Trang bị kiến thức pháp lý để triển khai các chính sách giáo dục mới
Sáng 4/6, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) tổ chức chương trình tập huấn phổ biến chuyên sâu các luật, nghị quyết mới về giáo dục được thông qua tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV; đồng thời hướng dẫn xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ cho các cơ sở giáo dục đại học (GDĐH), giáo dục nghề nghiệp (GDNN) năm 2026.
Chương trình được tổ chức theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến với sự tham gia của đại diện các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc Bộ GDĐT, các cơ sở GDĐH, trường cao đẳng cùng hơn 100 điểm cầu trên cả nước.
Nội dung tập huấn tập trung vào các văn bản pháp luật quan trọng vừa được ban hành, gồm: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Luật Giáo dục đại học (sửa đổi); Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và Nghị quyết số 248/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội đối với giáo dục và đào tạo.
Đây đều là những văn bản có phạm vi tác động rộng, liên quan trực tiếp đến công tác quản lý nhà nước về giáo dục cũng như hoạt động chuyên môn, quản trị và phát triển của các cơ sở giáo dục trong thời gian tới.
Việc tổ chức tập huấn ngay sau khi các văn bản được ban hành cho thấy quyết tâm của ngành giáo dục trong việc rút ngắn khoảng cách giữa chính sách và thực tiễn. Thực tế cho thấy, hiệu quả của một chủ trương không chỉ phụ thuộc vào chất lượng của văn bản pháp luật mà còn nằm ở năng lực triển khai tại từng cơ sở giáo dục và từng địa phương.
Bà Mai Thị Anh, Vụ trưởng Vụ Pháp chế Bộ GDĐT, cho biết năm 2026 là thời điểm quan trọng trong việc tổ chức triển khai các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về giáo dục và đào tạo. Việc sửa đổi, bổ sung các luật trong lĩnh vực giáo dục cùng với việc ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội đặt ra yêu cầu cao hơn đối với toàn ngành trong công tác thể chế hóa và tổ chức thi hành pháp luật.
Đối với các sở giáo dục và đào tạo, những quy định mới là cơ sở quan trọng để tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai các chính sách giáo dục đúng thẩm quyền, đúng quy định và phù hợp với yêu cầu đổi mới quản lý nhà nước. Trong khi đó, đối với các cơ sở GDĐH, cao đẳng và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ GDĐT, các văn bản mới không chỉ là căn cứ pháp lý để tổ chức hoạt động mà còn là động lực thúc đẩy đổi mới quản trị, hoàn thiện cơ chế vận hành và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Có thể thấy, xu hướng hoàn thiện thể chế giáo dục hiện nay đang hướng tới việc tăng cường quyền tự chủ đi đôi với trách nhiệm giải trình. Điều này đòi hỏi các cơ sở giáo dục phải chủ động rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện hệ thống quản trị nội bộ để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.
Xây dựng hệ thống văn bản nội bộ đồng bộ, minh bạch
Nhấn mạnh vai trò của công tác xây dựng văn bản nội bộ, Vụ trưởng Vụ Pháp chế cho rằng hệ thống văn bản đầy đủ, hợp pháp, minh bạch và có tính khả thi là nền tảng quan trọng để các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng quản trị, phát huy hiệu quả quyền tự chủ và tăng cường trách nhiệm giải trình.
Theo đó, việc rà soát, hoàn thiện các quy chế, quy định nội bộ cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm phù hợp với các quy định pháp luật mới của pháp luật cũng như định hướng, yêu cầu phát triển riêng của từng cơ sở giáo dục.
Để chương trình tập huấn đạt hiệu quả thiết thực, các cơ sở GDĐH, trường cao đẳng và các đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ cần khẩn trương nghiên cứu, quán triệt đầy đủ những nội dung mới của các luật, nghị quyết và văn bản liên quan; đồng thời xác định rõ các nhiệm vụ thuộc phạm vi trách nhiệm của đơn vị mình để xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể. Việc triển khai cần có lộ trình rõ ràng, phân công nhiệm vụ cụ thể và gắn với kết quả đầu ra nhằm bảo đảm tính khả thi trong quá trình thực hiện.
Đối với các cơ sở GDĐH và cao đẳng, cần tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy chế tổ chức và hoạt động, quy chế đào tạo, quy chế tài chính cùng các quy định nội bộ khác để bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật mới.
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu được nghe chuyên đề về Luật Giáo dục đại học (sửa đổi) và yêu cầu đổi mới quản trị đại học do ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học (Bộ GDĐT) trình bày; Luật Giáo dục nghề nghiệp (sửa đổi) và yêu cầu triển khai trong cơ sở GDNN do ông Phạm Vũ Quốc Bình, Phó Cục trưởng Cục Giáo dục nghề nghiệp và Giáo dục thường xuyên (Bộ GDĐT) trình bày.
Bên cạnh đó, đại biểu còn được tập huấn về các chuyên đề về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục; Nghị quyết số 248/2025/QH15 và yêu cầu triển khai cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội về giáo dục và đào tạo; hướng dẫn xây dựng, hoàn thiện hệ thống văn bản nội bộ trong các cơ sở GDĐH, cơ sở GDNN và đơn vị sự nghiệp trực thuộc Bộ.
Các nội dung này không chỉ giúp đội ngũ quản lý giáo dục cập nhật đầy đủ các quy định mới mà còn tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục nhận diện rõ những thay đổi cần thực hiện trong tổ chức, quản trị và vận hành. Việc phổ biến chuyên sâu các luật, nghị quyết mới về giáo dục được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao năng lực thực thi chính sách và pháp luật trong toàn ngành.
Trong bối cảnh nhiều quy định mới được ban hành theo hướng tăng cường tự chủ, đổi mới quản trị và thúc đẩy phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, yêu cầu đặt ra không chỉ là hiểu đúng các quy định mà còn phải tổ chức thực hiện hiệu quả và đồng bộ ở tất cả các cấp.
Thông qua hoạt động tập huấn, các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục và đơn vị liên quan có thêm điều kiện để kịp thời cập nhật, vận dụng chính xác các quy định mới vào thực tiễn. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm bảo đảm các chủ trương, chính sách mới của Đảng, Quốc hội và Chính phủ về giáo dục sớm đi vào cuộc sống, góp phần thúc đẩy đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo trong giai đoạn tới.
