Các trường đại học tăng học bổng, tạo sức hút cho ngành STEM

Học bổng theo chính sách Nhà nước đi vào năm học mới

Theo số liệu tuyển sinh đại học năm 2026, hơn 633.000 thí sinh đã xác nhận nhập học, trong đó khoảng 212.600 thí sinh lựa chọn các ngành STEM, chiếm 33,6%. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh Việt Nam đang đặt yêu cầu phát triển nguồn nhân lực khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học phục vụ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và phát triển các công nghệ chiến lược. Cùng với xu hướng lựa chọn ngành học, chính sách học bổng STEM của Chính phủ bắt đầu tạo tác động trực tiếp từ năm học 2026-2027. Theo Quyết định 1826/QĐ-BGDĐT, danh mục được hưởng học bổng bao gồm 111 ngành thuộc 15 nhóm ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược.

Trên cơ sở đó, nhiều trường đại học đang chủ động thiết kế thêm các chương trình học bổng riêng, tạo thành nhiều tầng hỗ trợ khác nhau cho người học. Đây có thể xem là một xu hướng mới trong cạnh tranh tuyển sinh và phát triển nguồn nhân lực STEM.

Trường Đại học Công nghệ, Đại học Quốc gia Hà Nội là một trong những cơ sở đào tạo có số lượng chương trình thuộc diện áp dụng chính sách học bổng STEM khá lớn. Trong tuyển sinh năm 2026, 18/20 ngành đào tạo trình độ đại học của trường thuộc danh mục được áp dụng chính sách học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP.

Thông tin từ Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết, trong hơn 4.000 tân sinh viên K71 của Trường Đại học Công nghệ, trên 50% thuộc diện được xem xét học bổng; số sinh viên có cơ hội hưởng các chính sách hỗ trợ có thể lên tới hơn 2.000 em. Đây là quy mô hỗ trợ đáng chú ý ngay trong năm đầu tiên chính sách học bổng STEM được triển khai. Bên cạnh chính sách dành cho các ngành STEM, nhà trường còn có các chương trình học bổng dành cho sinh viên có thành tích cao, hoàn cảnh khó khăn và các nguồn học bổng từ doanh nghiệp, tổ chức.

Tại Đại học Bách khoa Hà Nội, chính sách học bổng STEM cũng được cụ thể hóa khá rõ. Nhà trường công bố 55 chương trình đào tạo thuộc diện được hưởng học bổng theo Nghị định 179/2026/NĐ-CP, với mức từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng mỗi tháng tùy nhóm ngành và chương trình. Đáng chú ý, chính sách này được triển khai đúng thời điểm gần 9.700 tân sinh viên khóa 71 bước vào năm học mới. Việc học bổng được xác định ngay từ mùa tuyển sinh và tiếp tục được triển khai khi sinh viên nhập học giúp người học có thêm thông tin để cân nhắc về chi phí và triển vọng khi lựa chọn những ngành đào tạo có yêu cầu cao về khoa học, kỹ thuật.

Tại Trường Đại học Thủy lợi, 22/47 ngành đào tạo năm 2026 thuộc diện được hưởng chính sách học bổng STEM của Chính phủ. Sinh viên khóa K67, K68 thuộc nhóm đáp ứng tiêu chí xét học bổng có thể nhận từ 3,7 đến 5,5 triệu đồng/tháng, bắt đầu từ ngày 1/9/2026.

Các trường chủ động tạo thêm chương trình hỗ trợ cho người học

Bên cạnh học bổng của Chính phủ tạo ra nền tảng chung, các trường lại đang chủ động xây dựng những chính sách riêng nhằm tăng sức hút tuyển sinh. Trường Đại học Khoa học, Đại học Quốc gia Hà Nội giới thiệu các chương trình đào tạo tài năng, trong đó có các chương trình thuộc lĩnh vực STEM và khoa học cơ bản. Đặc biệt, sinh viên chương trình Cử nhân khoa học tài năng Toán học có cơ hội nhận học bổng Sigma với mức tối đa 15 triệu đồng/tháng cùng hỗ trợ 100% học phí. Cách thiết kế này cho thấy học bổng đang trở thành công cụ phát hiện và thu hút người học có năng lực nổi trội vào các ngành khoa học cơ bản.
Trong khi đó, Trường Đại học Khoa học, Đại học Huế lại triển khai chính sách học bổng theo kết quả tuyển sinh đầu vào. Với mùa tuyển sinh 2026, sinh viên thuộc diện tuyển thẳng hoặc thủ khoa ngành có điểm đầu vào từ 26 điểm trở lên được cấp học bổng tương đương 100% học phí học kỳ đầu tiên. Những sinh viên có điểm đầu vào từ 25 điểm trở lên cũng có thể nhận các mức học bổng từ 25–50% học phí tùy trường hợp.
Điểm chung của các mô hình này là người học bước vào năm học mới với nhiều lựa chọn hơn về hỗ trợ tài chính. Với những ngành STEM vốn đòi hỏi quá trình đào tạo chuyên sâu, đây là yếu tố có thể tác động tích cực đến quyết định lựa chọn ngành cũng như khả năng duy trì việc học.
Sự gia tăng các chương trình học bổng trong mùa tuyển sinh và đầu năm học mới là tín hiệu tích cực. Theo hướng này, các trường có thể thiết kế chính sách học bổng thành nhiều tầng. Học bổng đầu vào nhằm thu hút người có năng lực; học bổng theo kết quả học tập nhằm duy trì động lực; học bổng nghiên cứu nhằm phát hiện sinh viên có tiềm năng; còn học bổng doanh nghiệp có thể gắn với thực tập, nghiên cứu ứng dụng và cơ hội việc làm.
Nhìn từ các chính sách đang được triển khai, có thể thấy mỗi trường đang lựa chọn một cách tiếp cận khác nhau. Tuy nhiên, để học bổng thực sự trở thành động lực phát triển STEM, chính sách hỗ trợ tài chính cần được đặt trong một hệ sinh thái đào tạo phù hợp. Người học không chỉ cần được hỗ trợ về học phí hay chi phí sinh hoạt mà còn cần được tiếp cận phòng thí nghiệm, hoạt động nghiên cứu khoa học, các dự án công nghệ, chương trình thực tập và cơ hội làm việc tại doanh nghiệp. Khi học bổng gắn với những cơ hội phát triển nghề nghiệp cụ thể, sức hút của các ngành STEM sẽ không chỉ đến từ mức hỗ trợ tài chính mà còn từ triển vọng học tập và việc làm sau khi tốt nghiệp.

.