Hoàn thiện chính sách phụ cấp đối với giáo viên dạy thực hành trong môi trường đặc thù
Theo Điều 9 của dự thảo, giáo viên dạy thực hành – bao gồm giáo viên giảng dạy thuần thực hành hoặc kết hợp lý thuyết với thực hành tại phòng, xưởng của cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập, hoặc tại doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ – sẽ được hưởng phụ cấp khi làm việc trong môi trường có yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm.
Thực tiễn giảng dạy cho thấy, giáo viên dạy thực hành thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với hóa chất, khí độc, bụi kim loại; làm việc trong môi trường có tiếng ồn lớn, độ rung cao, nhiệt độ khắc nghiệt; thậm chí đối diện nguy cơ phơi nhiễm phóng xạ, bức xạ hoặc điện từ trường vượt ngưỡng an toàn. Ở một số ngành nghề, rủi ro lây nhiễm bệnh truyền nhiễm trong quá trình hướng dẫn học viên cũng là yếu tố hiện hữu.
Những điều kiện lao động này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe lâu dài mà còn tạo áp lực tâm lý đáng kể, đòi hỏi giáo viên phải duy trì sự tập trung cao độ để bảo đảm an toàn cho người học. Tuy nhiên, trong nhiều năm qua, chính sách đãi ngộ dành cho nhóm giáo viên này chưa thật sự tương xứng với mức độ rủi ro nghề nghiệp; ở một số nơi, việc áp dụng chế độ phụ cấp theo tính chất công việc còn chưa đầy đủ, thiếu thống nhất.
Mức phụ cấp phân tầng theo mức độ rủi ro
Khoản 2 Điều 9 của dự thảo quy định rõ các yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, bao gồm: Tiếp xúc trực tiếp với chất độc, khí độc, bụi độc; dạy thực hành ở môi trường dễ bị lây nhiễm, mắc các bệnh truyền nhiễm theo quy định; dạy thực hành trong môi trường chịu áp suất cao hoặc thiếu dưỡng khí, nơi quá nóng hoặc quá lạnh vượt quá tiêu chuẩn cho phép; dạy thực hành những ngành, nghề học phát sinh tiếng ồn lớn hoặc ở nơi có độ rung liên tục với tần số cao vượt quá tiêu chuẩn an toàn lao động và vệ sinh lao động cho phép; dạy thực hành ở môi trường có phóng xạ, tia bức xạ hoặc điện từ trường vượt quá tiêu chuẩn cho phép.
Trên cơ sở đó, dự thảo đề xuất 4 mức phụ cấp, dao động từ 0,1 đến 0,4 mức lương cơ sở, tương ứng với số lượng và mức độ các yếu tố nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm mà giáo viên phải đối mặt trong quá trình giảng dạy.
Đáng chú ý, tiền phụ cấp được tính theo số giờ dạy thực hành thực tế, thay vì áp dụng cứng theo vị trí việc làm. Công thức tính mức phụ cấp như sau:
Cách tính này hướng tới bảo đảm công bằng, phản ánh đúng cường độ và mức độ rủi ro của từng giờ giảng, đồng thời khuyến khích giáo viên trực tiếp tham gia giảng dạy thực hành – lĩnh vực vốn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về an toàn lao động.
Theo quy định, định mức giờ giảng hoặc tiết dạy trong tháng được xác định bằng định mức năm chia cho 12 tháng. Phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm được chi trả cùng kỳ lương hằng tháng và không dùng để tính đóng, hưởng chế độ bảo hiểm xã hội.
Dự thảo cũng giao người đứng đầu cơ sở giáo dục nghề nghiệp xác định mức phụ cấp cụ thể. Đây là điểm cần được hướng dẫn chi tiết và giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm tính minh bạch, thống nhất, tránh tình trạng áp dụng hình thức hoặc thiếu đồng đều giữa các cơ sở.
Việc bổ sung và cụ thể hóa phụ cấp nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm không chỉ góp phần cải thiện thu nhập cho giáo viên dạy thực hành mà còn thể hiện sự ghi nhận đúng mức đối với tính chất lao động đặc thù của đội ngũ này. Qua đó, chính sách kỳ vọng sẽ góp phần ổn định đội ngũ, nâng cao chất lượng đào tạo thực hành và đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực trong giai đoạn mới.
Xem thêm toàn văn dự thảo Nghị định: