Những thay đổi về điểm ưu tiên trong tuyển sinh
Theo Thông tư 30/2024/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, thí sinh thi lớp 10 năm 2026 sẽ được cộng từ 0,5 đến 2 điểm ưu tiên tùy theo đối tượng. Mức điểm này được áp dụng thống nhất trên thang điểm 10 mỗi môn thi. Cụ thể, nhóm đối tượng được hưởng mức ưu tiên cao nhất là con liệt sĩ, con thương binh/bệnh binh mất sức lao động từ 81% trở lên; con của người hoạt động kháng chiến bị nhiễm chất độc hóa học hoặc người hoạt động cách mạng trước năm 1945. Bên cạnh đó, học sinh dân tộc thiểu số, học sinh sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn cũng được hưởng mức cộng điểm nhất định nhằm bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục. Ngoài diện chính sách, một số thí sinh đạt thành tích học sinh giỏi cấp tỉnh hoặc tương đương cũng được cộng điểm khuyến khích. Tuy nhiên, thí sinh thuộc nhiều diện ưu tiên chỉ được hưởng mức cao nhất, tránh tình trạng cộng dồn làm gia tăng chênh lệch điểm số quá lớn.
Tương tự, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng giới hạn điểm công ưu tiên trong kỳ thi trung học phổ thông năm 2026. Theo đó, thí sinh thuộc khu vực ưu tiên được cộng từ 0,25 đến 0,75 điểm. Cụ thể, thí sinh ở khu vực 2, được cộng mức điểm ưu tiên thấp nhất là 0,25 điểm; thí sinh ở khu vực 2 nông thôn được cộng 0,5 điểm; thí sinh khu vực 1 được cộng điểm ưu tiên cao nhất là 0,75 điểm. Thí sinh thuộc nhiều diện đối tượng chính sách chỉ được hưởng một mức điểm ưu tiên cao nhất.
Cân bằng giữa công bằng và tính nhân văn
Việc điều chỉnh điểm ưu tiên xuất phát từ nhu cầu thực tế. Tại nhiều đô thị lớn, kỳ thi vào lớp 10 luôn giữ tỷ lệ cạnh tranh cao, đặc biệt ở các trường công lập chất lượng. Đối với kỳ thi trung học phổ thông quốc gia, sự xuất hiện của nhiều phương thức tuyển sinh, phổ điểm ngày càng phân hóa rõ ràng đòi hỏi chính sách điểm ưu tiên cần điều chỉnh theo hướng giảm độ chênh lệch giữa các nhóm thí sinh. Chính sách điểm ưu tiên trong giáo dục luôn mang hai mục tiêu song hành: bảo đảm công bằng và giữ tính nhân văn. Việc duy trì cộng điểm cho con em gia đình chính sách, học sinh vùng khó khăn là cần thiết để bù đắp khoảng cách về điều kiện học tập và cơ hội tiếp cận giáo dục.
Khi mức điểm ưu tiên hợp lý, các kỳ thi vừa đảm bảo tính công bằng, vừa vẫn giữ được ý nghĩa hỗ trợ đối tượng cần ưu tiên. Điều quan trọng là chính sách ưu tiên tiếp tục được thực hiện đúng mục tiêu, góp phần giúp tuyển sinh ngày càng minh bạch và sát với năng lực người học.
