Tái cấu trúc mạng lưới giáo dục nghề nghiệp theo hướng đa ngành, quy mô lớn
Theo kế hoạch được Chủ tịch UBND Thành phố Hà Nội ký ban hành ngày 27/7, việc sắp xếp, tổ chức lại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên và đại học công lập được thực hiện trên tinh thần chuyển mạnh từ tư duy "quản lý giáo dục" sang "quản trị phát triển giáo dục". Trọng tâm không còn là giảm đầu mối một cách cơ học mà hướng tới tái cấu trúc mạng lưới cơ sở giáo dục theo hướng nâng cao chất lượng và hiệu quả hoạt động.
Việc sắp xếp được thực hiện trên cơ sở bảo đảm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị; kế thừa kết quả đã triển khai; bảo đảm tính dân chủ, công khai, minh bạch và phù hợp với Quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục nghề nghiệp thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2045 cũng như Quy hoạch Thủ đô Hà Nội.
Đáng chú ý, Thành phố ưu tiên hình thức tái cấu trúc nâng cấp, nâng cao hiệu quả hoạt động hoặc hợp nhất với cơ sở giáo dục khác (sáp nhập các trường trung cấp hoặc trường cao đẳng vào trường cao đẳng khác) có tính tương đồng hoặc bổ trợ về lĩnh vực, ngành nghề đào tạo; sự thuận lợi về vị trí địa lý.
Theo kế hoạch, hệ thống 19 trường cao đẳng và trung cấp công lập hiện nay sẽ được sắp xếp thành 10 cơ sở giáo dục, gồm 8 trường cao đẳng và 2 trường trung cấp. Trong đó, 5 cơ sở được giữ nguyên để tiếp tục tái cấu trúc gồm Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, Trường Cao đẳng Cộng đồng Hà Tây, Trường Trung cấp nghề Tổng hợp Hà Nội và Trường Trung cấp nghề Giao thông công chính Hà Nội. Hai trường trung cấp được xây dựng đề án nâng cấp thành trường cao đẳng đa ngành, trong khi 14 trường còn lại sẽ được thực hiện hợp nhất, sáp nhập.
Đối với các cơ sở thực hiện sáp nhập, trong giai đoạn đầu Thành phố giữ nguyên trụ sở làm việc, cơ sở vật chất, tài sản, cơ chế tài chính, biên chế và đội ngũ hiện có nhằm bảo đảm sự ổn định trong quá trình chuyển tiếp.
Việc sắp xếp lần này cho thấy sự chuyển dịch trong tư duy phát triển giáo dục nghề nghiệp, từ việc quản lý các đơn vị độc lập, quy mô nhỏ sang xây dựng những cơ sở đào tạo có quy mô lớn, đủ năng lực đầu tư và phát triển các ngành nghề đào tạo theo nhu cầu của thị trường lao động. Đây cũng là xu hướng được nhiều quốc gia áp dụng nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, tạo điều kiện để người học được tiếp cận môi trường đào tạo hiện đại, đa dạng hơn. Tuy nhiên, thách thức đặt ra không chỉ nằm ở việc hợp nhất về mặt tổ chức mà còn là quá trình đồng bộ hóa chương trình đào tạo, văn hóa nhà trường và bảo đảm chất lượng đào tạo sau sắp xếp.
Hướng tới hệ sinh thái giáo dục nghề nghiệp liên thông, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực
Không chỉ dừng lại ở việc sắp xếp hệ thống trường cao đẳng, trung cấp, Hà Nội cũng sẽ tổ chức lại mạng lưới trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên theo hướng giảm từ 29 trung tâm xuống còn 14 trung tâm. Việc hợp nhất được thực hiện theo từng khu vực địa lý như nội đô, phía Bắc, phía Đông, phía Tây, Tây Nam, Tây Bắc, phía Nam và khu vực sông Hồng nhằm tạo thuận lợi cho công tác quản lý và đáp ứng nhu cầu học tập của người dân.
Đáng chú ý, sau khi Trung ương ban hành hướng dẫn cụ thể về tiêu chí và điều kiện thành lập trường trung học nghề, Thành phố dự kiến chuyển đổi 5 trung tâm giáo dục nghề nghiệp - giáo dục thường xuyên sang mô hình trường trung học nghề. Đây được xem là bước chuẩn bị quan trọng nhằm hiện thực hóa những định hướng mới của Khung cơ cấu hệ thống giáo dục quốc dân được Chính phủ ban hành thời gian qua.
Song song với đó, Thành phố tiếp tục giữ nguyên đầu mối tổ chức đối với Trường Đại học Thủ đô Hà Nội và định hướng đầu tư phát triển nhà trường đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 nhằm trở thành cơ sở đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự phát triển bền vững của Thủ đô.
Theo kế hoạch, việc đổi mới quản trị nhà trường sẽ được thực hiện đồng bộ với quá trình sắp xếp, trong đó tập trung mở rộng quy mô đào tạo, tăng cường sử dụng hiệu quả cơ sở vật chất và đội ngũ nhà giáo, cơ cấu lại nguồn nhân lực theo hướng "giảm biên chế quản lý giáo dục, tăng biên chế trực tiếp giảng dạy". Mô hình "một trường chính, nhiều phân hiệu" cũng được nghiên cứu triển khai nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của các cơ sở giáo dục sau khi sáp nhập.
Trong bối cảnh cả nước đang triển khai Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, việc Hà Nội chủ động tái cấu trúc mạng lưới giáo dục nghề nghiệp không chỉ mang ý nghĩa tinh gọn bộ máy mà còn hướng tới xây dựng một hệ sinh thái giáo dục liên thông, đa dạng và linh hoạt hơn. Nếu được triển khai hiệu quả, mô hình này sẽ góp phần mở rộng cơ hội học tập cho người học, tăng khả năng liên thông giữa các trình độ đào tạo và nâng cao năng lực đáp ứng nhu cầu nhân lực của Thủ đô trong bối cảnh chuyển đổi số và phát triển kinh tế tri thức.
Việc sắp xếp, hợp nhất các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tại Hà Nội vì vậy không chỉ là bài toán tổ chức bộ máy mà còn là cơ hội để tái định vị vai trò của giáo dục nghề nghiệp trong chiến lược phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Điều quan trọng là quá trình chuyển đổi cần được thực hiện thận trọng, bảo đảm sự ổn định cho người học, đội ngũ nhà giáo và duy trì chất lượng đào tạo trong suốt quá trình tái cấu trúc hệ thống.