Chuẩn hóa điều kiện đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng
Một trong những điểm điều chỉnh đáng chú ý của Thông tư là sửa đổi, bổ sung các quy định tại Điều 3 về điều kiện đối với cơ sở đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số.
Theo quy định mới, đối với cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng có ngành đào tạo giáo viên, phải đáp ứng các điều kiện: Trình độ chuẩn được đào tạo của giảng viên giảng dạy tiếng dân tộc thiểu số thực hiện theo quy định của Chính phủ; giáo trình, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng được xây dựng theo Chương trình của Bộ GDĐT; cơ sở vật chất, thư viện, phòng học, phòng chức năng, phòng thực hành và các thiết bị khác đáp ứng yêu cầu chương trình đào tạo, bồi dưỡng và có đề án tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số.
Đối với trung tâm giáo dục thường xuyên và trung tâm giáo dục nghề nghiệp – giáo dục thường xuyên, các điều kiện cũng được quy định rõ ràng, gồm trình độ chuẩn của giáo viên giảng dạy thực hiện theo quy định của Chính phủ; tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo Chương trình của Bộ GDĐT và được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt; cơ sở vật chất, thiết bị, phòng học đáp ứng yêu cầu chương trình; có đề án tổ chức đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số.
Việc cụ thể hóa các điều kiện này góp phần bảo đảm tính đồng bộ giữa chương trình, đội ngũ và cơ sở vật chất – những yếu tố cốt lõi quyết định chất lượng đào tạo.
Làm rõ đối tượng tuyển sinh
Bên cạnh đó, Thông tư cũng sửa đổi, bổ sung quy định tại Điều 5 về đối tượng tuyển sinh, hình thức tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và kiểm tra, đánh giá.
Theo đó, đối tượng tuyển sinh vào chương trình đào tạo giáo viên dạy tiếng dân tộc thiểu số là công dân Việt Nam có bằng tốt nghiệp cao đẳng sư phạm trở lên hoặc bằng tốt nghiệp đại học, cao đẳng và có chứng chỉ bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm; đồng thời nói được tiếng dân tộc thiểu số của chương trình đào tạo.
Quy định mới cũng nêu rõ việc ưu tiên tuyển sinh đối với người dân tộc thiểu số đã tốt nghiệp đại học sư phạm, cao đẳng sư phạm và thường trú ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Đối với chương trình bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số, đối tượng tuyển sinh là công dân Việt Nam có nhu cầu học; cán bộ, công chức, viên chức và sĩ quan, chiến sĩ trong lực lượng công an, quân đội đang công tác tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.
Những điều chỉnh này thể hiện định hướng mở rộng cơ hội tiếp cận đào tạo, đồng thời ưu tiên nguồn nhân lực tại chỗ – yếu tố quan trọng trong việc phát triển giáo dục và quản lý nhà nước ở địa bàn đặc thù.
Tăng cường kiểm tra, đánh giá quá trình học tập
Về kiểm tra, đánh giá, Thông tư quy định cơ sở đào tạo, bồi dưỡng phải tổ chức kiểm tra thường xuyên và kiểm tra định kỳ nhằm đánh giá quá trình học tập của học viên.
Đáng chú ý, mỗi cụm bài (khoảng 30–45 tiết) phải có bài kiểm tra thường xuyên và bài kiểm tra định kỳ; nội dung này phải được quy định chi tiết trong giáo trình, tài liệu đào tạo, bồi dưỡng. Quy định cụ thể về tần suất và hình thức kiểm tra góp phần bảo đảm việc đánh giá diễn ra thực chất, liên tục, thay vì chỉ tập trung vào khâu cuối khóa.
Việc sửa đổi, bổ sung quy định về tổ chức đào tạo, bồi dưỡng và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số cho thấy nỗ lực tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản lý theo hướng chuẩn hóa, đồng bộ và tăng cường trách nhiệm của các cơ sở đào tạo.
Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng tiếng dân tộc thiểu số ngày càng gia tăng, đặc biệt tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, việc đảm bảo chất lượng đội ngũ giáo viên, chương trình và điều kiện tổ chức đào tạo có ý nghĩa quan trọng. Các quy định mới không làm thay đổi mục tiêu, nhưng nhấn mạnh hơn yêu cầu về chuẩn trình độ, tài liệu và quy trình kiểm tra, đánh giá.
Với khung pháp lý được bổ sung, hoàn thiện, có thể kỳ vọng hoạt động đào tạo và cấp chứng chỉ tiếng dân tộc thiểu số sẽ được triển khai thống nhất, hiệu quả hơn, qua đó góp phần bảo tồn, phát huy giá trị ngôn ngữ các dân tộc thiểu số, đồng thời đáp ứng yêu cầu công tác, quản lý và phục vụ nhân dân tại địa bàn đặc thù.
