Chuẩn hóa tài liệu, bảo đảm tính khoa học và phù hợp với sự phát triển của trẻ
Thông tư số 60/2026/TT-BGDĐT quy định rõ các tiêu chuẩn đối với tài liệu hướng dẫn thực hiện Chương trình giáo dục mầm non. Theo đó, tài liệu phải bảo đảm phù hợp với chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; bám sát mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục mầm non; đồng thời đáp ứng yêu cầu về tính khoa học, sư phạm, thẩm mỹ, giáo dục hòa nhập và quyền trẻ em.
Thông tư cũng đặt ra yêu cầu chặt chẽ đối với các thuật ngữ, số liệu, hình ảnh, tư liệu được sử dụng trong tài liệu; bảo đảm tính chính xác, khách quan, có nguồn gốc rõ ràng và tuân thủ quy định của pháp luật về sở hữu trí tuệ. Bên cạnh đó, thành phần Ban biên soạn được quy định gồm các nhà quản lý giáo dục, giáo viên mầm non, chuyên gia và nhà khoa học có chuyên môn phù hợp.
Đáng chú ý, quy trình biên soạn và thẩm định tài liệu được thiết kế theo nhiều bước, từ tổ chức biên soạn, lấy ý kiến chuyên gia, hoàn thiện nội dung đến thẩm định và phê duyệt. Chỉ những tài liệu đáp ứng đầy đủ yêu cầu mới được phép đưa vào sử dụng tại các cơ sở giáo dục mầm non.
Giáo dục mầm non là giai đoạn đầu tiên đặt nền móng cho sự phát triển toàn diện của trẻ. Vì vậy, việc chuẩn hóa tài liệu không đơn thuần là hoàn thiện một quy trình hành chính mà còn góp phần bảo đảm mọi nội dung tiếp cận với trẻ đều phù hợp về tâm sinh lý, an toàn và có giá trị giáo dục. Đây cũng là tiền đề để thu hẹp khoảng cách về chất lượng tổ chức hoạt động giáo dục giữa các địa phương và các loại hình cơ sở giáo dục mầm non.
Minh bạch hóa việc lựa chọn đồ chơi, học liệu trong cơ sở giáo dục mầm non
Bên cạnh việc quy định về tài liệu, Thông tư 60/2026/TT-BGDĐT dành một nội dung riêng cho việc lựa chọn đồ chơi, học liệu trong các cơ sở giáo dục mầm non. Theo đó, đồ chơi và học liệu phải đáp ứng các tiêu chí về an toàn, phù hợp với độ tuổi, có tính thẩm mỹ và giá trị giáo dục, góp phần thực hiện mục tiêu của Chương trình giáo dục mầm non.
Thông tư đồng thời nghiêm cấm sử dụng các đồ chơi, học liệu có nội dung bạo lực, phản cảm, kích động hành vi không phù hợp hoặc truyền bá tôn giáo trái quy định. Đặc biệt, việc lựa chọn đồ chơi, học liệu không còn phụ thuộc vào quyết định của cá nhân mà phải được thực hiện thông qua hội đồng của cơ sở giáo dục mầm non, bảo đảm tính công khai, minh bạch và có sự giám sát của cơ quan quản lý.
Các tài liệu, đồ chơi và học liệu đã được phê duyệt trước thời điểm Thông tư có hiệu lực vẫn được tiếp tục sử dụng nếu đáp ứng các tiêu chuẩn mới; trường hợp không phù hợp, các cơ sở giáo dục phải rà soát, điều chỉnh hoặc thay thế.
Trong nhiều năm qua, việc lựa chọn học liệu và đồ chơi tại các cơ sở mầm non chủ yếu dựa trên danh mục thiết bị tối thiểu, kinh nghiệm của giáo viên hoặc điều kiện thực tế của từng nhà trường. Không ít cơ sở ưu tiên sử dụng học liệu tự làm, vật liệu tái chế hoặc tham khảo các mô hình giáo dục quốc tế như Montessori, Reggio Emilia hay STEAM để tăng tính trải nghiệm cho trẻ. Việc ban hành một quy trình lựa chọn thống nhất sẽ góp phần hạn chế sự thiếu đồng bộ giữa các cơ sở giáo dục, đồng thời tăng cường trách nhiệm giải trình trong việc sử dụng học liệu phục vụ hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ.
