Trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu được định hướng xây dựng theo hướng kết hợp giáo dục lý tưởng, đạo đức, nhân cách với phát triển tri thức, khoa học công nghệ và kỹ năng thực tiễn. Mô hình hướng tới phát triển toàn diện học sinh, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Hiện nay, mô hình trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu được một số địa phương như Đồng Nai, Hưng Yên, Hải Phòng nghiên cứu, triển khai giai đoạn đầu từ năm 2026 - 2030, hướng tới kết hợp giáo dục lý tưởng, đạo đức với phát triển tri thức, năng lực và phẩm chất học sinh. Các định hướng được đề cập gồm:
Giáo dục toàn diện: Kết hợp giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống với trang bị kiến thức và kỹ năng thực tiễn; chú trọng phát triển hài hòa về đức, trí, thể, mỹ.
Đổi mới nội dung và phương pháp: Tăng cường giáo dục STEM, khoa học công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), ngoại ngữ và các kỹ năng thiết yếu như bơi lội, sơ cấp cứu, phòng cháy, chữa cháy.
Phát triển đội ngũ giáo viên: Chú trọng năng lực chuyên môn, khả năng ứng dụng công nghệ, trách nhiệm nghề nghiệp; xây dựng môi trường làm việc tích cực cho nhà giáo.
Hiện đại hóa cơ sở vật chất và quản trị: Phát triển không gian học tập, thư viện, khu thể chất và hoạt động trải nghiệm; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, lấy người học làm trung tâm.
Từ Nghị quyết 71-NQ/TW đến mô hình giáo dục mới
Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ, tạo chuyển biến về chất lượng giáo dục, đồng thời huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho phát triển.
Trong tinh thần đó, việc hình thành các mô hình trường học kiểu mẫu có thể được xem là một hướng cụ thể hóa yêu cầu đổi mới ở cấp cơ sở giáo dục. Điểm đáng chú ý là mô hình hướng tới sự kết hợp giữa giáo dục lý tưởng, đạo đức, lối sống với kiến thức hiện đại, năng lực công nghệ và kỹ năng thực hành; đồng thời mở rộng không gian học tập để học sinh được trải nghiệm, khám phá và phát triển sở trường.
Tuy nhiên, để những định hướng này đi vào thực chất, cần có sự thống nhất giữa triết lý giáo dục, chương trình, phương pháp dạy học, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và cơ chế đánh giá học sinh. Các giá trị như lý tưởng, nhân cách, bản lĩnh hay khát vọng cống hiến cần được thể hiện qua hoạt động học tập, trải nghiệm, ứng xử và đóng góp cho cộng đồng, thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu hoặc thông điệp truyền thông.
Cùng với đó, việc bổ sung các nội dung STEM, AI, ngoại ngữ và kỹ năng sống cần được tổ chức phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông, lứa tuổi và điều kiện thực tế. Mục tiêu giúp học sinh biết vận dụng kiến thức, giải quyết vấn đề, hợp tác và chịu trách nhiệm với lựa chọn của mình.
Tân Triều - Đồng Nai xây dựng trường học liên cấp kiểu mẫu theo 4 trụ cột: Đức – Trí - Thể - Mỹ
Tháng 10/2026, UBND thành phố Đồng Nai tổ chức lễ khởi động dự án xây dựng Trường Tiểu học - THCS - THPT Tân Triều tại phường Tân Triều theo mô hình trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu. Đây là dự án trường liên cấp đầu tiên tại thành phố được triển khai theo định hướng trường học kiểu mẫu này, dự kiến đưa vào hoạt động từ năm học 2028–2029.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Hoàng Minh Sơn đánh giá cao và kỳ vọng: Trong bối cảnh trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển nhanh và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc xây dựng trường liên cấp theo mô hình kiểu mẫu được kỳ vọng mở ra hướng tiếp cận mới trong tổ chức môi trường giáo dục.
Bộ trưởng nhấn mạnh hệ giá trị cốt lõi của mô hình Trường TH-THCS-THPT Tân Triều: “Có lý tưởng để định hướng, có nhân cách để làm người, có tri thức để phát triển, có năng lực để hành động, có bản lĩnh để hội nhập, có khát vọng để cống hiến”.
Theo định hướng này, phát triển học sinh cần được thực hiện toàn diện trên bốn phương diện đức, trí, thể, mỹ. Bên cạnh kiến thức nền tảng, học sinh cần được tiếp cận khoa học công nghệ, STEM, AI, ngoại ngữ và các kỹ năng thiết yếu như bơi lội, sơ cấp cứu, phòng cháy, chữa cháy, an toàn giao thông và an toàn trên không gian mạng. Tiếng Anh cũng cần được chú trọng, từng bước hướng tới mục tiêu trở thành ngôn ngữ thứ hai trong nhà trường.
Những yêu cầu đó cho thấy mô hình trường học kiểu mẫu không chỉ hướng tới cơ sở vật chất hiện đại mà còn đặt trọng tâm vào mục tiêu giáo dục: hình thành nhân cách, năng lực tự học, tư duy sáng tạo, khả năng thích ứng và tinh thần trách nhiệm của người học.
Nghĩa Trụ - Hưng Yên: Huy động nguồn lực xã hội, đáp ứng nhu cầu học tập
Tại Hưng Yên, dự án Trường THPT Nghĩa Trụ được đề xuất trong bối cảnh xã Nghĩa Trụ hình thành sau sáp nhập các địa phương, nhu cầu học tập được dự báo tiếp tục tăng cùng với quá trình đô thị hóa và tác động từ hành lang phát triển đường Vành đai 4.
Theo thông tin từ địa phương, dự án được định hướng xây dựng trên khu đất gần 4,79ha, quy mô dự kiến 30 lớp, phục vụ ổn định từ 900–1.200 học sinh và có khả năng mở rộng lên khoảng 1.350 học sinh. Không gian trường học dự kiến tích hợp khu học tập, nghiên cứu, thể thao, nghệ thuật, thực hành và sinh hoạt cộng đồng.
UBND xã Nghĩa Trụ đã triển khai các khâu, các bước trong công tác giải phóng mặt bằng Dự án đầu tư xây dựng Trường THPT Nghĩa Trụ
Ông Hồ Minh Hoàng, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Đèo Cả, cho biết việc tham gia dự án là trách nhiệm và niềm tự hào khi các bên cùng đóng góp cho địa phương, đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 71-NQ/TW về huy động nguồn lực xã hội để phát triển giáo dục.
Việc huy động nguồn lực ngoài ngân sách có thể tạo thêm điều kiện đầu tư cơ sở vật chất và mở rộng cơ hội phát triển mô hình giáo dục mới. Tuy nhiên, nguồn lực xã hội chỉ phát huy hiệu quả bền vững khi được tổ chức trong khuôn khổ quản lý giáo dục công lập, bảo đảm mục tiêu phục vụ người học, tính minh bạch trong đầu tư và vận hành, cũng như chất lượng giáo dục lâu dài.
Hải Phòng triển khai mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” tại 9 trường công lập
Hải Phòng là một trong những địa phương triển khai xây dựng mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa”, hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực học sinh và xây dựng môi trường giáo dục tiên tiến, công bằng, nhân văn, hội nhập.
Chủ trương này được xác định tại Nghị quyết số 05-NQ/TU ngày 14/1/2026 của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố về xây dựng và triển khai các mô hình chủ nghĩa xã hội gắn với con người xã hội chủ nghĩa giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo. Trong 11 mô hình trọng tâm của thành phố, “Trường học xã hội chủ nghĩa” được lựa chọn triển khai trong lĩnh vực giáo dục.
Ngày 11/5/2026, UBND thành phố ban hành Quyết định số 1758/QĐ-UBND phê duyệt Đề án xây dựng mô hình “Trường học xã hội chủ nghĩa” giai đoạn 2026–2030 và những năm tiếp theo. Theo kế hoạch, thành phố triển khai mô hình tại 9 trường công lập thuộc ba cấp học: mầm non, tiểu học và THCS; dự kiến làm cơ sở để xem xét nhân rộng trong giai đoạn 2030–2035.
Mô hình hướng tới phát triển hài hòa về đạo đức, trí tuệ, thể chất và thẩm mỹ; bồi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến cho học sinh. Các tiêu chí được đặt ra gồm bảo đảm cơ sở vật chất theo quy định, từng bước hiện đại hóa trường học; xây dựng đội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý đáp ứng yêu cầu; tạo môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, công bằng, tôn trọng sự khác biệt và khuyến khích học sinh phát huy năng lực cá nhân, tinh thần hợp tác, sáng tạo.
Trong tổ chức dạy học, đề án chú trọng phát triển phẩm chất, năng lực, khả năng tự học, tư duy sáng tạo và năng lực thích ứng, hội nhập của học sinh. Việc triển khai mô hình sẽ cần được đánh giá qua chất lượng giáo dục và những chuyển biến thực tế trong môi trường học đường, thay vì chỉ dựa vào điều kiện cơ sở vật chất.
Từ công trình hiện đại đến chất lượng giáo dục thực chất
Các dự án tại Đồng Nai và Hưng Yên, Hải Phòng cho thấy mô hình trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu đang được cụ thể hóa theo những điều kiện và nhu cầu khác nhau của địa phương. Một bên là trường liên cấp có quy mô lớn, tích hợp nhiều phân khu chức năng; bên còn lại là dự án trường THPT nhằm đáp ứng nhu cầu học tập tại khu vực dân cư phát triển nhanh. Điểm chung là định hướng kết hợp giáo dục lý tưởng, nhân cách với tri thức hiện đại và phát triển toàn diện học sinh.
Dù vậy, quy mô đầu tư hay thiết kế hiện đại mới là điều kiện ban đầu. Chất lượng của mô hình cần được kiểm chứng qua chương trình giáo dục được triển khai, năng lực và điều kiện làm việc của giáo viên, mức độ tham gia của học sinh, hiệu quả tổ chức hoạt động trải nghiệm và kết quả phát triển phẩm chất, năng lực người học.
Một yêu cầu quan trọng khác là bảo đảm cơ hội tiếp cận giáo dục. Việc phát triển mô hình kiểu mẫu cần gắn với nhu cầu thực tế, khả năng đáp ứng của hệ thống trường học và điều kiện của các nhóm học sinh; tránh tạo khoảng cách về cơ hội học tập hoặc để sự khác biệt về cơ sở vật chất lấn át mục tiêu công bằng giáo dục.
Nếu được triển khai đồng bộ, mô hình trường học xã hội chủ nghĩa kiểu mẫu có thể trở thành không gian kết nối giữa giá trị truyền thống và tri thức mới, giữa giáo dục trong lớp học với trải nghiệm thực tiễn, giữa mục tiêu phát triển cá nhân và trách nhiệm cộng đồng. Thước đo cuối cùng không chỉ là một ngôi trường được xây dựng hiện đại, mà là những học sinh có nhân cách, tri thức, năng lực hành động, bản lĩnh hội nhập và khát vọng cống hiến.
Tài liệu tham khảo:
1.https://baodongnai.com.vn/xa-hoi/giao-duc/202610/khoi-dong-xay-dung-truong-lien-cap-tan-trieutheo-mo-hinh-truong-hoc-xa-hoi-chu-nghia-dau-tien-tai-thanh-pho-dong-nai-de15c81/
2. https://dangcongsan.org.vn/haiphong/xay-dung-dang/xay-dung-truong-hoc-xa-hoi-chu-nghia-o-hai-phong.html
3.https://haiphong.edu.vn/tin-tuc-su-kien/hai-phong-phat-trien-giao-duc-toan-dien-tu-mo-hinh-truong-hoc-xa-hoi-chu-nghia/ctmb/10/6533
4. https://nghiatru.hungyen.gov.vn/nghia-tru-trien-khai-cong-tac-gpmb-du-an-dau-tu-xay-dung-truong-thpt-nghia-tru-c2435.html