Chuẩn hóa quy trình xây dựng chương trình, giáo trình dùng chung
Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học năm 2025, áp dụng đối với các cơ sở giáo dục đại học, các cơ sở giáo dục khác có hoạt động đào tạo trình độ đại học và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Hiện nay, theo quy định của các cơ quan có thẩm quyền, có các môn học, học phần bắt buộc sử dụng thống nhất trong chương trình đào tạo trong toàn hệ thống. Theo đó, dự thảo Thông tư đưa ra quy trình chuẩn hóa, đồng bộ, thống nhất từ các khâu về quy trình biên soạn, thẩm định, ban hành, công khai, rà soát, cập nhật chương trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong giáo dục đại học; nguyên tắc biên soạn, thẩm định và phê duyệt sử dụng giáo trình phục vụ các môn học hoặc học phần này.
Đáng chú ý, dự thảo nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm sự tham gia của đội ngũ nhà khoa học, giảng viên, chuyên gia và các bên liên quan trong quá trình xây dựng chương trình, giáo trình, với mục tiêu lấy chất lượng đào tạo làm trọng tâm.
Có thể thấy, việc chuẩn hóa quy trình không chỉ nhằm tạo sự thống nhất về nội dung cốt lõi mà còn góp phần nâng cao chất lượng học thuật của các môn học mang tính nền tảng, được triển khai trên phạm vi toàn quốc. Đây cũng là cơ sở để bảo đảm tính khách quan, khoa học và khả năng cập nhật của các chương trình đào tạo dùng chung.
Bảo đảm chất lượng đào tạo gắn với quyền tự chủ của các trường
Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là yêu cầu quá trình biên soạn, thẩm định và ban hành chương trình, giáo trình phải được thực hiện công khai, minh bạch, đúng thẩm quyền nhưng không làm hạn chế quyền tự chủ và trách nhiệm giải trình của các cơ sở đào tạo trong việc lựa chọn phương pháp giảng dạy.
Dự thảo quy định cụ thể các yêu cầu đối với chương trình và giáo trình; quy trình tổ chức biên soạn; việc lấy ý kiến từ các cơ sở đào tạo, chuyên gia và cơ quan quản lý; thành lập hội đồng thẩm định độc lập; cũng như trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng chương trình, giáo trình.
Theo dự thảo, chương trình các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung phải xác định rõ mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, nội dung kiến thức cốt lõi, yêu cầu đối với phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng.
Đặc biệt, kết quả học tập của các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung sẽ có giá trị công nhận tương đương giữa các cơ sở đào tạo trong hệ thống giáo dục quốc dân. Quy định này được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tăng cường tính liên thông trong giáo dục đại học. Khi chuẩn đầu ra và nội dung cốt lõi được thống nhất, người học sẽ có thêm điều kiện thuận lợi trong quá trình chuyển đổi, tích lũy và công nhận kết quả học tập giữa các cơ sở đào tạo, đồng thời góp phần nâng cao tính minh bạch của hệ thống.
Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm chương trình đào tạo luôn phù hợp với sự phát triển của khoa học, công nghệ và yêu cầu đổi mới giáo dục, dự thảo quy định chương trình, giáo trình phải được rà soát, cập nhật định kỳ tối thiểu 5 năm một lần hoặc sớm hơn khi có sự thay đổi về chủ trương, chính sách, chuẩn chương trình đào tạo hoặc yêu cầu từ thực tiễn.
Theo Bộ GDĐT, quy định này sẽ góp phần bảo đảm các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung luôn được điều chỉnh kịp thời, phù hợp với yêu cầu đào tạo nguồn nhân lực trong bối cảnh mới.
Ngoài ra, các chương trình và giáo trình sau khi được ban hành phải được công khai theo quy định để các cơ sở đào tạo, giảng viên và người học dễ dàng tiếp cận, tra cứu cũng như giám sát quá trình triển khai.
Trong bối cảnh giáo dục đại học đang đẩy mạnh đổi mới chương trình đào tạo và tăng cường tự chủ, việc thiết lập cơ chế rà soát, cập nhật thường xuyên được xem là yêu cầu cần thiết. Điều này không chỉ giúp bảo đảm tính hiện đại, phù hợp của nội dung đào tạo mà còn góp phần nâng cao chất lượng và khả năng thích ứng của nguồn nhân lực trước những thay đổi nhanh chóng của xã hội và thị trường lao động.
