Trong hai ngày 16 - 17/7/2026, Bộ GDĐT phối hợp với Hội đồng Anh và Hiệp hội Giáo dục Quốc tế khu vực Châu Á - Thái Bình Dương (APAIE) tổ chức Chương trình tập huấn, bồi dưỡng kiến thức, nâng cao chuyên môn nghiệp vụ về hợp tác đầu tư và quốc tế hóa giáo dục đại học.
Chương trình quy tụ lãnh đạo, cán bộ phụ trách hợp tác quốc tế của các cơ sở giáo dục đại học trên cả nước cùng nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế. Đây là hoạt động nhằm cập nhật các xu hướng mới của giáo dục đại học toàn cầu, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế và nâng cao năng lực xây dựng chiến lược quốc tế hóa cho các cơ sở giáo dục đại học Việt Nam.
Quốc tế hóa là động lực nâng cao chất lượng và vị thế giáo dục đại học
Phát biểu khai mạc với chủ đề "Giáo dục Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa địa phương và kỷ nguyên vươn mình: Bản sắc địa phương - Tư duy toàn cầu", Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế (Bộ GDĐT) Nguyễn Thu Thủy nhấn mạnh, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới, trong đó tri thức, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia.
Theo Cục trưởng Nguyễn Thu Thủy, nhiều chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước như Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Chiến lược phát triển giáo dục đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Đề án hội nhập quốc tế trong giáo dục và đào tạo đến năm 2030 đều xác định hội nhập quốc tế là một trong những động lực quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả và vị thế của nền giáo dục Việt Nam. Trong bối cảnh đó, quốc tế hóa giáo dục đại học không còn là lựa chọn mà đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cơ sở giáo dục đại học nếu muốn nâng cao năng lực cạnh tranh, chất lượng đào tạo và khả năng hội nhập.
Tuy nhiên, theo Cục trưởng Nguyễn Thu Thủy, quá trình quốc tế hóa cần có sự chuyển biến mạnh mẽ cả về tư duy và cách thức triển khai. Thay vì chú trọng số lượng các biên bản ghi nhớ hay thỏa thuận hợp tác, các trường cần chuyển từ hợp tác trên giấy tờ sang triển khai thực chất; từ những hoạt động đơn lẻ sang chiến lược tổng thể; từ tiếp nhận thụ động sang hợp tác bình đẳng, cùng kiến tạo giá trị và cùng chịu trách nhiệm về kết quả.
"Mục tiêu cuối cùng của quốc tế hóa là tạo ra giá trị thực chất cho người học, nhà trường và xã hội", bà Nguyễn Thu Thủy nhấn mạnh.
Lấy bản sắc địa phương làm nền tảng để hội nhập
Một trong những thông điệp nổi bật được chia sẻ tại chương trình là hội nhập quốc tế không đồng nghĩa với việc sao chép các mô hình giáo dục từ bên ngoài hay làm mờ đi bản sắc của mỗi cơ sở giáo dục.
Theo Cục trưởng Cục Hợp tác quốc tế, chính những giá trị riêng, lợi thế đặc thù và bản sắc địa phương mới là nền tảng giúp các trường đại học Việt Nam tham gia bình đẳng vào mạng lưới học thuật toàn cầu, đồng thời tạo nên sự khác biệt và sức hấp dẫn trong hợp tác quốc tế.
Để nâng cao hiệu quả quốc tế hóa, các cơ sở giáo dục đại học cần gắn hoạt động hợp tác quốc tế với chiến lược phát triển nhà trường, chiến lược khoa học - công nghệ, chuyển đổi số cũng như nhu cầu phát triển nguồn nhân lực của từng địa phương, vùng và quốc gia.
Bên cạnh đó, việc xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác hợp tác quốc tế chuyên nghiệp, có năng lực quản trị đối tác, quản trị rủi ro, bảo đảm chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế cũng được xác định là yếu tố quan trọng quyết định thành công của quá trình quốc tế hóa.
Theo bà Nguyễn Thu Thủy, sau chương trình tập huấn, mỗi cơ sở giáo dục cần trả lời rõ ba câu hỏi cốt lõi: Nhà trường cần hợp tác quốc tế để giải quyết vấn đề gì? Đối tác nào là phù hợp nhất? Và kết quả cụ thể nào cần đạt được?
Đồng thời, Bộ GDĐT sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế, tạo môi trường thuận lợi hơn cho hoạt động hợp tác, đầu tư và quốc tế hóa giáo dục đại học, đồng thời tăng cường các yêu cầu về chất lượng, tính minh bạch và trách nhiệm giải trình.
Quốc tế hóa phải trở thành văn hóa của nhà trường
Đánh giá cao sáng kiến của Bộ GDĐT trong việc tổ chức chương trình tập huấn, Chủ tịch APAIE Mohd Ariffin Abu Hassan cho rằng, quốc tế hóa không thể chỉ là nhiệm vụ của bộ phận hợp tác quốc tế mà cần trở thành một phần trong văn hóa của mỗi cơ sở giáo dục đại học. Theo ông, quá trình này phải được dẫn dắt từ lãnh đạo nhà trường, có sự tham gia tích cực của giảng viên, nhà nghiên cứu, sinh viên, đồng thời tăng cường kết nối với doanh nghiệp và cộng đồng.
Chủ tịch APAIE nhấn mạnh, các trường đại học cần chủ động hội nhập quốc tế nhưng không được tách rời bản sắc văn hóa, cộng đồng và sứ mệnh của mình.
"Quốc tế hóa không phải là mục tiêu tự thân. Điều quan trọng là quốc tế hóa phải góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, hỗ trợ cộng đồng và tạo ra nhiều cơ hội phát triển có ý nghĩa cho người học, giảng viên, nhà nghiên cứu cũng như toàn xã hội", ông Mohd Ariffin Abu Hassan chia sẻ.
Cập nhật xu hướng mới về giáo dục xuyên quốc gia
Trong khuôn khổ chương trình, các đại biểu được trao đổi, cập nhật nhiều nội dung chuyên sâu liên quan đến xu hướng phát triển của giáo dục xuyên quốc gia (Transnational Education - TNE), các mô hình hợp tác quốc tế trong giáo dục đại học và những chuyển dịch mới trong bối cảnh giáo dục toàn cầu.
Bên cạnh đó, chương trình cũng giới thiệu các chính sách, quy định mới của Việt Nam về quốc tế hóa giáo dục đại học; chia sẻ kinh nghiệm xây dựng chiến lược gắn kết quốc tế ở cấp cơ sở giáo dục; nâng cao trải nghiệm của sinh viên quốc tế và quảng bá Việt Nam trở thành điểm đến học tập chất lượng trong khu vực.
Thông qua hoạt động tập huấn, Bộ GDĐT kỳ vọng đội ngũ cán bộ phụ trách hợp tác quốc tế tại các cơ sở giáo dục đại học sẽ được trang bị thêm kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm thực tiễn để xây dựng các chiến lược hợp tác hiệu quả, góp phần thúc đẩy quá trình quốc tế hóa giáo dục đại học theo hướng thực chất, bền vững, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao vị thế của giáo dục đại học Việt Nam trên trường quốc tế.
