Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 86/2026/TT-BGDĐT ngày 30/9/2026 quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học trong giáo dục phổ thông (STEM).
Thông tư cụ thể hóa Luật Giáo dục và các chủ trương về đổi mới giáo dục, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tạo cơ sở thống nhất để tổ chức giáo dục STEM trong giáo dục phổ thông.
Giáo dục STEM không tạo thêm môn học, không tăng áp lực
Giáo dục STEM là phương pháp tổ chức dạy học và giáo dục tích hợp, giúp học sinh vận dụng sáng tạo kiến thức khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học để giải quyết các vấn đề thực tiễn; qua đó phát triển phẩm chất, năng lực, năng lực số, đổi mới sáng tạo và định hướng nghề nghiệp.
Thông tư xác định giáo dục STEM không làm phát sinh môn học, hoạt động giáo dục bắt buộc; thời lượng học tập bắt buộc, đầu điểm, hồ sơ, sổ sách riêng; không gây áp lực, quá tải cho học sinh và giáo viên.
Nội dung STEM được tích hợp trong kế hoạch giáo dục của nhà trường, kế hoạch dạy học môn học, hoạt động giáo dục và kế hoạch bài dạy; không yêu cầu xây dựng kế hoạch riêng về giáo dục STEM.
Giáo dục STEM được tổ chức theo ba hình thức: bài học STEM; hoạt động trải nghiệm STEM; hoạt động nghiên cứu khoa học, kỹ thuật của học sinh. Hoạt động trải nghiệm theo nhu cầu người học được thực hiện trên cơ sở tự nguyện.
Nội dung STEM được triển khai thông qua khám phá khoa học, thiết kế kỹ thuật; khuyến khích tiếp cận phù hợp với lập trình, robot, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) và tích hợp yếu tố nghệ thuật, nhân văn theo hướng STEAM.
Hoạt động STEM có thể được tổ chức ngoài nhà trường tại cơ sở sản xuất, cơ sở giáo dục đại học, viện nghiên cứu, bảo tàng và địa điểm phù hợp khác, bảo đảm mục tiêu giáo dục, an toàn và các điều kiện theo quy định.
Việc xác định STEM là phương pháp tổ chức dạy học tích hợp, thay vì một môn học mới, giúp các trường có thể triển khai ngay trong hoạt động giáo dục hiện có. Cách tiếp cận này cũng hạn chế nguy cơ biến STEM thành một nhiệm vụ bổ sung, kéo theo thời lượng, hồ sơ và yêu cầu tổ chức riêng.
Giá trị của giáo dục STEM không nằm ở số lượng hoạt động được triển khai, mà ở việc học sinh có cơ hội vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề thực tiễn. Vì vậy, lựa chọn hình thức tổ chức phù hợp với mục tiêu bài học và điều kiện của nhà trường sẽ quan trọng hơn việc chạy theo quy mô hay hình thức.
Tận dụng thiết bị hiện có, đầu tư theo nhu cầu thực tế
Thông tư yêu cầu khai thác hiệu quả cơ sở vật chất, thiết bị dạy học hiện có; không bắt buộc cơ sở giáo dục phải có phòng STEM riêng hoặc đầu tư một danh mục thiết bị riêng mới được tổ chức giáo dục STEM.
Việc trang bị thiết bị được thực hiện theo lộ trình phù hợp với nhu cầu và điều kiện thực tế, theo ba mức từ khai thác thiết bị, vật liệu hiện có đến bổ sung thiết bị và tổ chức STEM chuyên sâu. Danh mục thiết bị STEM kèm theo Thông tư là danh mục khung định hướng, không phải danh mục thiết bị dạy học tối thiểu, không phải tiêu chuẩn, định mức và không bắt buộc trang bị đồng thời, đầy đủ.
Việc mua sắm, quản lý và sử dụng phải bảo đảm thiết thực, hiệu quả, tránh dàn trải, lãng phí và đúng quy định pháp luật.
Quy định này tạo dư địa để các cơ sở giáo dục lựa chọn cách triển khai STEM theo điều kiện thực tế, thay vì xem việc có phòng chuyên biệt hay sở hữu đầy đủ thiết bị là điều kiện tiên quyết. Những trường còn hạn chế về nguồn lực vẫn có thể bắt đầu từ thiết bị, vật liệu sẵn có và các hoạt động phù hợp với bài học.
Đồng thời, cách tiếp cận theo lộ trình giúp nhà trường có cơ sở xác định nhu cầu trước khi đầu tư. Thiết bị chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi gắn với mục tiêu dạy học, năng lực tổ chức của giáo viên và khả năng khai thác thường xuyên; mua sắm đồng loạt nhưng thiếu phương án sử dụng có thể làm tăng chi phí mà chưa chắc cải thiện chất lượng giáo dục.
Trong quá trình tổ chức STEM, việc sử dụng AI phải bảo đảm an toàn, có trách nhiệm, minh bạch, trung thực và phù hợp với lứa tuổi. Học sinh phải kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm về sản phẩm của mình; giáo viên chịu trách nhiệm chuyên môn đối với nội dung có sự hỗ trợ của AI.
Yêu cầu này cho thấy công nghệ được khuyến khích như một phương tiện hỗ trợ học tập, không thay thế trách nhiệm tư duy và kiểm chứng của người học. Khi AI tham gia vào quá trình tạo sản phẩm, học sinh cần hiểu, đánh giá và chịu trách nhiệm về kết quả, còn giáo viên phải bảo đảm nội dung đáp ứng yêu cầu chuyên môn và mục tiêu giáo dục.
Thông tư cũng khuyến khích kết nối nhà trường với cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, gia đình và cộng đồng; không yêu cầu cơ sở giáo dục phải có đầy đủ các thành phần của một hệ sinh thái STEM mới được tổ chức hoạt động.
Việc tổ chức ngày hội, cuộc thi hoặc giao lưu STEM không phải điều kiện bắt buộc và không lấy số lượng sản phẩm, dự án, giải thưởng làm tiêu chí thi đua bắt buộc. Việc thống kê, theo dõi được thực hiện trong chế độ báo cáo hiện hành, không phát sinh báo cáo riêng về giáo dục STEM.
Như vậy, Thông tư hướng tới việc đưa giáo dục STEM vào hoạt động dạy học một cách linh hoạt, phù hợp với nguồn lực và nhu cầu của từng cơ sở giáo dục. Không bắt buộc phòng riêng, không mua sắm đồng loạt và không phát sinh thủ tục riêng là những yêu cầu giúp hạn chế đầu tư hình thức, dành nguồn lực cho hoạt động dạy học thực chất. Hiệu quả triển khai cần được nhìn từ cơ hội học sinh vận dụng kiến thức, phát triển năng lực giải quyết vấn đề, thay vì số lượng thiết bị, sự kiện hay giải thưởng mà nhà trường đạt được.
