Học sinh được chủ động lựa chọn các chuyên đề học tập tự chọn về trí tuệ nhân tạo
Khung nội dung giáo dục AI cho học sinh phổ thông được xây dựng dựa trên 4 mạch kiến thức chính, tương ứng với 4 miền năng lực, có sự gắn kết và bổ trợ chặt chẽ, bao gồm: tư duy lấy con người làm trung tâm, đạo đức AI, các kĩ thuật và ứng dụng AI, thiết kế hệ thống AI.
Khung nội dung được thiết kế phù hợp với hai giai đoạn giáo dục: giai đoạn giáo dục cơ bản (tiểu học và trung học cơ sở) và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp (trung học phổ thông), bảo đảm tính liên thông và phát triển dần mức độ nhận thức, kĩ năng của học sinh.
Bên cạnh nội dung giáo dục cốt lõi, học sinh có thể lựa chọn các chuyên đề học tập tự chọn, nhằm tăng cường kĩ năng thực hành, tìm hiểu sâu hơn về các lĩnh vực ứng dụng AI, các kĩ thuật lập trình và phát triển hệ thống AI.
Lấy con người làm trung tâm, đề cao yếu tố đạo đức và trách nhiệm
Khung giáo dục AI được xây dựng dựa trên quan điểm, định hướng và cách tiếp cận theo năng lực của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, bảo đảm phù hợp, nhất quán, kế thừa tinh thần chỉ đạo của Đảng, Nhà nước quy định về Khung năng lực số cho người học.
Trong đó, đặc biệt nhấn mạnh việc góp phần hình thành và phát triển 5 phẩm chất chủ yếu, 3 cặp năng lực chung; bảo đảm nhất quán với Chương trình giáo dục phổ thông môn Tin học; đồng thời kế thừa kinh nghiệm quốc tế, khai thác chương trình giáo dục AI của các nước tiên tiến; tính khoa học, hiện đại và sư phạm. Tinh thần xuyên suốt là lấy con người làm trung tâm, đề cao yếu tố đạo đức, trách nhiệm và tính nhân văn trong phát triển và sử dụng AI.
Tổ chức dạy học linh hoạt, tạo hứng thú cho học sinh
Theo Khung giáo dục AI, giáo viên cần áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, chú trọng trải nghiệm, thực hành và đặc biệt là dạy học theo dự án, qua đó rèn luyện năng lực hợp tác, tự học và sáng tạo cho học sinh.
Việc tổ chức dạy học cần linh hoạt, tạo hứng thú, đồng thời bảo đảm an toàn và hiệu quả. Một số chủ đề như đạo đức AI, nhận diện rủi ro, phân tích chính sách có thể được dạy thông qua thảo luận, tranh biện, nghiên cứu tình huống, không nhất thiết phụ thuộc vào máy tính.
Đồng thời, liên hệ và gắn kết kiến thức AI với các vấn đề thực tiễn trong học tập, đời sống, sản xuất và dịch vụ công. Học sinh không chỉ đề xuất giải pháp mà còn phải biết kiểm chứng, đánh giá hiệu quả và tính nhân văn, đạo đức của giải pháp. Thực hiện dạy học phân hóa và cá thể hóa.
Đánh giá toàn diện, thúc đẩy tư duy phản biện, khả năng giao tiếp và hợp tác
Khung giáo dục AI đặt ra các tiêu chí đánh giá rõ ràng, trong đó đánh giá thường xuyên và định kì phải bám sát các thành phần năng lực AI và các mạch nội dung chính, đồng thời dựa vào biểu hiện của 5 phẩm chất chủ yếu và 3 cặp năng lực chung đã xác định trong Chương trình tổng thể.
Với các chủ đề có trọng tâm là ứng dụng AI, cần coi trọng đánh giá khả năng vận dụng kiến thức, kĩ năng để tạo ra sản phẩm ứng dụng có ích. Với các chủ đề liên quan đến nguyên lí và mô hình AI, cần chú trọng đánh giá tư duy sáng tạo, logic và hệ thống. Với mạch nội dung về đạo đức, dữ liệu và pháp luật, việc đánh giá phải kết hợp giữa xử lí tình huống cụ thể và quan sát thái độ, hành vi, trách nhiệm của học sinh trong môi trường số. Giáo viên cần xây dựng hồ sơ học tập để lưu trữ và cập nhật thường xuyên kết quả học tập của từng học sinh trong suốt quá trình.
Ngoài ra, việc đánh giá năng lực AI của học sinh phải dựa trên tổng hợp kết quả đánh giá thường xuyên và định kì, phản ánh đúng sự tiến bộ và mức độ đạt yêu cầu cần đạt của chương trình. Khung cũng nhấn mạnh yêu cầu đánh giá năng lực AI trên diện rộng phải căn cứ vào yêu cầu cần đạt các chủ đề bắt buộc, tránh lệch sang các chuyên đề tự chọn.
Đặc biệt, cần tạo cơ hội để học sinh giới thiệu, chia sẻ sản phẩm AI của mình với bạn bè, thầy cô và phụ huynh thông qua các buổi thuyết trình, phản biện, triển lãm sản phẩm. Điều này không chỉ cải tiến và phát triển sản phẩm, mà còn góp phần phát triển tư duy phản biện, khả năng giao tiếp và hợp tác của học sinh.
Thảo Ly
Tài liệu tham khảo:
