Không làm thay đổi chương trình, không gây áp lực cho học sinh
Một trong những nguyên tắc xuyên suốt của hướng dẫn là không làm thay đổi, không gây quá tải cho Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) hiện hành. Theo hướng dẫn, nội dung và hoạt động giáo dục AI phải được thiết kế phù hợp với tâm lý lứa tuổi, nhu cầu và khả năng tiếp cận công nghệ của học sinh ở từng cấp học, lớp học. AI không được xem là một “môn học mới” buộc học sinh phải ghi nhớ khái niệm phức tạp, mà trước hết là công cụ để học sinh hình thành tư duy công nghệ, hiểu biết nền tảng, thái độ đúng đắn và khả năng sử dụng có trách nhiệm.
Nội dung và hoạt động giáo dục AI cần phù hợp với từng cấp học. Ảnh: https://baochinhphu.vn/
Bộ GDĐT cũng nhấn mạnh yêu cầu linh hoạt trong tổ chức thực hiện, phát huy tính chủ động của các địa phương và cơ sở giáo dục, phù hợp với điều kiện thực tiễn về đội ngũ, cơ sở vật chất và đặc điểm học sinh.
Không lựa chọn cách tiếp cận ồ ạt hay áp đặt, giai đoạn thí điểm định hướng vừa triển khai vừa đánh giá, rút kinh nghiệm, hướng tới xây dựng nền tảng lâu dài cho việc đưa AI trở thành một nội dung giáo dục thiết yếu trong trường phổ thông. Văn bản hướng dẫn này cũng nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, trong đó nhấn mạnh yêu cầu đổi mới nội dung, phương thức giáo dục gắn với khoa học – công nghệ hiện đại.
Đa dạng hình thức triển khai, tránh đầu tư dàn trải
Một điểm đáng chú ý trong văn bản hướng dẫn là việc khuyến khích các cơ sở giáo dục kết hợp linh hoạt nhiều hình thức triển khai: lồng ghép trong môn học, tổ chức chuyên đề, học tập qua dự án, hoạt động câu lạc bộ, ngoại khóa…
Cách tiếp cận này cho phép giáo dục AI thấm dần vào hoạt động dạy học, thay vì tồn tại như một “mảng kiến thức biệt lập”. Đồng thời, Bộ GDĐT yêu cầu các địa phương khai thác tối đa cơ sở vật chất, trang thiết bị và nguồn lực sẵn có, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí, kém hiệu quả.
Đặc biệt, văn bản nhấn mạnh việc bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục AI cho mọi đối tượng học sinh, nhất là học sinh ở vùng sâu, vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn. Điều này cho thấy giáo dục AI không chỉ là câu chuyện công nghệ, mà còn là vấn đề công bằng giáo dục.
Ưu tiên lồng ghép trong các môn học hiện hành
Theo hướng dẫn, căn cứ vào Khung nội dung thí điểm giáo dục AI, điều kiện đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và năng lực học sinh, các cơ sở giáo dục có thể lựa chọn một hoặc kết hợp ba hình thức tổ chức: lồng ghép nội dung AI trong các môn học và hoạt động giáo dục thuộc Chương trình GDPT; tổ chức chuyên đề học tập lựa chọn hoặc chủ đề độc lập; tổ chức dạy học tăng cường, câu lạc bộ, ngoại khóa.
Các cơ sở giáo dục có thể lựa chọn các hình thức giáo dục AI phù hợp với tình hình thực tế. Ảnh: https://www.anhp.vn/
Trong đó, hình thức lồng ghép trong các môn học hiện hành được xem là ưu tiên. Đây là giải pháp bảo đảm tính phổ cập, tránh gây quá tải chương trình và giúp học sinh tiếp cận AI một cách tự nhiên, gắn với bối cảnh học tập quen thuộc.
Đối với môn Tin học, ngoài nội dung đã có trong chương trình môn học, thực hiện lồng ghép, tăng cường một số nội dung, chủ đề giáo dục AI đảm bảo phù hợp và hiệu quả trong quá trình triển khai. Với các môn học khác, AI được định hướng sử dụng như một công cụ hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả và chất lượng giáo dục, đồng thời bảo đảm tính trung thực, chuẩn mực khoa học khi khai thác và sử dụng.
Bên cạnh lồng ghép, những cơ sở giáo dục có đủ điều kiện về đội ngũ giáo viên và cơ sở vật chất có thể xây dựng các chuyên đề học tập lựa chọn hoặc các chủ đề/ mô-đun độc lập về AI. Thời lượng và nội dung cần được thiết kế linh hoạt, phù hợp với đối tượng học sinh, dựa trên Khung nội dung giáo dục AI do Bộ GDĐT đã ban hành.
Hình thức câu lạc bộ, ngoại khóa, dạy học tăng cường cũng được khuyến khích, đặc biệt thông qua các hoạt động xã hội hóa, hợp tác chuyên môn để lan tỏa kiến thức, truyền cảm hứng cho học sinh. Tuy nhiên, Bộ GDĐT lưu ý các hoạt động này cần được tổ chức phù hợp, đúng quy định, đảm bảo mục tiêu giáo dục và tuân thủ pháp luật.
Tổ chức các hoạt động bồi dưỡng giáo viên về nội dung giáo dục AI
Nhận thức rõ vai trò then chốt của đội ngũ giáo viên, Bộ GDĐT yêu cầu các sở GDĐT đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, cha mẹ học sinh và học sinh về ý nghĩa của việc thực hiện nội dung giáo dục AI trong Chương trình GDPT.
Song song với đó là việc tổ chức bồi dưỡng giáo viên thông qua các hội nghị, hội thảo, tập huấn chuyên môn; khuyến khích các hình thức bồi dưỡng linh hoạt, hiệu quả như sinh hoạt chuyên môn theo cụm trường, hội thảo chuyên đề,...
Ngoài ra, Bộ GDĐT đề nghị các địa phương tham mưu Ủy ban nhân dân trình Hội đồng nhân dân cấp tỉnh ban hành cơ chế, chính sách về nguồn lực, kinh phí, trang bị cơ sở vật chất, thiết bị cần thiết tạo điều kiện lâu dài cho việc triển khai giáo dục AI cho học sinh phổ thông tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Đồng thời, các cơ sở đào tạo, bồi dưỡng giáo viên cần chủ động cập nhật, tích hợp nội dung giáo dục AI vào chương trình đào tạo giáo viên, phối hợp chặt chẽ với các sở GDĐT để tổ chức tập huấn cho giáo viên địa phương theo nhu cầu và lộ trình phù hợp với thực tiễn.
Nhiều địa phương chủ động đưa AI vào trường học từ năm 2025
Trong năm học 2025–2026, nhiều địa phương trên cả nước bắt đầu đưa trí tuệ nhân tạo (AI) vào chương trình giáo dục phổ thông với cách làm thí điểm để lấy kết quả thử nghiệm ban đầu. Tại Hà Nội, ngành giáo dục đã nhân rộng mô hình “Trường học số Google” sau khi thí điểm đạt kết quả khả quan tại một số trường trung học cơ sở. Theo đánh giá, 100% giáo viên tham gia cho biết mô hình giúp tiết kiệm đáng kể thời gian quản lý, chấm bài và tổ chức lớp học; 100% học sinh tỏ ra hứng thú hơn với các tiết học, trong đó 90% nhận xét bài học trở nên sinh động và hấp dẫn hơn. Thông qua mô hình này, học sinh và giáo viên được trang bị kỹ năng số, từng bước ứng dụng các công cụ công nghệ và AI nhằm nâng cao hiệu quả dạy – học, đồng thời hình thành kho học liệu số phục vụ cá nhân hóa việc học, góp phần phát triển năng lực sáng tạo, tự học và làm việc nhóm của học sinh.
Còn tại Hải Phòng, ngành giáo dục cũng dần triển khai các hoạt động giáo dục AI theo hướng trải nghiệm, gắn với STEM và robotics, giúp học sinh làm quen với tư duy công nghệ ngay từ tiểu học và trung học cơ sở. Thành phố đồng thời chú trọng bồi dưỡng giáo viên, xây dựng học liệu và phối hợp với doanh nghiệp công nghệ để chuẩn bị nền tảng triển khai giáo dục AI một cách bài bản, bền vững. Trong khi đó, TP. Hồ Chí Minh đang đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện trong các trường học, triển khai hệ thống nền tảng EDUi và phòng học kỹ năng công dân số để học sinh tiếp cận với môi trường số và các công cụ công nghệ hiện đại; đồng thời các trường tích cực xây dựng phòng học thông minh và thư viện số nhằm tạo điều kiện cho học sinh làm quen với các ứng dụng AI hỗ trợ học tập trong thực tế.
Cơ hội đi cùng thách thức trong giai đoạn thí điểm ban đầu
Việc Việt Nam chính thức triển khai thí điểm nội dung giáo dục trí tuệ nhân tạo vào giáo dục phổ thông có thể xem là một bước đi kịp thời và cần thiết, đặt nền móng cho việc hình thành năng lực công dân số trong bối cảnh AI đang ngày càng phát triển trong mọi mặt của đời sống. Tuy nhiên, bên cạnh những cơ hội, quá trình triển khai trong giai đoạn đầu cũng đối mặt với không ít thách thức, đòi hỏi cách tiếp cận thận trọng, khoa học và dài hạn.
