Chính phủ ban hành Nghị định số 179/2026/NĐ-CP ngày 20/5/2026 Quy định chính sách học bổng cho người học các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Nghị định này có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026 và áp dụng đối với đối tượng tuyển sinh từ năm 2025 trở đi; thời điểm cấp học bổng được tính từ ngày 01/9/2026.
Nghị định được ban hành nhằm triển khai chính sách hỗ trợ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học cơ bản, công nghệ cao và các ngành có ý nghĩa chiến lược đối với phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Chính sách học bổng áp dụng đối với sinh viên đại học, học viên cao học và nghiên cứu sinh theo học các chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược tại các cơ sở giáo dục đại học theo quy định của pháp luật.
Theo Nghị định, các chương trình đào tạo được hưởng chính sách học bổng bao gồm chương trình đào tạo tài năng; chương trình đào tạo về vi mạch bán dẫn; các chương trình đào tạo thuộc nhóm ngành khoa học cơ bản, kĩ thuật then chốt và công nghệ chiến lược. Danh mục ngành được hưởng chính sách gồm nhiều lĩnh vực quan trọng như Toán học, Sinh học, Thống kê, Máy tính và công nghệ thông tin, kĩ thuật điện, điện tử và viễn thông, vật lí kĩ thuật, kĩ thuật vật liệu, kĩ thuật mỏ, xây dựng và nhiều lĩnh vực khoa học, kĩ thuật khác phục vụ phát triển công nghệ và công nghiệp chiến lược của quốc gia.
Theo quy định, đối với sinh viên đại học, mức học bổng từ 3,7 triệu đồng đến 5 triệu đồng/tháng tùy nhóm ngành và chương trình đào tạo. Đối với học viên trình độ thạc sĩ, mức học bổng từ 5,5 triệu đồng đến 7,4 triệu đồng/tháng. Đối với nghiên cứu sinh trình độ tiến sĩ, mức học bổng cao nhất lên tới 8,4 triệu đồng/tháng đối với chương trình đào tạo tài năng, chương trình đào tạo ngành vi mạch bán dẫn và các ngành khoa học cơ bản.
Mùa tuyển sinh năm nay đang ghi nhận xu hướng gia tăng thí sinh lựa chọn các môn tự nhiên. Các tổ hợp A00, A01, D07 dần lấy lại sức hút. Trong vài năm gần đây, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, công nghệ bán dẫn, chuyển đổi số và sản xuất thông minh đã làm thay đổi nhận thức của xã hội về giá trị của ngành kỹ thuật. Những lĩnh vực từng bị xem là “khó học, vất vả” giờ lại gắn với cơ hội nghề nghiệp toàn cầu và mức thu nhập hấp dẫn hơn.
Nhiều địa phương và doanh nghiệp cũng tham gia mạnh hơn vào quá trình đào tạo kỹ sư, nhân lực công nghệ. Các trung tâm đổi mới sáng tạo, phòng thí nghiệm bán dẫn, chương trình hợp tác doanh nghiệp - đại học liên tục được mở rộng. Điều này giúp học sinh nhìn thấy rõ hơn con đường nghề nghiệp sau khi tốt nghiệp.
Quan trọng hơn, học sinh hiện nay có xu hướng lựa chọn ngành học gắn với công nghệ và đổi mới sáng tạo thay vì chỉ nhìn vào những ngành nghề truyền thống ổn định. AI, robot, dữ liệu lớn, chip bán dẫn hay công nghệ xanh đang trở thành trung tâm của những thay đổi lớn nhất trong tương lai.
Ngoài học bổng STEM, thời gian qua đã xuất hiện nhiều chính sách liên quan đến đào tạo nhân lực công nghệ cao như chuẩn chương trình đào tạo vi mạch bán dẫn, thúc đẩy liên kết doanh nghiệp - đại học hay chiến lược phát triển nhân lực số. Điều này cho thấy giáo dục đại học đang dần khẳng định vị trí trong quá trình phát triển công nghiệp và công nghệ quốc gia, thay vì chỉ là hoạt động đào tạo đơn thuần. Sự kết hợp giữa nhu cầu nhân lực công nghệ, tác động của AI và chính sách học bổng có thể đang tạo nên một “làn sóng STEM” mới trong giáo dục Việt Nam.
