Phổ cập giáo dục gắn với mở rộng cơ hội học tập

Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 353/2026/NĐ-CP quy định về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ từ 5 đến 6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/11/2026, thay thế khuôn khổ pháp lý trước đây về phổ cập giáo dục, xóa mù chữ.

Theo Nghị định, đối tượng phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi là trẻ em từ 5 đến 6 tuổi chưa hoàn thành chương trình giáo dục mầm non. Nhà nước ưu tiên đầu tư và bảo đảm các điều kiện để thực hiện phổ cập; đồng thời, trẻ em thuộc đối tượng phổ cập được hưởng chính sách miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và các chính sách hỗ trợ khác theo quy định.

Một điểm đáng chú ý của quy định mới là phổ cập gắn với yêu cầu hoàn thành chương trình giáo dục mầm non. Đối với cấp xã, Nghị định quy định tỷ lệ huy động trẻ 5-6 tuổi đến lớp đạt ít nhất 95%, riêng xã có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 90%; tỷ lệ trẻ hoàn thành chương trình hằng năm phải đạt ít nhất 85%, riêng các xã đặc biệt khó khăn đạt ít nhất 80%. Ở cấp tỉnh, thành phố, ít nhất 90% số xã phải được công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi.

Nghị định cũng xác định trách nhiệm của chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện phổ cập, điều tra, cập nhật và quản lý dữ liệu; đồng thời ưu tiên nguồn lực cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, biên giới, hải đảo và các đối tượng cần hỗ trợ. Đây là quy định quan trọng trong bối cảnh điều kiện tiếp cận giáo dục giữa các địa bàn còn khác nhau. Với trẻ em ở khu vực đô thị, việc đến trường thường thuận lợi hơn về khoảng cách, cơ sở giáo dục và điều kiện đi lại. Trong khi đó, ở vùng khó khăn, những yếu tố như khoảng cách đến trường, điều kiện kinh tế của gia đình, tổ chức bán trú và cơ sở vật chất có thể tác động trực tiếp đến khả năng duy trì việc học.

Trước đó, Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 218/2025/QH15 về phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em từ 3 đến 5 tuổi. Chính phủ tiếp tục ban hành Nghị định số 277/2025/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Nghị quyết này. Việc mở rộng phổ cập theo từng độ tuổi có ý nghĩa trong việc tạo nền tảng giáo dục sớm cho trẻ. Giáo dục mầm non mà còn góp phần hình thành những năng lực, kỹ năng và thói quen học tập ban đầu.

Phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi hướng tới bảo đảm mỗi trẻ được hoàn thành chương trình giáo dục trước khi bước vào bậc học phổ thông. Việc ưu tiên nguồn lực cho những địa bàn còn khó khăn, cùng với trách nhiệm cụ thể của chính quyền cơ sở, cho thấy chính sách đang chuyển từ mở rộng cơ hội tiếp cận sang chú trọng hơn đến chất lượng và tính bền vững của giáo dục. Đây là những điều kiện cần thiết để mục tiêu phổ cập thực sự trở thành cơ hội học tập bình đẳng hơn cho trẻ em ở mọi vùng miền.