Nghị định quy định về giảng viên đồng cơ hữu trong các trường cao đẳng và cơ sở giáo dục đại học công lập (cơ sở giáo dục) bao gồm: tiêu chuẩn, sử dụng, quản lý và chế độ, chính sách đối với giảng viên đồng cơ hữu.
Hoàn thiện cơ chế sử dụng giảng viên đồng cơ hữu theo hướng minh bạch, đồng bộ
Về nguyên tắc quản lý và sử dụng giảng viên đồng cơ hữu, Nghị định quy định giảng viên đồng cơ hữu được tính vào đội ngũ giảng viên với hệ số quy đổi tối đa bằng 0,50 giảng viên cơ hữu để xác định năng lực đào tạo của cơ sở giáo dục nơi viên chức thực hiện nhiệm vụ giảng viên đồng cơ hữu trong việc cấp phép hoạt động giáo dục nghề nghiệp, hoạt động giáo dục đại học, tổ chức thực hiện chương trình đào tạo và kiểm định chất lượng theo quy định của pháp luật về giáo dục.
Việc xác định hệ số quy đổi của giảng viên đồng cơ hữu theo quy định của Bộ trưởng Bộ GDĐT. Mỗi viên chức chỉ được là giảng viên đồng cơ hữu của một cơ sở giáo dục tại cùng một thời điểm.
Bên cạnh đó, Nghị định quy định viên chức là giảng viên đồng cơ hữu của cơ sở giáo dục không làm thay đổi quyền và nghĩa vụ giữa viên chức và đơn vị sự nghiệp công lập, tổ chức khoa học và công nghệ công lập trực tiếp quản lý viên chức (đơn vị nơi giảng viên đồng cơ hữu đang công tác); giảng viên đồng cơ hữu không tính vào số lượng vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ được cấp có thẩm quyền giao cho cơ sở giáo dục nơi viên chức thực hiện nhiệm vụ giảng viên đồng cơ hữu.
Ngoài ra, giảng viên đồng cơ hữu phải bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ tại đơn vị nơi giảng viên đồng cơ hữu đang công tác; báo cáo và được sự đồng ý bằng văn bản của người đứng đầu đơn vị về việc tham gia giảng dạy, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn tại cơ sở giáo dục.
Việc sử dụng, quản lý giảng viên đồng cơ hữu thực hiện theo quy định của Đảng, pháp luật của Nhà nước và phải có sự phối hợp bằng văn bản giữa cơ sở giáo dục và đơn vị nơi giảng viên đồng cơ hữu đang công tác; không làm gián đoạn, trùng lặp hoặc mâu thuẫn trong việc thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức làm giảng viên đồng cơ hữu.
Những quy định mới về giảng viên đồng cơ hữu cho thấy nỗ lực hoàn thiện cơ chế sử dụng nhân lực chất lượng cao theo hướng minh bạch, có kiểm soát và đồng bộ hơn giữa các cơ sở giáo dục với đơn vị quản lý viên chức. Việc quy định rõ hệ số quy đổi, trách nhiệm phối hợp và nguyên tắc không làm ảnh hưởng nhiệm vụ tại đơn vị công tác chính được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng sử dụng nhân lực mang tính hình thức, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng để nâng cao chất lượng đào tạo và kiểm định trong giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học.
Bảo đảm quyền lợi, mở rộng không gian phát triển cho giảng viên đồng cơ hữu
Theo Nghị định, giảng viên đồng cơ hữu được bảo đảm đầy đủ các quyền theo hợp đồng lao động đã ký kết với cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật. Đồng thời, đội ngũ này được tham gia giảng dạy, giáo dục phù hợp với chuyên môn đào tạo; tham gia xây dựng, phát triển chương trình đào tạo; chủ động lựa chọn, sử dụng tài liệu, học liệu phục vụ hoạt động giảng dạy, giáo dục.
Bên cạnh đó, giảng viên đồng cơ hữu cũng được tham gia hướng dẫn, nhận xét, đánh giá người học, cũng như tham gia công tác khen thưởng, xử lý kỷ luật theo quy định của pháp luật, cơ sở giáo dục.Không chỉ tham gia hoạt động đào tạo, giảng viên đồng cơ hữu còn được tạo điều kiện thực hiện các hoạt động khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời được hưởng các chính sách ưu đãi liên quan theo quy định hiện hành. Nghị định cũng nhấn mạnh việc bảo đảm sự bình đẳng trong hoạt động nghề nghiệp và cơ hội phát triển chuyên môn đối với giảng viên đồng cơ hữu.
Đáng chú ý, thời gian giảng dạy và nghiên cứu khoa học của giảng viên đồng cơ hữu tại cơ sở giáo dục sẽ được bố trí phù hợp với thời gian công tác tại đơn vị chính, bảo đảm không chồng chéo nhiệm vụ. Ngoài ra, giảng viên đồng cơ hữu còn có thể được xem xét đưa vào quy hoạch chức danh lãnh đạo, bổ nhiệm quản lý chuyên môn tại cơ sở giáo dục theo quy định của pháp luật về giáo dục, pháp luật về viên chức và trên cơ sở có ý kiến thống nhất của đơn vị nơi giảng viên đồng cơ hữu đang công tác và được xem xét công nhận, bổ nhiệm chức danh giáo sư, phó giáo sư; xét, phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú khi đáp ứng đủ tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định của pháp luật.
Bên cạnh đó, giảng viên đồng cơ hữu cần thực hiện các nghĩa vụ của nhà giáo theo quy định của Luật Nhà giáo, nghĩa vụ của viên chức theo quy định của pháp luật về viên chức, nghĩa vụ của người lao động theo quy định của pháp luật về lao động và quy định khác của pháp luật có liên quan. Đồng thời, thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học và nhiệm vụ chuyên môn theo hợp đồng đã ký kết với cơ sở giáo dục; chịu sự quản lý trực tiếp của cơ sở giáo dục trong việc giảng dạy, nghiên cứu khoa học và thực hiện các nhiệm vụ chuyên môn về giáo dục; thực hiện đầy đủ các nhiệm vụ của viên chức tại đơn vị nơi giảng viên đồng cơ hữu đang công tác.
Việc quy định rõ quyền, nghĩa vụ và cơ hội phát triển nghề nghiệp của giảng viên đồng cơ hữu cho thấy định hướng xây dựng cơ chế sử dụng nhân lực linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tính chuyên nghiệp, ổn định và công bằng trong giáo dục. Đây không chỉ là giải pháp bổ sung nguồn lực chất lượng cao cho các cơ sở đào tạo, mà còn góp phần tăng cường liên kết giữa hoạt động giảng dạy, nghiên cứu với thực tiễn chuyên môn tại các đơn vị sự nghiệp, tổ chức khoa học và công nghệ.
Giảng viên đồng cơ hữu trong cơ sở giáo dục đại học công lập phải có trình độ tiến sĩ
Về tiêu chuẩn đối với giảng viên đồng cơ hữu, Nghị định quy định giảng viên đồng cơ hữu trong cơ sở giáo dục đại học công lập phải có trình độ tiến sĩ.
Ngoài ra, Nghị định quy định thời gian làm việc của giảng viên đồng cơ hữu trong một năm học được thực hiện theo thỏa thuận tại hợp đồng lao động nhưng phải đảm bảo tối thiểu 25% thời gian làm việc và không quá 50% thời gian làm việc (theo quy định của Bộ trưởng Bộ GDĐT) về chế độ làm việc của giảng viên cơ hữu.
Người đứng đầu cơ sở giáo dục căn cứ mục tiêu, chiến lược phát triển của đơn vị; đặc thù của ngành, nghề đào tạo, điều kiện cụ thể của đơn vị và điều kiện làm việc của giảng viên đồng cơ hữu để quyết định định mức giảng dạy trực tiếp trên lớp (hoặc giảng dạy trực tuyến) tương ứng với thời gian làm việc của giảng viên đồng cơ hữu trong một năm học; giao nhiệm vụ nghiên cứu khoa học cho giảng viên đồng cơ hữu bảo đảm phù hợp với chuyên môn, năng lực của giảng viên đồng cơ hữu và điều kiện thực hiện.
Việc quy định rõ khung thời gian làm việc tối thiểu và tối đa đối với giảng viên đồng cơ hữu cho thấy định hướng xây dựng cơ chế sử dụng nhân lực linh hoạt nhưng vẫn bảo đảm tính ổn định, trách nhiệm và chất lượng đào tạo trong các cơ sở giáo dục đại học. Chính sách này không chỉ tạo hành lang pháp lý rõ ràng cho việc phân công nhiệm vụ giảng dạy, nghiên cứu khoa học mà còn góp phần bảo đảm quyền lợi nghề nghiệp, thu nhập và cơ hội được tôn vinh của đội ngũ giảng viên đồng cơ hữu.
Giảng viên đồng cơ hữu dạy vượt định mức giảng dạy theo thỏa thuận trong hợp đồng thì được trả tiền lương dạy thêm giờ theo quy định về tiền lương làm thêm giờ của pháp luật về lao động.
Về chế độ tôn vinh, khen thưởng, Nghị định mới quy định rõ giảng viên đồng cơ hữu đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định của pháp luật thì được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú. Giảng viên đồng cơ hữu có thành tích trong công tác, hoạt động nghề nghiệp thì được khen thưởng theo quy định của pháp luật về thi đua, khen thưởng.
Đáng chú ý, việc cho phép giảng viên đồng cơ hữu được xét phong tặng danh hiệu Nhà giáo Nhân dân, Nhà giáo Ưu tú hay được hưởng cơ chế khen thưởng như giảng viên cơ hữu thể hiện xu hướng thu hẹp khoảng cách về vị thế nghề nghiệp giữa các nhóm giảng viên. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thu hút chuyên gia, nhà khoa học chất lượng cao tham gia sâu hơn vào hoạt động đào tạo và nghiên cứu trong giáo dục đại học.
Ngoài hình thức tôn vinh, khen thưởng theo quy định ở trên, cơ sở giáo dục có các hình thức tôn vinh, khen thưởng khác đối với giảng viên đồng cơ hữu phù hợp với điều kiện của cơ sở giáo dục. Tiền thưởng đối với giảng viên đồng cơ hữu được lấy từ quỹ tiền thưởng của cơ sở giáo dục theo quy chế chi tiêu nội bộ hoặc từ nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật.
