Bảo đảm chất lượng giáo dục và trường chuẩn quốc gia theo quy định mới

Vai trò của dữ liệu trong cải tiến chất lượng

Thông tư mới ưu tiên sử dụng dữ liệu, hồ sơ điện tử, thông tin trên cơ sở dữ liệu ngành và hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục trong hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục; không yêu cầu cung cấp lại hồ sơ, minh chứng đã có trong cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục, trừ trường hợp cần cập nhật, bổ sung hoặc xác minh; từng bước xây dựng, cập nhật và khai thác dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng giáo dục và công nhận đạt chuẩn quốc gia.

Cơ sở giáo dục sử dụng bộ tiêu chuẩn, tiêu chí, thông tin minh chứng và dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng để tự đánh giá, phân tích thực trạng, xác định điểm mạnh, hạn chế và nguyên nhân; trên cơ sở đó xây dựng, tổ chức thực hiện, theo dõi, đánh giá và điều chỉnh kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục theo mục tiêu phát triển của cơ sở giáo dục; sử dụng kết quả tự đánh giá làm căn cứ để quyết định hoặc đề xuất theo thẩm quyền việc điều chỉnh tổ chức và hoạt động giáo dục, phát triển đội ngũ, đầu tư và sử dụng các điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục; thực hiện công khai về chất lượng giáo dục theo quy định; cung cấp thông tin và giải trình với người học, cha mẹ người học, cộng đồng và cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục đối với việc thực hiện mục tiêu và yêu cầu chất lượng giáo dục của cơ sở giáo dục.

Ủy ban nhân dân các cấp theo phân cấp quản lý căn cứ kết quả tự đánh giá, thông tin minh chứng và dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng của các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý để xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch phát triển giáo dục; bố trí, huy động nguồn lực và bảo đảm các điều kiện thực hiện hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục theo thẩm quyền và quy định của pháp luật.

Sở Giáo dục và Đào tạo căn cứ kết quả tự đánh giá, thông tin minh chứng và dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng của các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý để tham mưu với Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trong việc hoạch định chính sách, phân bổ nguồn lực và thực hiện các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục; sử dụng kết quả tự đánh giá, thông tin minh chứng, dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng và kết quả kiểm tra, giám sát để xem xét, thẩm định việc đáp ứng yêu cầu công nhận đạt chuẩn quốc gia đối với trường mầm non, trường tiểu học, trường trung học cơ sở, trường trung học phổ thông và trường phổ thông có nhiều cấp học theo quy định.

Thực hiện cải tiến chất lượng sau tự đánh giá và công nhận trường chuẩn quốc gia

Theo những quy định mới, cơ sở giáo dục lập hội đồng, thực hiện tự đánh giá thường xuyên, đồng thời sử dụng kết quả tự đánh giá để cải tiến chất lượng, không chỉ dừng lại ở báo cáo.

Cơ sở giáo dục thực hiện tự đánh giá trên cơ sở bộ tiêu chuẩn bảo đảm chất lượng giáo dục được quy định nhằm rà soát hiện trạng, xác định mức thực hiện hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục, theo dõi kết quả cải tiến và xây dựng kế hoạch nâng cao chất lượng giáo dục. Hoạt động tự đánh giá được thực hiện thường xuyên, gắn với hoạt động quản trị, tổ chức hoạt động giáo dục và cải tiến chất lượng của cơ sở giáo dục. Hoạt động tự đánh giá phải bảo đảm tính trung thực, khách quan, có trách nhiệm giải trình; ưu tiên khai thác, sử dụng thông tin, dữ liệu, hồ sơ điện tử và minh chứng sẵn có trong cơ sở dữ liệu ngành, hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục; hạn chế yêu cầu lập mới hồ sơ, minh chứng trùng lặp. Hoạt động tự đánh giá gồm các nội dung chủ yếu sau: Thành lập Hội đồng tự đánh giá; Thu thập, cập nhật, sử dụng và phân tích thông tin, dữ liệu, minh chứng phù hợp; Xác định điểm mạnh, hạn chế, nguyên nhân và mức thực hiện hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục; Xây dựng, thực hiện, theo dõi và điều chỉnh kế hoạch cải tiến chất lượng; Công khai, giải trình kết quả tự đánh giá theo quy định.

Minh chứng phục vụ tự đánh giá được quản lý, lưu trữ chủ yếu trên môi trường điện tử; một minh chứng có thể được sử dụng để đánh giá nhiều tiêu chí nếu phù hợp về nội dung và còn giá trị sử dụng. Cơ sở giáo dục không phải lập lại hồ sơ, minh chứng đã có trong cơ sở dữ liệu ngành hoặc hệ thống quản lý của cơ sở giáo dục, trừ trường hợp cần cập nhật, bổ sung hoặc xác minh thông tin. Người đứng đầu cơ sở giáo dục chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của thông tin, dữ liệu, báo cáo tự đánh giá và minh chứng đã cung cấp.

Đồng thời, trên cơ sở kết quả tự đánh giá, người đứng đầu cơ sở giáo dục tổ chức xây dựng, phê duyệt và thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục hằng năm. Kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục phải xác định các vấn đề cần cải tiến, mục tiêu, giải pháp thực hiện, thời gian thực hiện, trách nhiệm của các cá nhân, bộ phận có liên quan và kết quả dự kiến đạt được. Việc thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng được hội đồng tự đánh giá theo dõi, đánh giá định kỳ và đề xuất điều chỉnh khi cần thiết. Kết quả thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng được sử dụng làm căn cứ để cập nhật báo cáo tự đánh giá, rà soát mức thực hiện hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục và xây dựng kế hoạch cải tiến chất lượng của năm học tiếp theo. Đối với trường phổ thông có nhiều cấp học, việc xây dựng và thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục được thực hiện phù hợp với kết quả đánh giá của từng cấp học. Đối với cơ sở giáo dục không đạt, cơ sở giáo dục và cơ quan quản lý giáo dục trực tiếp rà soát nguyên nhân, xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế và lộ trình phát triển giáo dục của địa phương. Kế hoạch cải tiến chất lượng giáo dục và kết quả thực hiện được công khai theo quy định nhằm bảo đảm trách nhiệm giải trình của cơ sở giáo dục.

Về yêu cầu công nhận trường đạt chuẩn quốc gia, Thông tư quy định, trường được xem xét công nhận đạt chuẩn quốc gia khi đáp ứng đồng thời các yêu cầu: Có ít nhất một khóa trẻ em hoàn thành chương trình giáo dục ở độ tuổi cao nhất mà trường tổ chức hoặc một khóa học sinh hoàn thành chương trình cấp học tương ứng; đối với trường phổ thông có nhiều cấp học, có ít nhất một khóa học sinh hoàn thành chương trình của cấp học cao nhất; Có dữ liệu tự đánh giá, kết quả thực hiện kế hoạch cải tiến chất lượng và dữ liệu phục vụ theo dõi, cải tiến chất lượng của ít nhất 03 năm học liên tiếp trước thời điểm xem xét công nhận; đối với trường được thành lập trên cơ sở sáp nhập, hợp nhất, chia, tách hoặc thay đổi cấu trúc cấp học, dữ liệu được xác định trên cơ sở dữ liệu của trường sau tổ chức lại và dữ liệu được kế thừa theo quy định; Đạt mức thực hiện hoạt động bảo đảm chất lượng giáo dục theo quy định tại Thông tư này; Đáp ứng các yêu cầu về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, an toàn trường học và các điều kiện khác theo quy định của pháp luật đối với mức độ công nhận tương ứng.

Trong bối cảnh Chính phủ đang triển khai sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng tinh gọn đầu mối, mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả quản trị, Thông tư có ý nghĩa như một công cụ bảo đảm chất lượng trong giai đoạn chuyển đổi hệ thống. Việc sáp nhập, tổ chức lại cơ sở giáo dục làm thay đổi mô hình vận hành từ các đơn vị độc lập sang các cơ sở có quy mô lớn hơn, nhiều điểm trường và nhiều cấp học, đặt ra yêu cầu mới. Thông tư tạo cơ sở để cơ quan quản lý và các cơ sở giáo dục theo dõi, duy trì, cải tiến chất lượng trong quá trình tổ chức lại hệ thống; góp phần bảo đảm việc sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục không chỉ tinh gọn về tổ chức mà còn giữ vững và nâng cao chất lượng giáo dục.