Chương trình giáo dục mầm non mới: Thí điểm từ năm học 2026-2027

Chương trình GDMN mới chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực

Trao đổi về Chương trình GDMN thí điểm, GS.TS. Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Trưởng Ban biên soạn Chương trình GDMN khẳng định, Chương trình được xây dựng với tinh thần đổi mới, phát triển toàn diện trẻ em, lấy trẻ làm trung tâm, tăng cường trải nghiệm, phát huy tính chủ động, sáng tạo và khả năng thích ứng của trẻ trong bối cảnh mới.

Theo GS.TS. Lê Anh Vinh, để Chương trình được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, Bộ tài liệu hướng dẫn thí điểm có vai trò đặc biệt quan trọng, vừa là công cụ hỗ trợ chuyên môn, vừa là căn cứ để đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên thống nhất nhận thức và tổ chức thực hiện phù hợp với điều kiện của từng địa phương, cơ sở giáo dục.

Ban biên soạn mong muốn bộ tài liệu sẽ bảo đảm tính khoa học, thực tiễn, mở và linh hoạt; hỗ trợ giáo viên dễ vận dụng. Đồng thời tạo điều kiện để các cơ sở giáo dục mạnh dạn đổi mới phương pháp tổ chức hoạt động giáo dục theo hướng hiện đại, nhân văn và phù hợp với sự phát triển của trẻ em Việt Nam trong giai đoạn mới.

“Chúng tôi cũng rất mong tiếp tục nhận được nhiều ý kiến góp ý tâm huyết, trách nhiệm từ các chuyên gia, nhà quản lý và đội ngũ giáo viên để tiếp tục hoàn thiện bộ tài liệu, góp phần triển khai thành công Chương trình giáo dục mầm non thí điểm trong thời gian tới”, GS.TS. Lê Anh Vinh chia sẻ.

Để triển khai Chương trình GDMN thí điểm từ năm học 2026-2027, Bộ GDĐT xác định hai nhiệm vụ trọng tâm song hành là nâng cao chất lượng chương trình giáo dục mầm non thí điểm và hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi vào năm 2030. Định hướng của chương trình mới tập trung vào việc chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực, tăng cường tính linh hoạt, đồng thời mở rộng sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng nhằm giúp trẻ chuẩn bị tốt nhất cho tương lai.

Chỉ ra những thách thức lớn khi giáo viên mầm non đang chịu áp lực cao về cường độ lao động, yêu cầu nghề nghiệp ngày càng cao, trong khi mạng lưới cơ sở giáo dục giữa các vùng miền còn chênh lệch, điều kiện làm việc ở nhiều nơi chưa tương xứng, bà Nguyễn Thị Quyên Thanh, Thứ trưởng Bộ GDĐT khẳng định, quan điểm của Bộ GDĐT trong công cuộc đổi mới lần này là đồng hành, hỗ trợ và cùng tháo gỡ khó khăn với cơ sở, thay vì chỉ giao nhiệm vụ và thực hiện kiểm tra, đánh giá. Thứ trưởng cũng yêu cầu cấp quản lý Sở GDĐT cần thẳng thắn nhìn nhận để tiếp tục tinh giản tối đa các hồ sơ thủ tục không cần thiết, kiến tạo cơ chế thông thoáng, chuyển từ tư duy quản lý, giám sát sang đồng hành, nâng đỡ để làm chỗ dựa vững chắc cho các nhà trường tự chủ.

Đối với ban giám hiệu, Thứ trưởng đề nghị những người đứng đầu hãy chủ động làm người mở đường, truyền lửa và dám trao quyền, trân trọng sự khác biệt ở mỗi giáo viên. Còn với mỗi giáo viên mầm non hãy mạnh dạn thay đổi từ những điều nhỏ nhất, thực tế nhất ngay tại lớp học, bởi đổi mới không nhất thiết là những mô hình vĩ mô mà là cách thay đổi ánh nhìn, lời nói, cách tiếp cận để trẻ được tôn trọng và tự do phát triển. Thứ trưởng lưu ý một số vấn đề cần ưu tiên triển khai, bao gồm việc xây dựng nền tảng học liệu số dùng chung trên toàn quốc, đẩy mạnh bồi dưỡng giáo viên liên tục theo hướng “cầm tay chỉ việc” và chuyển từ tư duy kiểm tra sang hỗ trợ chuyên môn thường xuyên cho các cơ sở. Bên cạnh đó, việc linh hoạt áp dụng chương trình tại các vùng khó khăn và kịp thời đầu tư cơ sở vật chất cũng được xem là những yếu tố mang tính then chốt.

Tích cực bồi dưỡng, tập huấn giáo viên

Trong tháng 7 và 8/2026, Bộ GDĐT sẽ tổ chức tập huấn cho 510 cơ sở GDMN thí điểm, phấn đấu để toàn bộ cán bộ quản lý và giáo viên nắm vững nội dung, phương thức triển khai Chương trình ngay từ năm học 2026-2027. Tại các buổi tập huấn, giáo viên đã chia sẻ, trao đổi 6 chuyên đề tập trung những nội dung cốt lõi và điểm mới của Chương trình GDMN thí điểm theo định hướng phát triển phẩm chất, năng lực trẻ và tiếp cận giáo dục hòa nhập và quyền trẻ em.

Nội dung các chuyên đề hướng dẫn làm rõ cơ sở lý luận, cấu trúc, định hướng triển khai chương trình và hướng dẫn cụ thể việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường phù hợp với thực tiễn; hướng dẫn cách thức tổ chức hoạt động giáo dục cho trẻ nhà trẻ và mẫu giáo lấy trẻ làm trung tâm, học qua chơi, trải nghiệm, tăng cường năng lực thiết kế, tổ chức và đánh giá hoạt động giáo dục. Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc, bảo đảm an toàn cho trẻ và xây dựng chế độ sinh hoạt khoa học cũng được chú trọng, cùng với nội dung giáo dục hòa nhập theo hướng tôn trọng sự đa dạng, bảo đảm mọi trẻ em đều được tham gia và phát triển tối đa tiềm năng.

Bên cạnh đó, các chuyên đề hướng dẫn cụ thể việc phát triển chương trình giáo dục nhà trường trên cơ sở chương trình khung quốc gia, tăng cường tính chủ động, linh hoạt của cơ sở giáo dục mầm non trong tổ chức thực hiện. Cán bộ quản lý và giáo viên được trang bị các nguyên tắc, quy trình và kỹ năng xây dựng, điều chỉnh chương trình phù hợp với điều kiện thực tế, qua đó nâng cao năng lực tổ chức hoạt động giáo dục đáp ứng yêu cầu đổi mới. Đồng thời, giáo viên được hướng dẫn cụ thể từ xác định mục tiêu, lựa chọn nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức đến thiết kế môi trường giáo dục an toàn, giàu tính tương tác; đồng thời gợi ý các hoạt động phát triển toàn diện trên các lĩnh vực thể chất, tình cảm - xã hội, ngôn ngữ, nhận thức và thẩm mỹ, gắn với công tác đánh giá và điều chỉnh phù hợp.

Công tác nuôi dưỡng, chăm sóc và bảo đảm an toàn cho trẻ được nhấn mạnh như một nội dung nền tảng, với yêu cầu bảo đảm tính khoa học, cân bằng giữa chăm sóc và giáo dục, phù hợp đặc điểm phát triển theo độ tuổi. Việc hướng dẫn xây dựng chế độ sinh hoạt bảo đảm linh hoạt, an toàn, đáp ứng nhu cầu của trẻ trong điều kiện cụ thể của từng cơ sở giáo dục mầm non.

Đặc biệt, nội dung giáo dục hòa nhập được tiếp cận theo hướng tôn trọng sự đa dạng và bảo đảm quyền tiếp cận giáo dục của mọi trẻ em, không chỉ trẻ khuyết tật mà cả trẻ có hoàn cảnh đặc thù hoặc nhu cầu hỗ trợ khác nhau. Cách tiếp cận này nhấn mạnh vai trò của giáo viên trong việc phát hiện sớm, hỗ trợ kịp thời và tổ chức các hoạt động giáo dục linh hoạt, phù hợp với năng lực và nhu cầu của từng trẻ, hướng tới xây dựng môi trường giáo dục nhân văn, không để trẻ nào bị bỏ lại phía sau.