Chương trình giáo dục phổ thông 2018: Nhiều chuyển biến tích cực trong dạy học, kiểm tra đánh giá và định hướng nghề nghiệp của học sinh

Học sinh lựa chọn môn thi theo năng lực, các môn Khoa học Xã hội tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng

Một trong những mục tiêu quan trọng của Chương trình giáo dục phổ thông 2018 là chuyển mạnh từ tiếp cận nội dung sang phát triển phẩm chất, năng lực người học; đồng thời tăng cường phân hóa và định hướng nghề nghiệp ở cấp THPT. Dữ liệu đăng ký dự thi năm 2026 cho thấy mục tiêu này đang từng bước được hiện thực hoá.

Nếu như trước đây học sinh thường tập trung vào một số tổ hợp truyền thống thì hiện nay cơ cấu lựa chọn môn học đã đa dạng hơn, phản ánh rõ hơn năng lực, sở trường và định hướng nghề nghiệp của từng học sinh.

Sự gia tăng đồng thời ở nhiều nhóm môn học khác nhau cho thấy học sinh đang lựa chọn môn học theo định hướng nghề nghiệp ngày càng rõ nét hơn thay vì tập trung vào một số tổ hợp cố định như trước đây. Điều này cũng cho thấy Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã và đang tạo ra những tác động thực chất đối với hoạt động học tập của học sinh.

So với năm 2025: Vật lí tăng 35.332 học sinh; Lịch sử tăng 71.443 học sinh; Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng 32.671 học sinh; Tin học tăng 10.975 học sinh; Công nghệ công nghiệp tăng 4.974 học sinh; Công nghệ nông nghiệp tăng 9.129 học sinh.

Cụ thể, số lượng thí sinh đăng ký dự thi từng môn như sau:

Bên cạnh sự phát triển của nhóm STEM, các môn khoa học xã hội tiếp tục nhận được sự quan tâm lớn của học sinh. Môn Lịch sử có 570.800 học sinh đăng ký dự thi, tăng 71.443 học sinh so với năm 2025 và trở thành môn học có số lượng lựa chọn cao nhất trong các môn lựa chọn. Môn Giáo dục kinh tế và pháp luật đạt 284.754 học sinh, tăng 32.671 học sinh.

Kết quả này cho thấy Chương trình giáo dục phổ thông 2018 không chỉ thúc đẩy giáo dục STEM mà còn góp phần nâng cao vị thế của các môn khoa học xã hội, giáo dục công dân, giáo dục kinh tế và pháp luật; qua đó góp phần hình thành cho học sinh những phẩm chất và năng lực cần thiết của công dân trong xã hội hiện đại.

Công tác hướng nghiệp chuyển từ hỗ trợ sang lựa chọn lộ trình học tập phù hợp

Dữ liệu đăng ký dự thi năm 2026 cho thấy việc lựa chọn môn học của học sinh ngày càng gắn với định hướng nghề nghiệp và nhu cầu học tập sau THPT. Nhiều học sinh lựa chọn các môn học phù hợp với định hướng theo đuổi các ngành kỹ thuật, công nghệ, kinh tế, quản trị, luật, khoa học xã hội và dịch vụ.

Đặc biệt, môn Giáo dục kinh tế và pháp luật tăng 32.671 học sinh chỉ sau một năm cho thấy nội dung giáo dục kinh tế, tài chính, pháp luật trong chương trình mới đã bước đầu tạo được tác động tích cực đến nhận thức nghề nghiệp của học sinh.

Điều này phản ánh công tác giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường đang từng bước chuyển từ cung cấp thông tin sang hỗ trợ học sinh lựa chọn lộ trình học tập phù hợp với năng lực và định hướng nghề nghiệp của bản thân.

Giáo dục STEM gắn với công nghệ, chuyển đổi số trong giáo dục tiếp tục phát huy hiệu quả

Năm 2026, tổng số lượt lựa chọn các môn thuộc nhóm STEM gồm Vật lí, Hóa học, Sinh học, Tin học, Công nghệ công nghiệp và Công nghệ nông nghiệp tăng từ 705.773 lượt năm 2025 lên 771.083 lượt năm 2026, tăng 65.310 lượt, tương đương 9,25%.

Đặc biệt: Tin học tăng 142%; Công nghệ công nghiệp tăng 205%; Công nghệ nông nghiệp tăng 41,6%. Đây là những môn học có tốc độ tăng trưởng cao nhất trong toàn bộ các môn lựa chọn của kỳ thi năm nay.

Những số liệu trên cho thấy giáo dục STEM trong trường phổ thông không chỉ tiếp tục phát triển mà còn đang chuyển dịch theo hướng gắn với công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, phù hợp với yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.

Năm 2026 có 1.204.806 thí sinh đăng ký dự thi bằng hình thức trực tuyến, đạt tỷ lệ 98,45%. Đây là một trong những tỷ lệ ứng dụng công nghệ số cao nhất trong lĩnh vực quản lý giáo dục hiện nay.

Cùng với đó, việc gia tăng mạnh số lượng học sinh lựa chọn các môn Tin học và Công nghệ cho thấy nhận thức của học sinh và phụ huynh về vai trò của công nghệ số đang thay đổi rõ rệt. Những kết quả này phản ánh hiệu quả của quá trình chuyển đổi số trong quản lý giáo dục, quản trị nhà trường và tổ chức thi trong những năm gần đây.

Những chuyển biến tích cực trong lựa chọn môn học, giáo dục STEM, giáo dục hướng nghiệp, giáo dục công dân và chuyển đổi số cho thấy Chương trình giáo dục phổ thông 2018 đang từng bước đi vào cuộc sống và tạo ra những tác động thực chất đối với người học.

Các số liệu cũng cho thấy yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa trong giáo dục STEM, ngoại ngữ, hướng nghiệp, phân luồng, chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo, thu hẹp khoảng cách tiếp cận giáo dục STEM và chuyển đổi số giữa các vùng miền để đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao của đất nước trong giai đoạn mới.