Công điện yêu cầu siết chặt từ nguồn thực phẩm đến suất ăn
Bữa ăn nội trú, bán trú đang được tổ chức tại ngày càng nhiều cơ sở giáo dục, đáp ứng nhu cầu chăm sóc, nuôi dưỡng học sinh trong thời gian ở trường. Với học sinh mầm non, tiểu học và những trường tổ chức học tập cả ngày, bữa ăn tại trường có vai trò trực tiếp đối với sức khỏe, thể trạng và khả năng học tập của các em.
Công điện số 64/CĐ-TTg ngày 13/9/2026 được Thủ tướng Chính phủ ban hành trong bối cảnh năm học mới vừa bắt đầu, hoạt động bán trú được triển khai đồng loạt tại các địa phương. Công điện yêu cầu tăng cường bảo đảm an toàn, chất lượng bữa ăn nội trú, bán trú trong các cơ sở giáo dục; đồng thời yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, chấn chỉnh những bất cập trong tổ chức bữa ăn học đường.
Theo Công điện, một số nơi còn tồn tại hạn chế trong việc lựa chọn đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn, dịch vụ nấu ăn; kiểm soát nguồn gốc, chất lượng nguyên liệu; điều kiện chế biến, vận chuyển, bảo quản; cũng như xây dựng thực đơn và kiểm soát dinh dưỡng. Những hạn chế này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn thực phẩm, chất lượng bữa ăn và sức khỏe học sinh. Từ thực tế đó, Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về việc tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn. Các địa phương phải tăng cường kiểm tra, giám sát việc cung cấp thực phẩm, suất ăn và dịch vụ nấu ăn; kiểm soát nguồn gốc, chất lượng thực phẩm, nguyên liệu, điều kiện chế biến, bảo quản, vận chuyển, giao nhận và lưu mẫu thức ăn.
Một yêu cầu đáng chú ý là việc lựa chọn đơn vị cung cấp phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan và đúng quy định. Thủ tướng yêu cầu lấy an toàn thực phẩm, chất lượng và giá trị dinh dưỡng, năng lực cung ứng, khả năng truy xuất nguồn gốc và quyền lợi của trẻ em, học sinh làm tiêu chí quan trọng, không lựa chọn đơn vị chỉ dựa trên giá thấp.
Bên cạnh an toàn thực phẩm, Công điện cũng đặt trọng tâm vào chất lượng dinh dưỡng. Bộ Giáo dục và Đào tạo được yêu cầu phối hợp với Bộ Y tế hướng dẫn xây dựng thực đơn và tổ chức bữa ăn đủ năng lượng, cân đối dinh dưỡng, đa dạng thực phẩm, phù hợp với độ tuổi, tình trạng dinh dưỡng, thời gian học sinh ở trường, điều kiện vùng miền và mức tiền ăn.
Các địa phương chủ động xây dựng cơ chế quản lý
Để những yêu cầu trên đi vào thực tế, vai trò của địa phương đặc biệt quan trọng. Đây là cấp trực tiếp tổ chức, quản lý hoạt động của các cơ sở giáo dục trên địa bàn, đồng thời có điều kiện nắm bắt năng lực của các đơn vị cung cấp thực phẩm và suất ăn. Công điện 64/CĐ-TTg yêu cầu các địa phương rà soát toàn bộ việc tổ chức bữa ăn nội trú, bán trú, tăng cường kiểm tra và kịp thời xử lý những cơ sở, đơn vị cung cấp không đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, các địa phương phải chuẩn bị phương án xử lý khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm, bảo đảm việc cấp cứu, điều trị, truy xuất nguồn gốc, xác định nguyên nhân và xử lý nguồn nguy cơ được thực hiện kịp thời.
Thực tế cho thấy, trước khi Công điện được ban hành, một số địa phương đã chủ động xây dựng cơ chế riêng để kiểm soát bữa ăn học đường theo hướng rõ trách nhiệm hơn. Trong năm học 2026-2027, Ban Chỉ đạo công tác an toàn thực phẩm thành phố Hà Nội đã ban hành Hướng dẫn số 02/HD-BCĐ về bảo đảm an toàn thực phẩm trong tổ chức bữa ăn bán trú tại các cơ sở giáo dục mầm non và giáo dục phổ thông trên địa bàn. Một trong những nội dung đáng chú ý của hướng dẫn là Uỷ ban nhân dân cấp xã được xác định là đầu mối duy nhất thực hiện việc tiếp nhận hồ sơ, đánh giá và đề xuất danh sách cơ sở cung cấp được lựa chọn. Căn cứ kết quả lựa chọn, phương án tổ chức bữa ăn bán trú của địa phương và năng lực cung ứng theo cam kết của cơ sở cung cấp, Uỷ ban nhân dân xã, phường thực hiện phân công cơ sở cung cấp cho các cơ sở giáo dục thuộc phạm vi quản lý.
Cách tổ chức này giúp xác định rõ hơn trách nhiệm của chính quyền địa phương trong việc lựa chọn nhà cung cấp, thay vì để bữa ăn bán trú chủ yếu được giải quyết ở từng trường. Nhà trường vẫn giữ vai trò trực tiếp tổ chức, tiếp nhận và giám sát bữa ăn, nhưng việc lựa chọn đơn vị cung cấp được đặt trong một quy trình quản lý thống nhất trên địa bàn.
Hà Nội cũng triển khai hệ thống HanoiCheck nhằm số hóa việc đăng ký, tiếp nhận hồ sơ của các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn sẵn; qua đó tạo cơ sở dữ liệu phục vụ công tác lựa chọn và quản lý đơn vị cung cấp. Đây là một bước hướng tới việc quản lý bữa ăn học đường theo chuỗi, từ hồ sơ của nhà cung cấp đến quá trình tổ chức tại trường.
Ngay trong những ngày đầu năm học 2026-2027, tại một số trường học ở Hà Nội đã xuất hiện phản ánh của phụ huynh trên mạng xã hội liên quan đến suất ăn bán trú. Có những ý kiến đặt vấn đề về khẩu phần, thực đơn, chất lượng suất ăn hoặc thời gian giao nhận. Những phản ánh này cần được cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh trước khi đưa ra kết luận.
Công điện 64/CĐ-TTg nhấn mạnh các địa phương cần chủ động rà soát ngay từ đầu năm học, không chờ đến khi xảy ra sự cố mới kiểm tra; các trường cần kiểm soát từng khâu trong quá trình tổ chức bữa ăn; còn đơn vị cung cấp phải chịu trách nhiệm về những cam kết đã đưa ra. Khi trách nhiệm được xác định rõ, thông tin được công khai và quá trình kiểm tra được thực hiện thường xuyên, bữa ăn bán trú mới có thể bảo đảm đồng thời ba yêu cầu: an toàn thực phẩm, chất lượng dinh dưỡng và quyền lợi của học sinh. Đây cũng là điều kiện để hoạt động bán trú thực sự hỗ trợ mục tiêu giáo dục và chăm sóc học sinh trong năm học mới.
