Vừa qua, Bộ GDĐT đã ban hành Công văn số 5628/BGDĐT-GDQPAN hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ GDQPAN; quốc phòng, quân sự; phòng, chống khủng bố; phòng thủ dân sự năm học 2026-2027. Văn bản được gửi các Sở GDĐT, cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và các trung tâm GDQPAN.
Theo hướng dẫn, công tác GDQPAN tiếp tục được triển khai gắn với chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và nhiệm vụ đổi mới giáo dục, góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cán bộ quản lý, nhà giáo, nhân viên, học sinh, sinh viên đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
Đổi mới dạy học, tăng thực hành và ứng dụng công nghệ.
Bộ GDĐT yêu cầu các cơ quan, đơn vị, cơ sở giáo dục tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm các quy định về GDQPAN, quốc phòng, quân sự, phòng, chống khủng bố và phòng thủ dân sự. Người đứng đầu cơ quan, đơn vị cần xác định đây là những nội dung quan trọng trong lãnh đạo, chỉ đạo và tổ chức thực hiện nhiệm vụ năm học.
Các cơ sở giáo dục tiếp tục đổi mới công tác quản lý nhà nước về GDQPAN, thực hiện quản lý toàn diện môn học đối với học sinh, sinh viên; phối hợp với Hội đồng GDQPAN các cấp và các cơ quan liên quan trong tổ chức thực hiện.
Đối với hoạt động dạy học, yêu cầu đặt ra là thực hiện đúng chương trình, nội dung và thời lượng; đồng thời đổi mới phương pháp theo hướng phát triển phẩm chất, năng lực người học. Các cơ sở giáo dục cần tăng cường thực hành, trải nghiệm, vận dụng kiến thức vào thực tiễn, giúp học sinh, sinh viên vừa nắm được kiến thức, kỹ năng môn học, vừa hình thành ý thức tổ chức kỉ luật và trách nhiệm công dân.
Bộ GDĐT yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong dạy học, kiểm tra, đánh giá và quản lý. Việc ứng dụng công nghệ cần gắn với nâng cao chất lượng, hiệu quả giáo dục và bảo đảm an toàn thông tin, an ninh mạng.
Công tác kiểm tra, đánh giá được thực hiện theo hướng thực chất, đa dạng về hình thức và phù hợp với từng nội dung. Đối với nội dung thực hành, cần xác định rõ yêu cầu, tiêu chí đánh giá, bảo đảm khách quan, công bằng và phản ánh đúng năng lực của người học.
Bộ cũng yêu cầu các đơn vị chú trọng xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý GDQPAN đủ về số lượng, bảo đảm chất lượng, đáp ứng yêu cầu đổi mới. Công tác đào tạo, bồi dưỡng, cập nhật kiến thức, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ cần được thực hiện thường xuyên.
Đối với giáo dục phổ thông, các Sở GDĐT chỉ đạo cơ sở giáo dục thực hiện chương trình và lồng ghép nội dung GDQPAN theo quy định. Việc lồng ghép phải phù hợp với từng cấp học, khối lớp, không làm tăng thời lượng bài dạy nhưng bảo đảm đầy đủ nội dung theo yêu cầu.
Ở cấp THPT, các trường tổ chức dạy học theo chương trình GDQPAN, chú trọng kết hợp lí thuyết với thực hành, tăng cường ứng dụng công nghệ và khai thác hiệu quả học liệu phục vụ môn học.
Đối với cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp và trung tâm GDQPAN, việc tổ chức dạy học phải bảo đảm đúng chương trình, thời gian và các quy định về quản lý sinh viên. Các trung tâm cần chủ động phối hợp, liên kết đào tạo phù hợp, góp phần đáp ứng nhu cầu học tập GDQPAN của sinh viên.
Việc tăng cường thực hành, trải nghiệm và vận dụng kiến thức vào thực tiễn cho thấy GDQPAN đang được đặt trong yêu cầu phát triển năng lực người học thay vì chỉ chú trọng truyền đạt kiến thức. Đặc thù của môn học đòi hỏi học sinh, sinh viên không chỉ “biết” mà còn phải có khả năng vận dụng, xử lý tình huống và hình thành ý thức kỉ luật, trách nhiệm.
Cùng với đó, việc đưa công nghệ và trí tuệ nhân tạo vào dạy học, kiểm tra, đánh giá có thể mở rộng phương thức tiếp cận nội dung GDQPAN. Tuy nhiên, công nghệ cần đóng vai trò hỗ trợ; những nội dung gắn với thực hành, trải nghiệm và rèn luyện kỹ năng vẫn cần được tổ chức phù hợp với điều kiện thực tế của từng cơ sở giáo dục.
Bảo đảm đội ngũ, cơ sở vật chất và an toàn
Bộ GDĐT yêu cầu các địa phương chủ động rà soát, bố trí và sử dụng hiệu quả đội ngũ giáo viên GDQPAN. Trường hợp còn thiếu giáo viên cần có giải pháp bổ sung phù hợp; khắc phục tình trạng thiếu giáo viên hoặc bố trí giáo viên không đúng chuyên môn.
Các địa phương có thể thực hiện điều động, biệt phái, tăng cường giáo viên từ nơi thừa sang nơi thiếu hoặc tổ chức dạy liên trường nhằm sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực. Đồng thời, xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý GDQPAN cốt cán, từng bước nâng cao chất lượng chuyên môn.
Về cơ sở vật chất, các đơn vị cần rà soát, đầu tư thao trường, bãi tập, phòng học chuyên dùng, phòng học bộ môn, thiết bị, mô hình học cụ và học liệu phục vụ GDQPAN.
Việc đầu tư cần theo hướng đồng bộ, phù hợp với yêu cầu đổi mới và chuyển đổi số. Trang thiết bị, mô hình học cụ và các phương tiện phục vụ môn học phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích, hiệu quả, tiết kiệm và bảo đảm an toàn.
Đối với các cơ sở giáo dục tổ chức học tập tập trung môn GDQPAN, việc quản lý, rèn luyện sinh viên phải thực hiện đúng quy định. Các điều kiện về ăn, ở, học tập, sinh hoạt, chăm sóc sức khỏe và tổ chức thực hành phải được bảo đảm.
Bộ GDĐT yêu cầu chú trọng xây dựng môi trường giáo dục dân chủ, kỉ cương, an toàn; tăng cường kiểm tra, giám sát trong các hoạt động thực hành, huấn luyện. Các cơ sở giáo dục phải chủ động phòng ngừa tai nạn, thương tích và các nguy cơ mất an toàn đối với người học.
Cùng với đó, các đơn vị thực hiện nghiêm quy định về phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ, an toàn giao thông, an toàn thông tin và an ninh mạng; nâng cao kỹ năng phòng tránh, ứng phó với các tình huống có thể ảnh hưởng đến hoạt động giáo dục.
Bên cạnh nhiệm vụ GDQPAN, các cơ quan, đơn vị, cơ sở giáo dục phải thực hiện nghiêm công tác quốc phòng, quân sự; phòng, chống khủng bố và phòng thủ dân sự.
Các đơn vị cần kiện toàn Ban Chỉ huy quân sự và các lực lượng thực hiện nhiệm vụ theo quy định; xây dựng, bổ sung và hoàn chỉnh kế hoạch, phương án sẵn sàng xử lý các tình huống. Công tác huấn luyện, luyện tập, diễn tập được tổ chức phù hợp với nhiệm vụ và điều kiện thực tế.
Trong phòng, chống khủng bố, các cơ sở giáo dục cần phối hợp với cơ quan quân sự, công an và các lực lượng chức năng địa phương; thường xuyên trao đổi thông tin, nắm tình hình, xây dựng và cập nhật phương án xử trí.
Mục tiêu là chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các nguy cơ, vụ việc liên quan đến khủng bố, bảo đảm an toàn cho cán bộ, nhà giáo, học sinh, sinh viên và cơ sở vật chất.
Đối với phòng thủ dân sự, các đơn vị cần kiện toàn đầu mối phụ trách, phân công rõ trách nhiệm; chủ động đánh giá nguy cơ xảy ra sự cố, thảm họa, thiên tai, dịch bệnh và các tình huống khác để xây dựng phương án ứng phó.
Việc huấn luyện, luyện tập, diễn tập phòng thủ dân sự phải sát thực tế, bảo đảm khả năng phối hợp và huy động lực lượng khi có tình huống. Đồng thời, tăng cường tuyên truyền, giáo dục kỹ năng phòng tránh, ứng phó với thiên tai, sự cố và các nguy cơ mất an toàn cho cán bộ, giáo viên, giảng viên và người học.
Bộ GDĐT cũng yêu cầu tăng cường phối hợp giữa ngành Giáo dục với cơ quan quân sự, công an, các bộ, ngành và địa phương. Các hoạt động giáo dục truyền thống, tuyên truyền, trải nghiệm thực tiễn và phổ biến kiến thức quốc phòng, an ninh cần được tổ chức phù hợp, thiết thực.
Nhìn tổng thể, hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2026-2027 đặt GDQPAN trong một phạm vi rộng hơn: không chỉ là một môn học mà còn gắn với việc hình thành ý thức, kỹ năng và khả năng ứng phó của người học trước các tình huống thực tế.
Điểm đáng chú ý là yêu cầu đổi mới được đặt song song với các điều kiện bảo đảm. Đổi mới phương pháp, ứng dụng công nghệ hay tăng cường thực hành chỉ có thể phát huy hiệu quả khi đội ngũ được chuẩn hóa, cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu và các hoạt động thực hành, huấn luyện được tổ chức an toàn.
Đặc biệt, việc gắn GDQPAN với phòng thủ dân sự, phòng, chống khủng bố và các yêu cầu về an toàn giúp mở rộng khả năng chuẩn bị cho người học trước những tình huống có thể xảy ra trong đời sống. Đây là những năng lực không chỉ có ý nghĩa trong phạm vi môn học mà còn góp phần hình thành trách nhiệm công dân và khả năng chủ động ứng phó với rủi ro.
Tăng cường kiểm tra, tập huấn để nhiệm vụ đi vào thực chất
Bộ GDĐT yêu cầu các đơn vị tăng cường kiểm tra, giám sát, đôn đốc việc thực hiện các quy định về GDQPAN, quốc phòng, quân sự, phòng, chống khủng bố và phòng thủ dân sự.
Nội dung kiểm tra tập trung vào việc thực hiện chương trình, tổ chức dạy học, quản lý người học, đội ngũ giáo viên, giảng viên, cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Đối với các cơ sở thực hiện liên kết đào tạo GDQPAN, cần chú trọng việc tổ chức dạy học, quản lý sinh viên và cấp phát chứng chỉ theo quy định.
Cùng với kiểm tra, các đơn vị cần đẩy mạnh tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ cho giáo viên, giảng viên và cán bộ quản lý; chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và sáng kiến hiệu quả trong tổ chức dạy học, quản lý GDQPAN.
Công tác nghiên cứu khoa học, tổng kết thực tiễn và ứng dụng thành tựu khoa học, công nghệ vào GDQPAN tiếp tục được khuyến khích. Những mô hình, sáng kiến có hiệu quả cần được đánh giá, nhân rộng. Theo kế hoạch, các hoạt động tập huấn, hội thi, hội nghị về GDQPAN, quốc phòng, quân sự, phòng, chống khủng bố và phòng thủ dân sự được triển khai trong năm học. Các đơn vị chủ động xây dựng kế hoạch và tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện thực tế.
Việc triển khai nhiệm vụ GDQPAN năm học 2026-2027 được đặt trong yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Trọng tâm là đổi mới quản lý và phương pháp dạy học, nâng cao chất lượng đội ngũ, bảo đảm cơ sở vật chất, tăng cường ứng dụng công nghệ, chú trọng an toàn và chủ động thực hiện các nhiệm vụ quốc phòng, quân sự, phòng, chống khủng bố, phòng thủ dân sự.
Qua đó, GDQPAN tiếp tục góp phần trang bị cho học sinh, sinh viên kiến thức, kỹ năng, ý thức tổ chức kỉ luật và trách nhiệm công dân; nâng cao nhận thức về nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.
