Lần đầu tiên 100% địa phương góp mặt tại Cuộc thi
Cuộc thi nghiên cứu khoa học, kỹ thuật dành cho học sinh trung học tiếp tục khẳng định vai trò là sân chơi học thuật quan trọng, khuyến khích học sinh vận dụng kiến thức để giải quyết các vấn đề thực tiễn, đồng thời tạo cơ hội công bố, lan tỏa các ý tưởng và sản phẩm nghiên cứu. Đây cũng là dịp để tăng cường giao lưu giữa các địa phương, tiệm cận chuẩn mực quốc tế; phù hợp với các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước, đặc biệt tại Nghị quyết số 71-NQ/TW và Nghị quyết số 57-NQ/TW.
Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, Cuộc thi ngày càng gắn chặt với yêu cầu phát triển phẩm chất, năng lực học sinh; thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá. Qua đó, học sinh từng bước hình thành tư duy khoa học, năng lực nghề nghiệp và tinh thần khởi nghiệp, góp phần định hướng phân luồng và giáo dục hướng nghiệp hiệu quả.
Năm học 2025–2026 đánh dấu bước tiến đáng chú ý khi lần đầu tiên có sự tham gia của đầy đủ 34/34 sở GDĐT trên cả nước. Bên cạnh đó, 17 đơn vị là các trường phổ thông trực thuộc Bộ, đại học, trường đại học, viện nghiên cứu cũng góp mặt, tăng 10 đơn vị so với năm trước.
Cuộc thi có 242 dự án dự thi của 27 cá nhân, 215 tập thể; trong đó 215 dự án của học sinh THPT và 27 dự án của học sinh THCS, tăng 30 dự án so với Cuộc thi trước. Số học sinh tham gia Cuộc thi là 457 học sinh (405 học sinh THPT và 52 học sinh THCS).
Các dự án trải rộng trên 21 lĩnh vực, từ Khoa học tự nhiên, Kỹ thuật đến Khoa học xã hội và hành vi,... Nổi bật là các dự án công nghệ với sự tham gia của trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn như giám sát an toàn giao thông, trợ lý ảo học tập, chẩn đoán y tế và nông nghiệp thông minh. Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu về vật liệu phân hủy sinh học, xử lý vi nhựa, rác thải và năng lượng xanh, hiện tượng quá tải kỹ thuật số an toàn mạng, nâng cao sức khỏe tâm lý cho học sinh cũng thể hiện rõ tính thời sự và chiều sâu khoa học.
Quy chế mới khắc phục tình trạng cào bằng
Ngày 28/11/2025, Bộ GDĐT ban hành Thông tư số 24/2025/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung Quy chế Cuộc thi với nhiều điểm mới. Thông tư quy định số lượng dự án dự thi cấp quốc gia căn cứ vào tỷ lệ số lượng dự án được dự thi cấp sở GDĐT so với tổng số lượng các dự án dự thi của các sở GDĐT trên toàn quốc; bảo đảm tương xứng với quy mô, phong trào của từng địa phương, khắc phục tình trạng cào bằng.
Đơn vị dự thi có quy mô nhỏ được cử tối đa 03 dự án dự thi cấp quốc gia. Đơn vị có quy mô lớn hơn được đăng ký tối đa 6, 9 hoặc 12 dự án, tùy theo tỷ lệ dự án tham dự cuộc thi ở cấp đơn vị.
Đối với trường phổ thông trực thuộc Bộ và cơ quan ngang Bộ, đại học, trường đại học, viện, học viện, mỗi đơn vị được đăng ký tối đa 03 dự án, tăng 1 dự án so với quy định trước đó.
Đơn vị có dự án đạt giải Tư trở lên tại cuộc thi quốc tế trong năm liền kề được cử thêm 01 dự án dự thi.
Đối với các sở GDĐT sau sáp nhập, số lượng dự án tối đa bằng tổng số dự án của các đơn vị trước khi sáp nhập.
Cuộc thi nghiên cứu KHKT cấp quốc gia dành cho học sinh THCS, THPT được Bộ GDĐT tổ chức lần đầu vào năm 2013. Qua 13 năm, Cuộc thi đã thúc đẩy nghiên cứu khoa học trong trường phổ thông; góp phần đổi mới phương pháp dạy học; định hướng học sinh vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tiếp cận với thế giới khoa học, phù hợp với định hướng Chương trình giáo dục phổ thông hiện hành.
Việc 100% địa phương tham gia không chỉ là con số mang tính biểu tượng mà còn phản ánh sự lan tỏa thực chất của hoạt động nghiên cứu khoa học trong nhà trường. Khi cơ hội được mở rộng và quy chế được điều chỉnh theo hướng khuyến khích chất lượng, Cuộc thi không còn là sân chơi của riêng những “điểm sáng” mà đang dần trở thành nền tảng chung cho mọi học sinh tiếp cận khoa học. Tuy nhiên, để duy trì đà phát triển này, cần tiếp tục đầu tư đồng đều về nguồn lực, đội ngũ hướng dẫn và môi trường nghiên cứu, tránh nguy cơ phát triển không đồng đều giữa các địa phương.
