điều này giúp đánh giá chính xác hơn năng lực thực tế của giáo viên.
Quy định này cũng mang lại nhiều tác động tích cực trong việc chọn lọc được những ứng viên có năng lực sư phạm thực sự, không chỉ giỏi lý thuyết; đồng thời đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo giáo viên phải tăng cường thực hành, gắn đào tạo với thực tiễn để góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy ngay từ đầu vào. Đây là bước tiệm cận với thông lệ quốc tế khi một số quốc gia yêu cầu đánh giá giáo viên luôn gắn chặt với năng lực tổ chức lớp học và tương tác với học sinh.
Theo Nghị định 93/2026/NĐ-CP, quy trình tuyển dụng giáo viên được thiết kế theo 2 vòng:
Vòng 1: Kiểm tra kiến thức chung bằng trắc nghiệm trên máy tính
Vòng 2: Đánh giá chuyên môn thông qua viết, vấn đáp hoặc thực hành giảng dạy
Cách tổ chức này giúp phân loại ứng viên theo nhiều năng lực, từ hiểu biết chính sách, pháp luật đến kỹ năng nghề nghiệp cụ thể.
Các quy định mới cũng nhấn mạnh yêu cầu công khai, minh bạch trong tuyển dụng, đặc biệt đối với cơ sở ngoài công lập, quy trình phải dựa trên quy chế tổ chức và hoạt động của đơn vị. Đồng thời, việc thống nhất khung pháp lý từ Luật Nhà giáo đến các nghị định hướng dẫn giúp tạo nên một hệ thống tuyển dụng đồng bộ, tránh tình trạng mỗi nơi áp dụng một kiểu như trước đây.
Đây là những thay đổi phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên, để các quy định mới thực sự phát huy hiệu quả, việc xây dựng tiêu chí đánh giá thực hành sư phạm cần bảo đảm rõ ràng, thống nhất; năng lực tổ chức thi tuyển của các địa phương cần được nâng cao; đồng thời tăng cường giám sát để bảo đảm tính minh bạch, khách quan trong toàn bộ quy trình. Bên cạnh đó, các cơ sở đào tạo giáo viên cũng cần điều chỉnh chương trình theo hướng tăng thực hành, gắn chặt với yêu cầu thực tiễn của nhà trường phổ thông. Khi quy trình tuyển dụng được kiểm soát chặt chẽ và thực chất, hệ thống giáo dục sẽ có nền tảng vững chắc để nâng cao chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.
Bạn đọc có thể xem chi tiết Nghị định số 93/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Nhà giáo TẠI ĐÂY
