Hai mô hình trường học quy mô lớn với cơ cấu quản trị thống nhất
Thực hiện chủ trương sắp xếp mạng lưới cơ sở giáo dục công lập phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp, Bộ GDĐT đã ban hành Công văn số 4054/BGDĐT-GDPT về việc đẩy mạnh sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên công lập. Theo đó, từ ngày 01/7/2026, một số địa phương sẽ triển khai thí điểm hai mô hình trường học quy mô lớn.
Để hướng dẫn các địa phương thực hiện, Bộ GDĐT tiếp tục ban hành Kế hoạch số 1186/KH-BGDĐT về việc đẩy mạnh sắp xếp mạng lưới và thực hiện thí điểm một số mô hình đối với các cơ sở giáo dục công lập.
Theo kế hoạch, mô hình thứ nhất là trường một cấp học (hoặc Trung tâm Giáo dục thường xuyên) quy mô lớn có các phân hiệu. Cấu trúc tổ chức gồm một trường chính cùng các phân hiệu, điểm trường trực thuộc.
Cơ cấu nhân sự của mô hình này gồm một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, một bộ phận hành chính - nhân sự dùng chung (kế toán, thủ quỹ, văn thư), đội ngũ nhân sự hỗ trợ giáo dục theo chuyên môn đặc thù và các tổ chuyên môn được tổ chức phù hợp với từng phân hiệu, điểm trường nhằm nâng cao hiệu quả sinh hoạt chuyên môn và tổ chức dạy học.
Tùy quy mô lớp học, số lượng học sinh và khoảng cách địa lý đến trường chính, mỗi phân hiệu được bố trí một phó hiệu trưởng phụ trách trong tổng số biên chế được giao để bảo đảm chất lượng giáo dục.
Mô hình thứ hai là trường phổ thông nhiều cấp học quy mô lớn, có thể hoạt động tại một hoặc nhiều địa điểm khác nhau. Mô hình này cũng gồm một trường chính với các phân hiệu, điểm trường ở nhiều cấp học.
Cơ cấu nhân sự được tổ chức tương tự mô hình thứ nhất với một hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, bộ phận hành chính dùng chung, nhân sự hỗ trợ giáo dục và các tổ chuyên môn được bố trí theo từng cấp học, phân hiệu hoặc điểm trường.
Đối với các phân hiệu, việc bố trí một phó hiệu trưởng phụ trách cũng được thực hiện căn cứ vào quy mô học sinh, cấp học và điều kiện địa lý nhằm bảo đảm hoạt động quản lý, điều hành hiệu quả.
Điểm mới đáng chú ý của các mô hình thí điểm là chuyển từ tổ chức quản lý theo từng trường độc lập sang mô hình quản trị tập trung, trong đó các nguồn lực về nhân sự, tài chính và hành chính được sử dụng chung. Cách tiếp cận này không chỉ hướng tới tinh gọn bộ máy mà còn tạo điều kiện để các trường chia sẻ nguồn lực, tăng cường phối hợp chuyên môn và nâng cao hiệu quả quản trị trong bối cảnh quy mô trường học ngày càng lớn.
Đẩy mạnh quản trị số, bảo đảm không ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục
Theo Bộ GDĐT, các mô hình thí điểm phải được tổ chức theo hướng chuyển trọng tâm từ quản lý sang quản trị hiệu quả, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin nhằm giảm áp lực về thủ tục hành chính và nâng cao tính minh bạch trong điều hành.
Toàn bộ hoạt động quản lý nhân sự, tài chính, tài sản và hồ sơ chuyên môn sẽ được quản lý đồng bộ trên nền tảng số tập trung, bảo đảm việc kiểm soát, giám sát và vận hành thông suốt.
Bộ GDĐT cũng yêu cầu quá trình triển khai phải bảo đảm không ảnh hưởng đến quyền học tập của học sinh, đồng thời duy trì và nâng cao chất lượng giáo dục trong toàn hệ thống.
Theo kế hoạch, 15 địa phương được lựa chọn triển khai thí điểm gồm: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Thành phố Hải Phòng, Thành phố Huế, Cao Bằng, Lạng Sơn, Tuyên Quang, Vĩnh Long, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Nghệ An, Đắk Lắk, Lâm Đồng và Đồng Nai.
Việc lựa chọn 15 địa phương có điều kiện kinh tế - xã hội, quy mô dân số và đặc điểm mạng lưới trường học khác nhau cho thấy chủ trương thí điểm được thiết kế nhằm đánh giá toàn diện tính khả thi của các mô hình mới. Kết quả triển khai sẽ là cơ sở quan trọng để Bộ GDĐT hoàn thiện mô hình quản trị trường học quy mô lớn trước khi xem xét nhân rộng trên phạm vi cả nước.
Bên cạnh việc tinh gọn đầu mối, yếu tố quyết định thành công sẽ là khả năng vận hành hiệu quả hệ thống quản trị số, phân cấp rõ trách nhiệm và bảo đảm hoạt động dạy học tại các phân hiệu luôn được duy trì ổn định.
