Trong bối cảnh chuyển đổi số, tự động hóa và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi mạnh mẽ thị trường lao động, yêu cầu đối với nguồn nhân lực ngày càng cao. Người lao động không chỉ cần kiến thức chuyên môn mà còn phải có khả năng vận hành thiết bị, làm chủ công nghệ, xử lý tình huống, phối hợp trong môi trường tập thể và thích ứng với những thay đổi liên tục của công việc.
Điều này đặt ra yêu cầu đổi mới đối với giáo dục nghề nghiệp: Làm thế nào để sinh viên không chỉ hiểu kiến thức được học mà còn có thể vận dụng thành thạo vào công việc thực tế?
Một trong những hướng tiếp cận đang được chú trọng là mô hình đào tạo kép, trong đó nhà trường và doanh nghiệp cùng tham gia vào quá trình hình thành năng lực nghề nghiệp cho người học. Thay vì chỉ học tập trong khuôn viên trường rồi đến doanh nghiệp thực tập ở giai đoạn cuối khóa, sinh viên được tiếp cận với môi trường nghề nghiệp thực tế thông qua một quá trình phối hợp có mục tiêu, kế hoạch và định hướng rõ ràng.
Tại Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi, định hướng kết nối doanh nghiệp được xác định là một trong những nền tảng quan trọng trong hoạt động đào tạo. Hằng năm, nhà trường có hơn 100 doanh nghiệp đồng hành, tham gia trên nhiều phương diện như phối hợp đào tạo, góp ý chương trình đào tạo, tiếp nhận sinh viên thực tập và kết nối việc làm.
Đây không chỉ là mạng lưới hỗ trợ đầu ra mà còn là nguồn lực thực tiễn giúp nhà trường cập nhật yêu cầu của thị trường lao động, từng bước đưa hoạt động đào tạo đến gần hơn với nhu cầu sử dụng nhân lực của doanh nghiệp.
Nhà trường - Sinh viên - Doanh nghiệp: Ba chủ thể, một mục tiêu đào tạo
Trong mô hình đào tạo kép, sinh viên giữ vị trí trung tâm, là chủ thể của quá trình phát triển năng lực nghề nghiệp. Nhà trường trang bị kiến thức, chuyên môn và nền tảng kỹ năng; doanh nghiệp tạo môi trường thực hành, trải nghiệm và rèn luyện tác phong nghề nghiệp. Sinh viên chủ động tiếp nhận, vận dụng và chuyển hóa kiến thức thành năng lực thực tiễn. Nhà trường đào tạo nền tảng - Doanh nghiệp đồng hành thực chiến - Sinh viên làm chủ tương lai. Đây chính là sự kết nối tạo nên giá trị cốt lõi của đào tạo kép.
Đặc biệt, sự tham gia của doanh nghiệp trong việc góp ý chương trình đào tạo có ý nghĩa quan trọng. Thông qua phản hồi từ cán bộ kỹ thuật, chuyên gia và nhà quản lý, nhà trường có thêm cơ sở nhận diện những kỹ năng cần thiết, công nghệ mới và yêu cầu năng lực đang thay đổi theo từng ngành nghề.
Từ kiến thức đến năng lực thực chiến
Giá trị cốt lõi của đào tạo kép nằm ở khả năng chuyển hóa kiến thức thành năng lực thực tế. Một sinh viên ngành kỹ thuật không chỉ cần hiểu nguyên lý hoạt động của thiết bị mà còn phải biết vận hành, kiểm tra và xử lý những tình huống phát sinh. Sinh viên ngành logistics không chỉ nắm vững quy trình quản lý chuỗi cung ứng mà còn phải hiểu cách phối hợp công việc, kiểm soát tiến độ và xử lý vấn đề trong vận hành. Với các ngành quản trị, dịch vụ và ngoại ngữ thương mại, năng lực giao tiếp, xử lý tình huống và thích ứng với môi trường làm việc cũng cần được hình thành thông qua trải nghiệm thực tiễn.
Vì vậy, môi trường doanh nghiệp chính là nơi giúp sinh viên kiểm chứng những gì đã học, nhận diện những hạn chế của bản thân và từng bước hoàn thiện năng lực nghề nghiệp.
Quá trình này cũng đặt ra yêu cầu mới đối với đội ngũ giảng viên. Người thầy không chỉ là người truyền đạt kiến thức mà còn đóng vai trò thiết kế trải nghiệm học tập, kết nối lý thuyết với thực tiễn và phối hợp cùng cán bộ hướng dẫn tại doanh nghiệp để đánh giá sự tiến bộ của sinh viên.
Sự kết hợp giữa kiến thức sư phạm của giảng viên và kinh nghiệm nghề nghiệp của chuyên gia doanh nghiệp tạo nên môi trường học tập đa chiều, giúp người học vừa hiểu bản chất chuyên môn vừa biết cách vận dụng vào công việc.
Theo số liệu từ nhà trường, tỷ lệ sinh viên có việc làm tại Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi đạt khoảng 80%. Đây là một chỉ số đáng chú ý về khả năng kết nối giữa hoạt động đào tạo với nhu cầu của thị trường lao động.
Tuy nhiên, ý nghĩa của con số này không chỉ nằm ở việc sinh viên tìm được việc làm sau tốt nghiệp, mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao mức độ phù hợp giữa ngành nghề đào tạo và vị trí công việc, khả năng thích ứng của người lao động cũng như sự hài lòng của doanh nghiệp.
Đây là một khía cạnh có ý nghĩa của mô hình liên kết: doanh nghiệp không chỉ tham gia đào tạo nguồn nhân lực cho tương lai mà còn chia sẻ trách nhiệm trong việc tạo điều kiện để người học phát triển.
Đào tạo kép không chỉ là câu chuyện nhà trường đưa sinh viên đến doanh nghiệp, mà là hành trình doanh nghiệp cùng nhà trường đào tạo nên một thế hệ lao động có kiến thức, vững kỹ năng và bản lĩnh nghề nghiệp. Khi nhà trường và môi trường sản xuất, kinh doanh cùng trở thành không gian học tập, người học không chỉ được chuẩn bị để tốt nghiệp, mà còn được chuẩn bị để làm việc, thích ứng và phát triển lâu dài.
Đó cũng chính là tinh thần của định hướng “Khỏe về thể chất – mạnh về tinh thần – thành thục về nghề nghiệp” mà Trường Cao đẳng Công nghệ và Quan trị Sonadezi hướng đến.
(Ảnh trong bài do Trường Cao đẳng Công nghệ và Quản trị Sonadezi cung cấp)