Chuẩn hóa quy trình, nâng cao chất lượng chương trình và giáo trình
Bộ Giáo dục và Đào tạo (GDĐT) vừa ban hành Thông tư số 62/2026/TT-BGDĐT quy định quy trình biên soạn, ban hành chương trình, giáo trình dạy và học các môn học, học phần bắt buộc sử dụng chung trong chương trình đào tạo các trình độ của giáo dục đại học.
Đây là văn bản đầu tiên quy định thống nhất toàn bộ quy trình từ biên soạn, thẩm định, ban hành đến công khai, rà soát và cập nhật chương trình, giáo trình đối với các môn học bắt buộc sử dụng chung. Thông tư góp phần hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, bảo đảm mọi khâu được thực hiện theo quy trình minh bạch, khoa học và có trách nhiệm giải trình.
Theo Thông tư, việc xây dựng chương trình có sự tham gia của giảng viên, nhà khoa học, chuyên gia, nhà quản lý và các bên liên quan. Dự thảo chương trình phải được lấy ý kiến rộng rãi trước khi ban hành và công khai trên cổng thông tin điện tử của cơ quan được giao biên soạn.
Đối với giáo trình, việc biên soạn được thực hiện thông qua các hình thức giao nhiệm vụ, đặt hàng hoặc đấu thầu theo quy định của pháp luật. Chủ biên, đồng chủ biên và nhóm tác giả chịu trách nhiệm về nội dung chuyên môn, tính chính xác của học liệu, việc tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ cũng như trách nhiệm giải trình trong quá trình sử dụng.
Một điểm đáng chú ý khác là quy định chặt chẽ về Hội đồng thẩm định. Thành viên Hội đồng phải độc lập với Ban soạn thảo hoặc nhóm biên soạn nhằm bảo đảm tính khách quan trong phản biện, thẩm định trước khi chương trình, giáo trình được ban hành.
Việc thống nhất quy trình xây dựng chương trình và giáo trình cho các môn học bắt buộc sử dụng chung không chỉ tạo sự đồng bộ về học liệu trong toàn hệ thống mà còn nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể tham gia. Khi mỗi khâu từ biên soạn đến thẩm định đều được quy định rõ ràng, chất lượng học liệu sẽ không còn phụ thuộc chủ yếu vào kinh nghiệm của từng đơn vị mà được kiểm soát theo một chuẩn chung. Đây cũng là nền tảng quan trọng để các chương trình đào tạo bảo đảm tính thống nhất, đồng thời vẫn tạo không gian cho các cơ sở giáo dục đại học phát huy quyền tự chủ trong tổ chức giảng dạy.
Đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường công khai và trách nhiệm giải trình
Không chỉ chuẩn hóa quy trình, Thông tư còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với chất lượng chương trình và giáo trình.
Theo đó, chương trình phải xác định rõ mục tiêu đào tạo, chuẩn đầu ra, nội dung cốt lõi, phương pháp giảng dạy, kiểm tra, đánh giá và các điều kiện bảo đảm chất lượng. Giáo trình phải đáp ứng yêu cầu về tính khoa học, tính sư phạm, tính cập nhật, tuân thủ quy định về sở hữu trí tuệ và liêm chính học thuật; đồng thời phản ánh những chủ trương, chính sách mới của Đảng, pháp luật của Nhà nước và các thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại.
Đặc biệt, Thông tư yêu cầu giáo trình phải có khả năng sử dụng dưới cả hình thức in và hình thức số, có thể tích hợp với các học liệu điện tử và tài nguyên số khác. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong giáo dục đại học, mở rộng khả năng tiếp cận tri thức và đa dạng hóa phương thức học tập.
Bên cạnh đó, chương trình và giáo trình sau khi ban hành phải được công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan ban hành và cơ sở đào tạo. Hồ sơ biên soạn, thẩm định, xuất bản được lưu trữ dưới dạng giấy hoặc điện tử, bảo đảm khả năng truy xuất, tính toàn vẹn dữ liệu và an toàn thông tin theo quy định của pháp luật.
Thông tư cũng quy định việc chuyển đổi sang chương trình, giáo trình mới phải bảo đảm quyền lợi của người học, không làm ảnh hưởng đến các kết quả học tập đã được công nhận, đồng thời yêu cầu cơ quan ban hành định kỳ rà soát, cập nhật nội dung khi có thay đổi về chính sách hoặc yêu cầu từ thực tiễn.
Trong bối cảnh giáo dục đại học đang chuyển mạnh sang môi trường số, yêu cầu giáo trình được thiết kế để sử dụng đồng thời ở cả bản in và bản điện tử cho thấy tư duy quản lý đã thay đổi từ xây dựng học liệu đơn lẻ sang phát triển hệ sinh thái học liệu số. Cùng với cơ chế công khai, lưu trữ điện tử và cập nhật định kỳ, Thông tư không chỉ nâng cao chất lượng học liệu mà còn tăng cường tính minh bạch và khả năng chia sẻ giữa các cơ sở đào tạo. Điều này góp phần tạo nền tảng cho giáo dục đại học hiện đại, linh hoạt và đáp ứng tốt hơn yêu cầu học tập trong kỷ nguyên số.