Chính sách miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026.
Theo Nghị định, từ năm học 2029-2030, tất cả học sinh trên phạm vi cả nước sẽ được miễn phí sách giáo khoa. Đồng thời, Chính phủ khuyến khích các địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa triển khai chính sách sớm hơn, ưu tiên các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi và vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, phù hợp với điều kiện thực tiễn và khả năng ngân sách của từng địa phương.
Đến ngày 12/7/2026, cả nước đã có 5 địa phương công bố triển khai miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2026-2027, gồm: xã Hòa Vang (Thành phố Đà Nẵng), tỉnh Quảng Ninh, Thành phố Hồ Chí Minh, tỉnh Cà Mau và phường Đồng Xoài (Thành phố Đồng Nai). Mỗi địa phương lựa chọn cách triển khai và lộ trình phù hợp với điều kiện thực tế.
Tại xã Hòa Vang (Thành phố Đà Nẵng), từ năm học 2026-2027, khoảng 7.000 học sinh các cấp sẽ được mượn miễn phí sách giáo khoa, đáp ứng 100% nhu cầu của học sinh trên địa bàn. Trước đó, trong năm học 2025-2026, địa phương đã triển khai mô hình "Tủ sách dùng chung", cho hơn 1.200 học sinh mượn sách giáo khoa miễn phí, qua đó huy động nguồn lực xã hội và khuyến khích tinh thần tiết kiệm, chống lãng phí.
Tại Quảng Ninh, từ năm học 2026-2027, toàn bộ học sinh phổ thông và học viên giáo dục thường xuyên cấp THPT đang học tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí. Dự kiến, năm học 2026-2027 sẽ có hơn 293.000 học sinh, học viên tại 229 cơ sở giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên được hưởng chính sách này.
Thành phố Hồ Chí Minh lựa chọn triển khai theo lộ trình. Ngay từ năm học 2026-2027, học sinh lớp 1, lớp 6 và lớp 10 sẽ được mượn sách giáo khoa miễn phí. Đối với học sinh có hoàn cảnh khó khăn và học sinh là người dân tộc thiểu số, thành phố thực hiện cấp miễn phí sách giáo khoa. Những năm tiếp theo, chính sách sẽ được mở rộng dần để đến năm 2029 bao phủ tất cả các khối lớp.
Tại Cà Mau, địa phương dự kiến miễn phí sách giáo khoa trước cho khoảng 157.670 học sinh tiểu học từ năm học 2026-2027. Sau đó, chính sách sẽ mở rộng sang cấp THCS từ năm học 2027-2028 và THPT từ năm học 2028-2029, bảo đảm thực hiện miễn phí sách giáo khoa cho toàn bộ học sinh vào năm học 2029-2030.
Trong khi đó, phường Đồng Xoài (Thành phố Đồng Nai) triển khai miễn phí sách giáo khoa cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 10 thông qua Đề án "Thư viện sách giáo khoa dùng chung - cấp phát sách giáo khoa miễn phí". Chỉ sau hơn một tháng vận động xã hội hóa, đề án đã nhận được sự hưởng ứng của các trường học, phụ huynh, học sinh, doanh nghiệp và các nhà hảo tâm, huy động đủ 5.466 bộ sách giáo khoa để chuyển về các trường phục vụ năm học 2026-2027.
Việc nhiều địa phương chủ động triển khai miễn phí sách giáo khoa trước thời điểm quy định cho thấy sự đồng thuận cao trong thực hiện chủ trương lớn của Chính phủ. Không chỉ góp phần giảm chi phí đầu năm học cho các gia đình, đặc biệt là những hộ có hoàn cảnh khó khăn, các mô hình mượn - trả sách giáo khoa còn thúc đẩy sử dụng hiệu quả tài sản công, hình thành thói quen giữ gìn, tái sử dụng sách và hạn chế lãng phí.
Đây cũng là những kinh nghiệm thực tiễn quan trọng để các địa phương khác tham khảo trong quá trình chuẩn bị nguồn lực, tổ chức thư viện và huy động xã hội hóa, hướng tới mục tiêu bảo đảm mọi học sinh đều được tiếp cận sách giáo khoa khi chính sách miễn phí được triển khai trên phạm vi toàn quốc từ năm học 2029-2030.
